ThS.BS Lê Thanh Huyền, Trung tâm Mắt công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết nguyên nhân gây khô mắt rất đa dạng gồm giảm tiết nước mắt do tuổi tác hoặc bệnh lý, bốc hơi nước mắt quá mức do ít chớp khi dùng máy tính, không khí quá khô, thường xuyên sử dụng điều hòa.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sử dụng màn hình điện tử trong thời gian dài là một trong các nguyên nhân gây khô mắt. Dân công sở có nguy cơ mắc khô mắt cao hơn khi nhìn màn hình máy tính 6-8 tiếng mỗi ngày. Triệu chứng điển hình gồm cảm giác ngứa rát, cộm như có cát, khó chịu... Nhiều trường hợp tưởng nhẹ nhưng kéo dài có thể ảnh hưởng thị lực, gây tăng nhạy cảm ánh sáng, mỏi mắt mạn tính, làm giảm hiệu quả làm việc.
Bác sĩ Huyền gợi ý 5 cách đơn giản, dễ áp dụng để giảm khô mắt.
Áp dụng nguyên tắc 20-20-20
Khi tập trung nhìn màn hình, tần suất chớp mắt có thể giảm tới 60% khiến nước mắt bốc hơi và bề mặt mắt nhanh khô rát. Đây là lý do dân văn phòng thường xuyên cảm thấy cộm, mỏi hoặc nhức mắt sau nhiều giờ làm việc.
Quy tắc 20-20-20, tức cứ mỗi 20 phút, bạn rời mắt khỏi màn hình, nhìn ra xa khoảng 20 feet (6 m) trong ít nhất 20 giây, giúp mắt được thư giãn, nhịp chớp mắt trở lại bình thường, màng phim nước mắt được tái tạo tốt hơn. Nhờ đó, cảm giác mỏi mắt, khô rát và khó tập trung giảm rõ rệt. Hãy chủ động chớp mắt bằng cách khép hai mí hoàn toàn trong mỗi lần chớp để dàn đều nước mắt, mắt đỡ khô hơn.
Chườm ấm cho mắt
Nguyên nhân khô mắt không chỉ do giảm tiết nước mắt mà còn do lớp dầu trên bề mặt mắt bị thiếu hoặc kém chất lượng, khiến nước mắt bốc hơi nhanh. Lớp dầu được tiết ra từ tuyến meibomius ở bờ mi. Nếu tuyến này bị tắc hoặc hoạt động kém, mắt dễ khô, cộm, nhức.
Chườm ấm 1-2 lần mỗi ngày trong 5-10 phút giúp làm thông thoáng tuyến meibomius, tăng tiết dầu tự nhiên, từ đó ổn định màng phim nước mắt. Bác sĩ Huyền khuyến cáo dùng túi chườm chuyên dụng hoặc khăn ấm khoảng 40-45 độ C để đạt hiệu quả mà không gây bỏng da mi.
Chườm ấm hỗ trợ làm giảm cảm giác khô mắt. Ảnh: Khuê Lâm
Giữ nhiệt độ, độ ẩm môi trường cân bằng
Nên tránh luồng gió từ điều hòa thổi trực tiếp vào vùng mắt. Luồng gió lạnh khô sẽ làm mắt khô nhanh chóng, lớp dầu ở tuyến meibomius không kịp tiết ra để phủ đều bề mặt nhãn cầu. Tình trạng này kéo dài khiến mắt dễ đỏ, rát và kích ứng.
Không khí quá khô khiến lớp nước mắt bay hơi nhanh hơn tốc độ tiết tự nhiên, nhất là ở người vốn đã có rối loạn tuyến bờ mi hay ngồi làm việc trước màn hình nhiều giờ. Giữ độ ẩm lý tưởng 45-60% giúp ổn định phim nước mắt và hạn chế cảm giác cộm.
Điều chỉnh độ cao màn hình vừa tầm mắt
Khi màn hình đặt cao hơn tầm mắt, bạn buộc phải mở mắt to hơn, làm diện tích bề mặt giác mạc tiếp xúc với không khí tăng lên, nước mắt bị bay hơi nhanh hơn. Đặt màn hình thấp hơn tầm mắt khoảng 10-20 cm giúp mí mắt khép tự nhiên hơn, giảm diện tích bốc hơi và giữ ẩm lâu hơn.
Sử dụng nước mắt nhân tạo
Nước mắt có ba lớp là lớp nhầy - lớp nước - lớp dầu. Nước mắt nhân tạo được thiết kế mô phỏng cấu trúc phim nước mắt tự nhiên, bổ sung lớp nước và lớp dầu giúp bề mặt giác mạc được bôi trơn liên tục. Một số loại nước mắt nhân tạo có thêm lipid, giúp giảm bốc hơi nước mắt, phù hợp với người có rối loạn tuyến bờ mi.
Bác sĩ Huyền khuyến cáo không nên lạm dụng nước muối sinh lý để nhỏ mắt. Thuốc nhỏ mắt dạng này chỉ có tác dụng làm sạch, không có hiệu quả giảm khô mắt. Dung dịch này không chứa chất bôi trơn hay thành phần mô phỏng màng phim nước mắt. Khi dùng nước muối sinh lý, lớp nước mắt tự nhiên bị pha loãng hay rửa sạch khiến bề mặt giác mạc mất ổn định và dễ khô rát hơn.
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
