Tại châu Âu, tinh trùng của một người đàn ông mang đột biến hiếm gây ung thư đã được sử dụng để thụ thai ít nhất 67 đứa trẻ. Trong đó, 10 trẻ đã được chẩn đoán mắc ung thư, theo Guardian.
Vụ việc được phát hiện khi 2 gia đình độc lập liên hệ với các phòng khám hỗ trợ sinh sản sau khi nhận kết quả con mình mắc bệnh ung thư liên quan đến một biến thể gen hiếm.
Ngân hàng Tinh trùng châu Âu - nơi cung cấp tinh trùng - xác nhận đột biến này nằm ở gen TP53, có trong một số mẫu tinh trùng được hiến tặng.
Ít nhất 67 trẻ tại châu Âu đã ra đời từ tinh trùng từ một người đàn ông mang gen ung thư. Trong số đó, 10 trẻ được xác định đã mắc bệnh. (Ảnh minh họa: Unsplash).
Tại thời điểm hiến tặng (năm 2008), đột biến gen này chưa được xác định có khả năng gây ra ung thư bằng các phương pháp sàng lọc tiêu chuẩn. Hiện, người hiến vẫn có sức khỏe tốt.
Tuy nhiên, mới đây, phân tích từ phòng thí nghiệm của bác sĩ Edwige Kasper - nhà sinh học tại Bệnh viện Đại học Rouen (Pháp) - đã kết luận đột biến này nhiều khả năng gây ra hội chứng Li-Fraumeni. Đây là một trong những dạng rối loạn di truyền nghiêm trọng nhất, làm tăng nguy cơ ung thư.
Theo bác sĩ Kasper, phòng thí nghiệm đã phân tích đột biến gen này thông qua cơ sở dữ liệu dân số và bệnh nhân, sử dụng các công cụ dự đoán bằng máy tính...
"Cuối cùng, chúng tôi kết luận rằng, đột biến gen này có khả năng gây ung thư. Những đứa trẻ được sinh ra từ người hiến này cần được tư vấn di truyền", chuyên gia này chia sẻ.
Sau khi nhận thông tin từ 2 gia đình nói trên, nhiều khoa di truyền và nhi khoa ở khắp châu Âu cũng truy vết lại các khách hàng của mình, tiến hành xét nghiệm cho 67 đứa trẻ từ 46 gia đình tại 8 quốc gia châu Âu.
Kết quả cho thấy 23 trẻ mang đột biến gen này. Trong đó, 10 trẻ đã được chẩn đoán mắc ung thư, bao gồm bệnh bạch cầu và u lympho không Hodgkin. Những trẻ mang gen nguy cơ được khuyến cáo theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Ngân hàng Tinh trùng châu Âu xác nhận, hơn 67 trẻ đã ra đời từ tinh trùng người hiến này. Tuy nhiên, do vướng mắc về chính sách, đơn vị này không công khai tổng số trẻ đã được sinh ra từ cùng một người hiến. Mặc dù vậy, ngân hàng cũng đã thông báo đến các phòng khám liên quan.
"Chúng tôi rất đau lòng về vụ việc này", đại diện Ngân hàng Tinh trùng châu Âu, bà Julie Paulli Budtz, chia sẻ.
Bà Julie giải thích, người hiến đã được kiểm tra kỹ lưỡng, nhưng "về mặt khoa học, không thể phát hiện đột biến gây bệnh trong bộ gen của một người nếu bạn không biết mình cần tìm cụ thể cái gì".
Hiện, ngân hàng này giới hạn một người hiến tinh trùng có thể giúp đỡ cho 75 gia đình trên toàn thế giới. Tuy nhiên, bà Julie cho rằng cần có một cuộc đối thoại quốc tế để thiết lập lại con số này.
Các chuyên gia từ lâu đã cảnh báo về rủi ro xã hội và tâm lý khi tinh trùng từ một người hiến được sử dụng để hỗ trợ sinh sản cho các gia đình ở nhiều quốc gia khác nhau.
"Chúng ta cần có một giới hạn ở cấp độ châu Âu về số lượng ca sinh hoặc số lượng gia đình mà mỗi người hiến tinh trùng có thể giúp đỡ", bác sĩ Edwige Kasper phát biểu tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Di truyền học Người châu Âu tổ chức ở Milan.
Giáo sư Nicky Hudson, Đại học De Montfort ở Leicester (Anh), nhận định, việc tinh trùng hiến tặng được sử dụng cho nhiều người nhận tại nhiều quốc gia mà không có giới hạn phù hợp có thể gây ra hệ lụy lớn.
"Dù các trường hợp tương tự rất hiếm gặp, chúng ta cũng cần hạn chế khả năng lặp lại tình huống này trong tương lai bằng cách điều phối lại quy trình hiến - nhận tinh trùng trên khắp thế giới", bà chia sẻ.
