1. Bài kiểm tra đơn giản ngồi xuống - đứng lên
Bài kiểm tra ngồi xuống - đứng lên được TS.BS. Claudio Gil Araújo, Trưởng khoa Nghiên cứu và Giáo dục tại Phòng khám Y khoa Thể dục ở Rio de Janeiro, Brazil tạo ra từ những năm 1990 và được khẳng định lại từ một nghiên cứu mới, phát hiện ra rằng những người trung niên có thể ngồi xuống - đứng lên mà không cần hoặc ít cần sự trợ giúp từ tay hoặc đầu gối và không bị loạng choạng ít có khả năng tử vong sớm, do các nguyên nhân tự nhiên hoặc liên quan đến tim mạch hơn so với những người gặp khó khăn.
Đây là nghiên cứu được thực hiện với 4.000 người trưởng thành, từ 46 đến 75 tuổi đến phòng khám Y khoa Thể dục ở Rio de Janeiro từ 1998 đến năm 2023. Trong thời gian theo dõi trung bình khoảng 12 năm, gần 700 người tham gia đã tử vong (khoảng 15,5%). Các nhà nghiên cứu đã loại trừ bất kỳ trường hợp tử vong do COVID-19 hoặc các nguyên nhân bên ngoài như tai nạn để tập trung vào các trường hợp tử vong do nguyên nhân tự nhiên và tim mạch.
Cách thực hiện bài kiểm tra ngồi xuống- đứng lên.
Kết quả cho thấy khả năng tử vong tăng đáng kể khi điểm số từ tư thế ngồi xuống - đứng lên giảm, cụ thể:
- Điểm 10: Tỷ lệ tử vong 3,7%
- Điểm 8: Tỷ lệ tử vong 11,1%
- Điểm 4 trở xuống: Tỷ lệ tử vong 42,1%
Các nhà nghiên cứu cho biết, ngay cả sau khi điều chỉnh theo độ tuổi, giới tính, chỉ số khối cơ thể và tình trạng sức khỏe hiện tại, những người đạt điểm thấp nhất (0–4) có nguy cơ tử vong do bệnh tim cao gấp 6 lần và nguy cơ tử vong do bất kỳ nguyên nhân tự nhiên nào cao gấp 4 lần so với những người đạt điểm 10 tuyệt đối.
Bài kiểm tra ngồi xuống - đứng lên đánh giá sự cân bằng, độ dẻo dai, sức mạnh cơ bắp và khả năng phối hợp. Khi những yếu tố này không đạt mức trung bình có thể khiến việc thực hiện các công việc hàng ngày như đứng dậy khỏi ghế, leo cầu thang hoặc xách đồ tạp hóa trở nên khó khăn hơn, thậm chí có thể gây té ngã hay chấn thương nghiêm trọng hoặc tử vong ở người cao tuổi.
2. Cách thực hiện và chấm điểm bài kiểm tra như thế nào?
Để thực hiện bài kiểm tra, người tham gia thực hiện:
- Đứng trên sàn phẳng, chống trượt, hai chân bắt chéo nhau phía trước rồi thực hiện ngồi xuống.
- Từ tư thế ngồi, vẫn bắt chéo chân và thực hiện đứng lên, sử dụng càng ít lực hỗ trợ càng tốt.
Cách tính điểm: Tối đa 10 điểm
- Thực hiện ngồi xuống mà không cần hỗ trợ: 5 điểm
- Thực hiện đứng lên mà không cần hỗ trợ: 5 điểm
- Điểm trừ: Trừ 1 điểm cho mỗi tay, cẳng tay hoặc đầu gối được sử dụng
- Trừ 0,5 điểm cho động tác mất thăng bằng khi ngồi xuống- đứng lên.
Nếu thực hiện ngồi xuống - đứng lên đúng tư thế mà không cần sử dụng bất kỳ hỗ trợ nào hay không bị mất thăng bằng sẽ được tối đa 10 điểm. Nếu sử dụng bất kỳ hỗ trợ nào thì lấy điểm tối đa trừ dần đi.
Sử dụng tay, đầu gối... để hỗ trợ khi thực hiện bài kiểm tra đều bị trừ điểm.
3. Bài kiểm tra điểm thấp có đáng lo ngại và cách khắc phục ra sao?
Thực hiện bài kiểm tra ngồi xuống - đứng lên có điểm thấp không đáng ngại nhưng bạn cần xác định nguyên nhân chính do sức mạnh, độ linh hoạt, thăng bằng hay khả năng phối hợp. Từ đó, thay vì nỗi lo lắng tử vong sớm, bạn nên xây dựng chiến lược cải thiện sức khỏe.
Các tác giả của nghiên cứu đã xác định 4 lĩnh vực chính có thể giúp cải thiện điểm số của mỗi người như sau:
- Luyện tập thăng bằng: Luyện tập đứng trên một chân hoặc tập yoga.
- Luyện tập dẻo dai: Bao gồm các bài tập giãn cơ và các bài tập yoga.
- Các bài tập sức mạnh cơ bắp: Thực hiện các bài tập kháng lực như squat nhanh.
- Quản lý cân nặng: Một cân nặng khỏe mạnh có thể giúp bạn ngồi xuống-đứng lên dễ dàng hơn.
