Không còn là bệnh của người già
Tiến sĩ, bác sĩ Cao Đằng Khang - Trưởng khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, mỗi năm, bệnh tim mạch cướp đi hơn 20 triệu sinh mạng trên toàn cầu, chủ yếu do nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Những biến cố này có thể xảy ra đột ngột, trong khi nhiều yếu tố nguy cơ đã âm thầm tồn tại từ nhiều năm trước.
Điều đáng nói, phần lớn nguy cơ tim mạch liên quan đến những yếu tố có thể thay đổi như hút thuốc lá, chế độ ăn uống không lành mạnh, ít vận động, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường và thừa cân, béo phì.
Bác sĩ Khang cho rằng bệnh tim mạch ngày càng được quan tâm ở nhóm người trẻ. Tại Đông Nam Á, năm 2021 ghi nhận hơn 4,25 triệu người tử vong do bệnh tim mạch, trong đó gần một nửa là các trường hợp tử vong sớm ở nhóm 30-69 tuổi.
Tại Việt Nam, bệnh tim mạch là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Đáng lưu ý, nhiều yếu tố nguy cơ rất quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày: Hút thuốc, uống nhiều rượu bia, ăn mặn, ít vận động, thừa cân, cùng tình trạng tăng huyết áp, đường huyết và cholesterol.
Bác sĩ Khang cho biết không ít người chỉ phát hiện mình bị tăng huyết áp, mỡ máu cao hoặc đường huyết bất thường khi đi khám vì một vấn đề khác. Trong khi đó, những yếu tố này có thể âm thầm làm tổn thương mạch máu và tim trong thời gian dài.
5 việc nên bắt đầu ngay hôm nay
1. Bỏ thuốc lá, tránh cả khói thuốc thụ động
Hút thuốc là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch. Các chất trong khói thuốc có thể gây tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Vì vậy, người dân cần bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt. Đồng thời, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc từ người khác cũng là cách bảo vệ sức khỏe tim mạch.
2. Hạn chế rượu bia
Uống nhiều rượu bia có thể làm tăng huyết áp và liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có bệnh tim mạch.
Thay vì xem rượu bia như một phần không thể thiếu trong các cuộc gặp gỡ, mỗi người nên chủ động giảm lượng sử dụng. Với sức khỏe, không uống rượu bia vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
3. Ăn ít muối, giảm thực phẩm chế biến sẵn
Một chế độ ăn tốt cho tim nên ưu tiên rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá và những nguồn chất béo lành mạnh; hạn chế chất béo bão hòa, đường, muối và thực phẩm chế biến sẵn.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê. Tuy nhiên, lượng muối thực tế thường cao hơn do không chỉ đến từ phần muối cho trực tiếp vào thức ăn mà còn có trong nước chấm, thực phẩm chế biến và đồ ăn đóng gói.
4. Dành thời gian vận động mỗi ngày
Đi bộ, đạp xe, bơi, tập thể dục hoặc đơn giản là tăng thời gian vận động trong ngày đều có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và các yếu tố nguy cơ khác. Điều quan trọng là lựa chọn hình thức vận động phù hợp với tuổi, thể trạng và bệnh nền, thay vì tập quá sức rồi bỏ cuộc.
5. Đừng chờ triệu chứng mới kiểm tra sức khỏe
Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đái tháo đường có thể diễn tiến trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng.
Do đó, mỗi người nên chủ động kiểm tra huyết áp, đường huyết, cholesterol, cân nặng và các chỉ số sức khỏe cần thiết theo độ tuổi và nguy cơ cá nhân.
Bác sĩ Khang lưu ý thêm, những người đã mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ cần tuân thủ điều trị, không tự ý ngừng thuốc hay thay đổi liều khi chưa trao đổi với bác sĩ.
