Tôi cao 160cm, nặng 47kg so với người xung quanh gầy hơn rất nhiều nhưng vẫn bị gan nhiễm mỡ độ 2. Xin bác sĩ lý giải và tư vấn cách điều trị! (Thu Huyền - An Lạc, TPHCM).
BS CKII Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3 tư vấn:
Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ chỉ xảy ra ở người thừa cân, béo phì. Tuy nhiên, ngay cả người có thân hình gầy, chỉ số khối cơ thể (BMI) bình thường vẫn có thể mắc bệnh do mỡ nội tạng, rối loạn chuyển hóa, di truyền hoặc chế độ ăn uống thiếu khoa học.
Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong gan. Bệnh có thể xuất hiện ở người không uống rượu bia hoặc không có biểu hiện thừa cân, béo phì.
Các nghiên cứu cho thấy khoảng 10-20% người mắc gan nhiễm mỡ có thân hình gầy hoặc BMI trong giới hạn bình thường. Điều này cho thấy cân nặng không phải yếu tố duy nhất quyết định nguy cơ mắc bệnh.
Dưới đây là 4 nguyên nhân chính:
1. Rối loạn chuyển hóa
Người gầy vẫn có thể tích tụ mỡ nội tạng, đặc biệt ở vùng bụng và quanh các cơ quan trong ổ bụng. Lượng mỡ này có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin, rối loạn chuyển hóa chất béo và khiến mỡ tích tụ trong gan.
Bên cạnh đó, yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đến khả năng chuyển hóa chất béo. Một số người có gene khiến gan dễ tích tụ mỡ hơn, ngay cả khi cân nặng không vượt ngưỡng bình thường.
2. Bệnh tiểu đường
Đường huyết cao và tình trạng kháng insulin có thể làm tăng lượng chất béo tích tụ trong gan. Vì vậy, người mắc tiểu đường hoặc có rối loạn chuyển hóa vẫn có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ dù vóc dáng gầy.
3. Ăn uống thiếu khoa học
Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nhiều đường, đồ uống có đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan. Người gầy không đồng nghĩa với việc ăn uống lành mạnh hay có quá trình chuyển hóa chất béo bình thường.
Ngược lại, ăn chay thiếu cân đối, kiêng khem quá mức hoặc suy dinh dưỡng cũng có thể gây rối loạn chuyển hóa. Khi cơ thể thiếu dinh dưỡng, đặc biệt trong những trường hợp suy dinh dưỡng nặng, quá trình vận chuyển chất béo ra khỏi gan có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ.
4. Lười vận động, tác dụng phụ của thuốc
Ít vận động khiến cơ thể giảm khả năng sử dụng năng lượng, làm tăng nguy cơ kháng insulin và rối loạn chuyển hóa, kể cả ở người gầy.
Ngoài ra, một số loại thuốc như corticosteroid, tamoxifen và amiodarone có thể gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng tích tụ mỡ trong gan ở một số người.
Để bảo vệ gan, bạn cần duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, đậu, cá và ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế nước ngọt, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán và rượu bia. Người trưởng thành nên vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, đồng thời kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu và các bệnh lý nền.
