5 bệnh tai mũi họng thường gặp khi thay đổi thời tiết

Thạc sĩ, bác sĩ Dương Đình Lương, Khoa Tai Mũi Họng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết trong giai đoạn giao mùa, thời tiết thay đổi đột ngột tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển, tấn công người bệnh. Tai mũi họng là nhóm bộ phận đầu tiên bị tác động do niêm mạc vùng này nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và ô nhiễm không khí nên dễ mắc bệnh.

Viêm mũi cấp tính

Viêm mũi cấp tính là tình trạng niêm mạc mũi phù nề, tăng tiết dịch gây ngạt, chảy nước mũi ngắn hạn (5-7 ngày), một số người bệnh bị sốt, đau đầu. Bệnh thường do virus (rhinovirus, coronavirus, influenza...) gây ra.

Triệu chứng viêm mũi cấp nhẹ, không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt có thể tự cải thiện nếu được nghỉ ngơi, chăm sóc đúng cách sau 3-7 ngày. Trong trường hợp bệnh nhân sốt cao trên 38,5 độ kéo dài, xuất hiện dấu hiệu đau họng, thở khò khè, hắt hơi liên tục gây ảnh hưởng đến học tập và làm việc, nên đi khám bác sĩ để được điều trị kịp thời.

Viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang

Người có cơ địa dị ứng dễ bùng phát triệu chứng viêm mũi, viêm mũi xoang khi thời tiết thay đổi. Nhiệt độ và độ ẩm môi trường thay đổi đột ngột, cơ thể khó thích nghi kịp thời, dẫn đến phản ứng viêm tại niêm mạc mũi. Phản ứng viêm qua trung gian IgE gây phù nề niêm mạc, tăng tiết dịch, hắt hơi, hẹp các lỗ thông xoang.

Dịch mũi không được dẫn lưu hiệu quả sẽ ứ đọng trong các hốc xoang, làm tổn thương niêm mạc các xoang, giảm chức năng dẫn lưu dịch của niêm mạc xoang, tạo điều kiện cho viêm mũi xoang phát triển.

Viêm họng

Khi thời tiết biến đổi từ nóng sang lạnh và ngược lại dễ kích thích niêm mạc họng, làm suy giảm khả năng bảo vệ tự nhiên. Đây là yếu tố thuận lợi để virus, vi khuẩn tấn công và gây viêm.

Niêm mạc họng vốn có chức năng làm ấm, làm ẩm và lọc không khí trước khi đi vào đường hô hấp dưới. Tuy nhiên, khi tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh, khô hoặc ô nhiễm, lớp niêm mạc này bị khô, phù nề và tăng tiết dịch. Phản ứng viêm tại chỗ xuất hiện, gây ra các triệu chứng điển hình như đau rát họng, khô họng, ho, khàn tiếng hoặc cảm giác vướng khi nuốt.

Viêm amidan

Chênh lệch nhiệt độ đột ngột khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm suy giảm sức đề kháng, đây là điều kiện thuận lợi để virus hoặc vi khuẩn phát triển, dẫn đến tái phát viêm vùng họng, amidan. Triệu chứng viêm amidan thường gặp như đau họng, nuốt đau, sốt, mệt mỏi, hơi thở hôi. Nếu tình trạng viêm tái diễn nhiều lần, amidan có thể chuyển thành viêm mạn tính, quá phát... làm tăng nguy cơ biến chứng như áp xe quanh amidan hoặc ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận.

Viêm tai giữa

Viêm tai giữa là tình trạng viêm nhiễm xảy ra trong hòm tai - khoang nằm phía sau màng nhĩ. Tác nhân gây bệnh (virus hoặc vi khuẩn) lan từ mũi họng lên tai giữa qua vòi nhĩ. Khi thời tiết thay đổi đột ngột làm suy giảm sức đề kháng của đường hô hấp trên, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển và lan lên tai giữa qua vòi nhĩ.

Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ do cấu trúc vòi nhĩ ngắn và nằm ngang hơn so với người lớn. Triệu chứng gồm đau tai, sốt, quấy khóc (ở trẻ em), nghe kém, cảm giác đầy tai hoặc chảy dịch tai nếu màng nhĩ bị thủng. Nếu không điều trị kịp thời, viêm tai giữa có thể dẫn đến biến chứng như viêm tai giữa mạn tính, giảm thính lực kéo dài hoặc viêm tai xương chũm...

Bác sĩ Lương khuyên mỗi người cần giữ ấm vùng cổ, ngực, mũi và tai khi ra ngoài nếu thời tiết chuyển lạnh. Hạn chế ra vào môi trường có điều hòa quá lạnh, uống đủ nước để duy trì độ ẩm niêm mạc. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý, ngủ đủ giấc và tăng cường dinh dưỡng giúp nâng cao miễn dịch. Người có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang hoặc viêm tai giữa cần kiểm soát tốt bệnh nền, tái khám định kỳ để tránh tái phát khi nhiệt độ biến động.