Bác sĩ chỉ ra sai lầm khi chăm sóc trẻ mắc cúm

Phụ huynh tự ý dùng kháng sinh, thuốc hạ sốt, chủ quan khi trẻ giảm sốt có thể khiến bé mắc cúm mùa nặng hơn, biến chứng.

Trẻ mắc cúm mùa có thể sốt, ho, sổ mũi, đau họng, mệt mỏi, đôi khi nôn ói, tiêu chảy. Phần lớn trẻ hồi phục sau khoảng một tuần, nhưng trẻ dưới 5 tuổi dễ gặp biến chứng. BS.CKI Võ Thị Minh Tuyền, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Quận 8, chỉ ra những sai lầm mà cha mẹ cần tránh khi chăm sóc trẻ mắc cúm tại nhà.

Tự dùng kháng sinh, thuốc kháng virus

Cúm mùa do virus influenza gây ra nên kháng sinh không có tác dụng điều trị bệnh. Phụ huynh tự ý cho trẻ dùng thuốc khi sốt, ho, sổ mũi có thể gây dị ứng, tác dụng phụ và tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Bác sĩ chỉ cân nhắc kê kháng sinh khi trẻ có nhiễm khuẩn do vi khuẩn đi kèm như viêm phổi.

Với thuốc kháng virus, bác sĩ Tuyền khuyên cha mẹ không nên tự mua thuốc có hoạt chất oseltamivir cho trẻ uống. Bởi đây là hoạt chất có tác dụng ức chế virus cúm, cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc thường phát huy hiệu quả tốt nhất khi dùng trong 48 giờ đầu khởi phát triệu chứng. Trẻ bệnh nặng hoặc có nguy cơ biến chứng cao cần được bác sĩ đánh giá sớm để quyết định điều trị.

Dùng thuốc hạ sốt sai cách

Khi trẻ sốt cao, nếu phụ huynh tự tăng liều thuốc hạ sốt, cho trẻ uống nhiều loại thuốc cùng lúc hoặc phối hợp các thuốc có cùng hoạt chất paracetamol có thể gây quá liều và tổn thương gan của trẻ.

Phụ huynh không cho trẻ mắc cúm dùng thuốc có hoạt chất aspirin, trừ khi có chỉ định riêng của bác sĩ. Hoạt chất aspirin làm tăng nguy cơ mắc hội chứng Reye - khiến trẻ bị tổn thương gan và não, theo bác sĩ Tuyền.

Không nên chườm đá, lau người cho trẻ bằng cồn hoặc áp dụng các phương pháp dân gian như cạo gió, đánh gió để hạ sốt. Những cách này không điều trị được nguyên nhân gây bệnh, thậm chí có thể khiến trẻ khó chịu, gặp nguy hiểm.

Cha mẹ nên sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp với cân nặng, đúng liều, khoảng cách giữa các lần dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tự ý dùng thuốc ho, thuốc cảm

Trẻ mắc cúm thường ho, nghẹt mũi, sổ mũi. Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc ho, thuốc cảm phối hợp hoặc thuốc thông mũi khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Một số thuốc không phù hợp với trẻ nhỏ, có thể gây buồn ngủ, kích thích, tim đập nhanh và các tác dụng phụ khác.

Cha mẹ tránh dùng thuốc dành cho người lớn để điều trị cúm cho trẻ, tự chia liều thuốc hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cảm cúm khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 2 tuổi, cha mẹ cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc ho, thuốc cảm.

Trẻ cần uống đủ nước, dùng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi đúng cách, cho trẻ nghỉ ngơi và ăn thức ăn mềm, dễ tiêu. Các loại lá, thuốc nam hoặc bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng không nên dùng để điều trị cúm cho trẻ.

Chủ quan khi trẻ giảm sốt

Theo bác sĩ Tuyền, một sai lầm khác là cho rằng trẻ đã khỏi cúm khi hết con sốt, ăn uống khá hơn hoặc bớt ho. Trẻ vẫn có thể gặp biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa hoặc nhiễm khuẩn thứ phát. Bởi sau cúm, đường hô hấp có thể vẫn đang bị viêm và tổn thương dù các triệu chứng ban đầu đã giảm, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây nhiễm khuẩn thứ phát. Trẻ cần được đưa đi khám nếu sốt hoặc ho đã giảm nhưng sau đó tái phát hoặc nặng hơn.

Phụ huynh nên theo dõi nhịp thở, mức độ tỉnh táo, khả năng ăn uống, bú và lượng nước tiểu của trẻ. Người lớn đưa trẻ đi cấp cứu nếu có biểu hiện khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím môi, co giật, li bì khó đánh thức hoặc dấu hiệu mất nước như không tiểu trong khoảng 8 giờ, miệng khô, khóc không có nước mắt.

Trẻ dưới 3 tháng tuổi có sốt từ 38 độ C trở lên cần được đưa đi khám ngay. Trẻ dưới 5 tuổi hoặc có bệnh nền như hen phế quản, bệnh tim, phổi, suy giảm miễn dịch cũng cần được đưa đến cơ sở y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng cúm.

Không cách ly, phòng lây nhiễm cho người thân

Virus cúm lây lan qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Trẻ mắc cúm tiếp xúc với ông bà cao tuổi, trẻ sơ sinh hoặc người có bệnh nền có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Gia đình nên cho trẻ nghỉ học khi đang mắc bệnh, hạn chế tiếp xúc gần với người khác, giữ phòng thông thoáng, rửa tay thường xuyên và vệ sinh các bề mặt hay chạm vào. Đồng thời, phụ huynh hướng dẫn trẻ che miệng khi ho, hắt hơi.

Bác sĩ Tuyền khuyến cáo trẻ cần tiêm vaccine phòng cúm hằng năm để giảm nguy cơ mắc cúm, hạn chế bệnh diễn tiến nặng và biến chứng.