Thời gian gần đây, vụ việc triệt phá đường dây sản xuất và tiêu thụ gần 600 hãng sữa giả nhắm đến trẻ em, thai phụ, người già, người suy thận, tiểu đường... đã thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng, nhiều người bàng hoàng nhận ra mình là nạn nhân.
Bao bì các sản phẩm này ghi rõ có chứa tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó… nhưng kết quả giám định lại cho thấy hoàn toàn không có những thành phần này.
Gần 600 nhãn hiệu sữa giả chủ yếu nhắm đến trẻ em, thai phụ, người già, người suy thận, tiểu đường... (Ảnh: VTV).
Trao đổi với Dân trí, BSCKII Mai Quang Huỳnh Mai, Phó khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) nhấn mạnh, mức độ nguy hiểm của sữa giả không chỉ nằm ở hình thức bao bì mà chính là nội dung bên trong sản phẩm, tức chất lượng dinh dưỡng.
"Khi sản phẩm này được tiêu thụ bởi những nhóm dân số dễ tổn thương như trẻ sinh non, thiếu tháng; phụ nữ có thai; người cao tuổi hoặc bệnh nhân mạn tính, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe là rất lớn, thậm chí có thể gây tổn thương vĩnh viễn nếu sử dụng kéo dài", bác sĩ Mai cho biết.
Điều nguy hiểm nhất của sữa giả
Theo bác sĩ Mai, điều đáng lo ngại nhất của sữa giả là sản phẩm này có thể không gây triệu chứng cấp tính, khiến nhiều người dùng tưởng là "vẫn ổn". Tuy nhiên, bên trong, thiếu vi chất kéo dài có thể gây ảnh hưởng lên hệ miễn dịch, thần kinh, chuyển hóa.
"Trẻ nhỏ có thể bị thiếu máu mạn tính, chậm tăng trưởng, rối loạn phát triển hành vi, học kém. Phụ nữ mang thai dễ mệt mỏi, suy kiệt, sinh non, dị dạng thai, thậm chí lưu thai. Bệnh nhân có bệnh lý nền dễ rơi vào trạng thái mất kiểm soát, biến chứng đột ngột", bác sĩ Mai liệt kê.
Thêm vào đó, nếu nguyên liệu sản xuất sữa giả là hàng trôi nổi, không được kiểm định, nguy cơ sản phẩm nhiễm khuẩn và tồn dư chất độc là rất cao.
Các chất độc này không thể nhận biết bằng mắt thường, và có thể tích tụ âm thầm trong cơ thể, gây hậu quả về lâu dài rất nghiêm trọng.
"Chì, thủy ngân, cadimi có thể ảnh hưởng thần kinh, gan, thận. Chất bảo quản, tạo màu, tạo mùi có thể gây dị ứng, độc tính lâu dài. Sữa cũng có thể chứa các vi sinh vật gây tiêu chảy như E.coli, Salmonella", bác sĩ Mai chia sẻ.
Một nhãn hiệu sữa giả mới được Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn thu hồi (Ảnh: BV).
Bên cạnh đó, theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM), trong một số trường hợp, sữa giả nếu chứa đạm không phù hợp có thể gây hại lên chức năng thận của trẻ.
Ngoài ra, sữa giả có thể chứa nhiều loại bột béo, đường, không có nhiều giá trị dinh dưỡng nhưng khiến trẻ ăn ngon.
"Lúc này, phụ huynh có thể bị "đánh lừa", cho rằng con mình ăn tốt, nhưng thực chất, trẻ lại thiếu chất trầm trọng", bác sĩ cho hay.
Không có sữa tăng chiều cao trong thời gian ngắn
Theo bác sĩ Vi Thị Tươi, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng, các loại sữa quảng cáo giúp tăng chiều cao trong vài tháng không phải lúc nào cũng đúng.
Theo biểu đồ tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới, tốc độ phát triển chiều cao của bé phụ thuộc vào từng giai đoạn. Trẻ 2 tuổi đạt ½ chiều cao người trưởng thành, trẻ 3-7 tuổi có thể cao thêm khoảng 5-7 cm/năm. Ở tuổi tiền dậy thì, trẻ cao thêm 7-10 cm/năm.
Các dòng sữa công thức quảng cáo công dụng giúp phát triển chiều cao chủ yếu có hàm lượng canxi cao hơn, giúp hỗ trợ trẻ tăng chiều cao. Thậm chí, một số dòng có hàm lượng canxi còn thấp hơn cả sữa tươi thông thường nhưng tự truyền thông, quảng cáo thổi phồng công dụng.
"Nhiều mẹ sử dụng các loại sữa này vô tình thấy chiều cao của con có cải thiện. Điều này một phần đến từ chế độ ăn, một phần trùng với giai đoạn vàng phát triển chiều cao sinh lý của con.
Nếu phụ huynh chỉ nghe quảng cáo, chủ quan chỉ dùng sữa kém chất lượng mà không để ý đến các yếu tố phát triển chiều cao khác, bé vẫn có thể không đạt chiều cao tối ưu", bác sĩ Tươi lưu ý.
Ngoài ra, bác sĩ Tươi cũng cho hay trên thị trường có không ít sản phẩm dinh dưỡng dành cho bệnh nhân tiểu đường uy tín. Trên vỏ hộp những sản phẩm này ghi rất rõ chỉ số đường huyết (GI) của sản phẩm cũng như các nghiên cứu can thiệp trên lâm sàng.
"Do đó, người tiêu dùng cần cẩn trọng nếu sử dụng những dòng sữa dành cho người tiểu đường mà không ghi rõ chỉ số đường huyết", bác sĩ cảnh báo.
