Bé 11 tuổi thoát vị đĩa đệm

Sau khi chơi đùa với anh, Nam, 11 tuổi, đau lưng kèm tê bì, bác sĩ chẩn đoán thoát vị đĩa đệm lưng.

Kết quả chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy Nam bị thoát vị đĩa đệm đốt sống L5S1 (vị trí khớp nối bản lề giữa đốt sống thắt lưng thứ 5 và đốt sống cùng thứ nhất), chèn ép vào rễ thần kinh. Tình trạng này khiến bệnh nhi đau vùng thắt lưng dưới, đặc biệt là khi khom cúi người hoặc vận động mạnh, tê bì lan xuống chân trái.

"Đây là trường hợp mắc thoát vị đĩa đệm nhỏ tuổi nhất chúng tôi từng tiếp nhận", ThS.BS Đàng Quốc Duận, khoa Phẫu thuật Cột sống, nói, thêm rằng thoát vị đĩa đệm chủ yếu xảy ra ở người trưởng thành do quá trình lão hóa và đang có xu hướng trẻ hóa.

Thoát vị đĩa đệm ở trẻ em thường do chấn thương hoặc lối sống ít vận động, ngồi học và sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài với tư thế sai. Lực tác động mạnh hoặc áp lực tĩnh kéo dài làm rách vòng sợi đĩa đệm, khiến nhân nhầy thoát ra ngoài, chèn ép dây thần kinh gây đau và tê chân.

Bác sĩ Duận cho rằng Trường hợp của Nam nhiều khả năng do tích lũy vi chấn thương. Trong quá trình sinh hoạt, vui chơi hàng ngày có thể bệnh nhi đã gặp phải những tổn thương nhỏ nhưng chưa được phát hiện, các gân cơ cột sống vẫn còn khỏe để bù trừ chức năng nên chưa có triệu chứng. Khi gặp một va chạm mạnh trong khi vui chơi, cột sống bị tác động mạnh làm rách bao xơ đĩa đệm, khiến nhân nhầy thoát ra ngoài và chèn ép thần kinh. Nếu kéo dài, trẻ có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như yếu liệt chi, teo cơ, rối loạn tiểu tiện, biến dạng cột sống vĩnh viễn, ảnh hưởng đến sự phát triển.

Tình trạng của Nam được phát hiện sớm nên chỉ điều trị bảo tồn, chưa cần phẫu thuật can thiệp. Bệnh nhi được dùng thuốc và hướng dẫn các bài tập vật lý trị liệu. Sau hơn một tháng điều trị kết hợp tránh các thao tác mạnh để đĩa đệm hồi phục, Nam phục hồi tốt, đau giảm, không còn tê bì.

Bác sĩ Duận cho biết đĩa đệm một khi đã tổn thương thì khó phục hồi lại như ban đầu. Trong sinh hoạt hàng ngày, Nam cần tránh các môn thể thao cường độ cao hoặc các tư thế khom cúi người để ngăn đĩa đệm tiếp tục bị tổn thương.

Nam nên thường xuyên tập các bài tập phù hợp giúp giãn cơ lưng và tăng cường sức mạnh các nhóm cơ lõi như đu xà, bơi lội, pilates, đạp xe tại chỗ... Khi nhóm cơ này trở nên khỏe mạnh sẽ tạo ra "bộ khung" vững chắc giúp chống đỡ, giữ thăng bằng và ổn định cột sống trong các hoạt động hằng ngày. Nhờ đó, giảm áp lực lên đĩa đệm tổn thương, đặc biệt là khi Nam còn tiếp tục phát triển chiều cao và cân nặng.

Bác sĩ lưu ý trẻ em thường chưa nhận thức rõ về sức mạnh bản thân và giới hạn cơ thể, trong khi hệ cơ xương khớp chưa phát triển toàn diện nên rất dễ gặp chấn thương. Phụ huynh nên quan sát khi trẻ chạy nhảy, vui chơi hoặc tham gia các hoạt động thể thao. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm, điều trị kịp thời, phòng tránh biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến phát triển thể chất sau này.

* Tên người bệnh đã được thay đổi