Từ xa xưa, gừng đã là vị thảo dược quen thuộc trong ẩm thực và chữa trị các bệnh do hàn khí.
Theo y học cổ truyền, gừng tính ấm, vị cay, giúp làm ấm dạ dày, cầm nôn, dịu ho, giải độc và hỗ trợ tiêu hóa. Y học hiện đại cũng chứng minh gừng giàu chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm, ngừa suy giảm chức năng não, kiểm soát cholesterol và giảm đau. Trong nấu nướng, gừng tươi giúp tăng hương vị, chống ngộ độc và tán hàn giải biểu khi bị nhiễm lạnh.
Tuy nhiên, người bị chảy máu hoặc đang dùng thuốc chống đông máu không nên dùng gừng. Bạn chỉ nên dùng gừng khô hằng ngày còn gừng tươi không dùng thường xuyên và liều lượng an toàn tối đa là 5g/ngày.
Cây hẹ vừa là rau gia vị quen thuộc vừa là vị thuốc giàu dinh dưỡng.Theo y học cổ truyền, hẹ tính ấm, vị cay hơi chua, giúp bổ tỳ vị, hỗ trợ tiêu hóa, trị ho và long đờm an toàn cho trẻ nhỏ. Hạt hẹ còn hỗ trợ chữa di tinh, tiểu ra máu, đau lưng và hen suyễn. Mẹo hấp hẹ với mật ong cũng giúp dịu viêm họng hiệu quả.
Trong y học hiện đại, hẹ chứa nhiều vitamin C, chất chống oxy hóa và hợp chất lưu huỳnh giúp kháng khuẩn, kháng viêm, kích thích nhu động ruột và làm thông thoáng đường thở.
Tuy nhiên, người có thể trạng nóng trong hoặc viêm dạ dày cấp tính chỉ nên ăn hẹ với lượng vừa phải.
Cây hẹ hỗ trợ tiêu hóa, giảm ho hiệu quả. Ảnh: N. Huyền
Tía tô không chỉ là rau gia vị mà còn là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền. Theo đó, tía tô có vị cay, tính ấm, giúp giải cảm và giảm cảm giác lạnh cho cơ thể.
Dưới góc nhìn khoa học, lá tía tô chứa flavonoid cùng các chất chống oxy hóa và hợp chất sinh học (perillaldehyde, limonene) giúp hỗ trợ tiêu hóa, thúc đẩy trao đổi chất và điều hòa phản ứng viêm.
Dù chưa có chứng minh tía tô có thể trực tiếp "đẩy hàn khí", cảm giác dễ chịu khi dùng loại rau này đến từ việc cơ thể được giữ ấm, tăng cường tuần hoàn và cải thiện tiêu hóa.
Thì là hỗ trợ tiêu hóa rất hiệu quả. Ảnh: Phương Anh
Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, rau thì là là loại gia vị quen thuộc, được sử dụng phổ biến trong các món canh cá, chả cá, lẩu cá và nhiều món hải sản. Không chỉ đóng vai trò tạo hương, loại rau gia vị này còn có tác dụng hỗ trợ hệ tiêu hóa, đặc biệt khi dùng cùng các món giàu đạm.
Theo y học cổ truyền, thì là tính ấm nhẹ, có tác dụng hành khí, tiêu thực, rất phù hợp cho người bị chướng bụng do lạnh.
Tuy nhiên, người dị ứng họ hoa tán cần thận trọng khi dùng. Phụ nữ mang thai không nên dùng tinh dầu thì là liều cao. Mọi người chỉ nên dùng thì là như gia vị, không thể thay thế thuốc chữa bệnh tiêu hóa nặng.
Mùi tàu (ngò gai) là loại cây thân thảo có mùi thơm nồng, chứa tinh dầu, flavonoid và polyphenol giúp chống viêm và chống oxy hóa.
Trong ẩm thực, mùi tàu giúp món ăn dậy mùi, kích thích vị giác, từ đó hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu sau ăn. Theo y học cổ truyền, mùi tàu vị cay, tính ấm, giúp hành khí, tiêu thực và giảm đau bụng do lạnh. Dân gian thường dùng loại rau này để sắc uống hoặc nấu nước xông trị cảm lạnh, khử mùi hôi miệng, sát trùng mụn nhọt ngoài da và hỗ trợ lợi tiểu khi kết hợp với râu ngô, mã đề.
Việc thêm gừng, hẹ, thì là, mùi tàu và tía tô vào thực đơn hằng ngày không chỉ nâng tầm hương vị món ăn mà còn là giải pháp chăm sóc sức khỏe hệ tiêu hóa tự nhiên, an toàn.
