Theo PGS-TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế VN, đến tháng 1.2026, có 1.062/1.645 bệnh viện (BV) triển khai hồ sơ bệnh án điện tử (EMR), đạt 64,6%; 50/51 BV trực thuộc Bộ Y tế đã hoàn thành. Các bệnh viện thuộc các bộ, ngành khác cơ bản đã hoàn thành.
Về hiệu quả của triển khai EMR, ông Tường đánh giá EMR giúp tiết kiệm đáng kể chi phí cho các cơ sở khám chữa bệnh (KCB). Theo ước tính, đối với BV quy mô khoảng 1.000 giường (quy mô của các BV tuyến T.Ư, tuyến tỉnh lớn, thực hiện 1 - 1,5 triệu lượt KCB/năm; chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm công suất cao), việc triển khai EMR không sử dụng bệnh án giấy có thể giúp tiết kiệm khoảng 30 - 50 tỉ đồng/năm. Với các BV quy mô trung bình và nhỏ, mức tiết kiệm ước đạt 2 - 15 tỉ đồng/năm, tùy theo quy mô và mức độ triển khai. Ước tính, BV quy mô 300 - 500 giường tiết kiệm hợp lý khoảng 8 - 15 tỉ đồng/năm. BV quy mô dưới 300 giường tiết kiệm khoảng 2 - 5 tỉ đồng/năm. Ngoài ra, EMR giúp tiết kiệm thời gian cho bác sĩ và người bệnh, qua đó tăng năng suất và chất lượng KCB.
Bệnh án điện tử giảm xét nghiệm trùng lặp và cắt giảm nhiều chi phí khác
Ảnh: Tuấn Minh
EMR là hạ tầng dữ liệu chiến lược của ngành y tế, vừa tiết kiệm chi phí, thời gian, vừa tạo nền tảng cho quản trị thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, PGS-TS Trần Quý Tường cho rằng vẫn còn tình trạng các BV "cát cứ" dữ liệu, chưa liên thông.
Hiện nay, tình trạng cát cứ dữ liệu trong ngành y tế xuất phát từ một số nguyên nhân chính sau:
Thứ nhất, mô hình quản lý dữ liệu còn phân tán. Mỗi cơ quan, đơn vị quản lý một tập dữ liệu riêng, chưa có cơ chế bắt buộc và hiệu quả để chia sẻ, kết nối và dùng chung dữ liệu giữa các hệ thống.
Thứ hai, nhận thức và lợi ích cục bộ trong quản lý dữ liệu. Nhiều đơn vị coi dữ liệu là "tài sản riêng", không sẵn sàng chia sẻ do lo ngại mất vai trò quản lý; bị tăng cường kiểm tra, giám sát, đối soát; hoặc bộc lộ những hạn chế về chuyên môn, tài chính và chất lượng dịch vụ. Trong bối cảnh đó, việc chia sẻ dữ liệu thường bị nhìn nhận là "mất quyền", thay vì được xem là tạo ra giá trị mới cho hệ thống.
Thứ ba, thiếu chuẩn dữ liệu thống nhất và bắt buộc áp dụng.
Năm 2026, ngành y tế đặt mục tiêu triển khai EMR tại 100% BV trên toàn quốc, tiến tới chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng bệnh án giấy.
Hiện các hệ thống thông tin y tế còn sử dụng nhiều cấu trúc dữ liệu khác nhau, chưa thống nhất bộ mã chuyên môn dùng chung (thuốc, dịch vụ kỹ thuật, chẩn đoán…), chưa có cơ chế định danh người bệnh thống nhất. Một số chuẩn dữ liệu quốc tế quy định định dạng và cách thức trao đổi, tích hợp, chia sẻ dữ liệu điện tử giữa các hệ thống thông tin y tế khác nhau hiện chưa được áp dụng đồng bộ và chưa có cơ chế kiểm soát chất lượng dữ liệu. Do đó, ngay cả khi có nhu cầu kết nối, việc liên thông dữ liệu cũng khó thực hiện một cách thực chất theo nguyên tắc "máy đọc được - máy hiểu được".
PGS-TS Trần Quý Tường
