Động kinh là bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh, xảy ra do những bất thường trong não bộ, dẫn tới kích thích đồng thời một nhóm tế bào thần kinh của vỏ não, gây phóng điện đột ngột và không thể kiểm soát.
Triệu chứng gồm co cứng, co giật toàn thân hoặc co giật cục bộ một vùng cơ thể như một bên tay hoặc chân, sùi bọt mép. Đôi khi, người bệnh bị vắng ý thức đột ngột, ngừng hoạt động 3-30 giây, nhìn chằm chằm vào khoảng không rồi trở lại bình thường. Tần suất các biểu hiện động kinh thay đổi theo từng người bệnh.
TS.BS Nguyễn Đức Anh, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết 5 tổn thương não thường gặp ở người bệnh động kinh.
Loạn sản vỏ não khu trú (Focal Cortical Dysplasia) là bất thường phát triển của vỏ não từ giai đoạn bào thai, khi tế bào thần kinh di chuyển và sắp xếp sai vị trí. Vùng vỏ não này tạo ra các tín hiệu điện bất thường trong não, lan rộng và gây ra cơn động kinh tái diễn. Bệnh thường khởi phát từ nhỏ và có xu hướng kháng thuốc.
U mô thừa vùng dưới đồi (Hypothalamic Hamartoma) là khối u lành tính bẩm sinh nằm ở vùng dưới đồi của não, hình thành do mô thần kinh phát triển không bình thường, có khả năng tự phát ra các xung điện. U mô thừa có thể gây ra các cơn động kinh đặc trưng, thường gặp nhất là người bệnh cười không kiểm soát. Bệnh thường khởi phát từ sớm ở trẻ nhỏ và có thể đi kèm rối loạn hành vi hoặc dậy thì sớm.
Xơ hóa hải mã là nguyên nhân phổ biến gây động kinh thùy thái dương. Tổn thương xảy ra khi vùng hải mã bị teo nhỏ và xơ hóa, làm chết tế bào thần kinh, gây mất ổn định hoạt động điện trong não, từ đó tạo ra cơn động kinh.
Bác sĩ phẫu thuật cắt u não chữa động kinh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Dị dạng mạch máu não là tình trạng các mạch máu trong não phát triển không đúng cách, có thể tạo thành búi mạch rối hoặc các cấu trúc mạch máu dị biệt. Những thay đổi này kích thích mô não xung quanh, dẫn đến xuất hiện cơn động kinh.
U thần kinh biểu mô nghịch sản phôi (DNET) là khối u não lành tính ít gặp, hình thành từ sự phát triển bất thường của các tế bào thần kinh và tế bào đệm trong quá trình phát triển phôi thai. Mặc dù phát triển chậm, ít khi ác tính nhưng DNET liên quan chặt chẽ với động kinh mạn tính, nhất là các cơn động kinh khó kiểm soát bằng thuốc. Khối u DNET thường nằm ở vỏ não, hay gặp nhất ở thùy thái dương.
Theo tiến sĩ Đức Anh, nhiều người bệnh mắc động kinh không thể xác định được nguyên nhân bằng các phương pháp chẩn đoán thông thường, khiến điều trị khó khăn, phải dùng thuốc kéo dài để kiểm soát cơn, tăng nguy cơ kháng thuốc.
Trong một số trường hợp, bác sĩ sử dụng các công cụ chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho động kinh như chụp cộng hưởng từ (MRI) 3.0 Tesla, chụp MRI chức năng ... kết hợp với những kỹ thuật thăm dò chuyên sâu như video EEG, SEEG, ECoG... có thể tìm thấy tổn thương não gây động kinh.
Các trường hợp động kinh do tổn thương cấu trúc não có thể được điều trị triệt để nếu xác định được chính xác vùng não gây cơn động kinh và tổn thương này nằm ở vị trí có thể phẫu thuật an toàn. Bác sĩ đánh giá toàn diện, lập bản đồ chức năng não và phẫu thuật cắt bỏ tổn thương, có thể giúp người bệnh hết cơn động kinh hoặc giảm tần suất cơn.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp |
