“Ăn gì bổ nấy” là quan niệm quen thuộc trong ăn uống của nhiều gia đình Việt. Vì thận lợn có hình dáng giống thận người, không ít người cho rằng ăn thực phẩm này sẽ giúp bổ thận, tăng cường chức năng thận. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, giá trị dinh dưỡng của một loại thực phẩm không đồng nghĩa với khả năng phục hồi cơ quan tương ứng trong cơ thể.
Ăn thận lợn có thực sự giúp bổ thận?
Thận lợn có dinh dưỡng, nhưng không phải thuốc bổ thận
Thận lợn là thực phẩm thuộc nhóm nội tạng động vật, có thể cung cấp protein, vitamin nhóm B, sắt, kẽm và một số vi chất cần thiết cho cơ thể. Nếu được lựa chọn, sơ chế và chế biến an toàn, thực phẩm này có thể góp phần bổ sung dinh dưỡng trong khẩu phần ăn.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa giá trị dinh dưỡng và tác dụng điều trị. Việc một thực phẩm có hình dáng giống cơ quan trong cơ thể không có nghĩa là ăn thực phẩm đó sẽ giúp cơ quan tương ứng khỏe hơn hoặc phục hồi khi bị tổn thương.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, quan niệm “ăn gì bổ nấy” không thể áp dụng một cách máy móc trong dinh dưỡng. Chức năng của thận phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng sức khỏe, bệnh nền, chế độ ăn và lối sống. Do đó, không nên xem thận lợn là thực phẩm có tác dụng đặc hiệu giúp tăng cường chức năng thận.
Thận lợn là thực phẩm giàu protein và một số vi chất dinh dưỡng, nhưng không có tác dụng phục hồi chức năng thận như quan niệm “ăn gì bổ nấy”.
Ăn thận lợn không thể phục hồi thận bị tổn thương
Thận là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu như lọc chất thải từ máu, điều hòa nước và điện giải, duy trì cân bằng acid-base, tham gia kiểm soát huyết áp và sản xuất một số hormone. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng thực hiện các nhiệm vụ này có thể bị ảnh hưởng. Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và tình trạng cụ thể của người bệnh.
Hiện không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy ăn thận lợn có thể tái tạo nephron – các đơn vị chức năng của thận hoặc điều trị suy thận. Vì vậy, người có dấu hiệu bất thường về chức năng thận không nên tự tìm cách bồi bổ bằng nội tạng động vật thay cho việc thăm khám và điều trị.
Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn phù hợp, kiểm soát huyết áp, đường huyết nếu có bệnh nền, sử dụng thuốc theo chỉ định và theo dõi chức năng thận định kỳ khi có yếu tố nguy cơ.
Những ai cần thận trọng khi ăn thận lợn?
Người mỡ máu cao không nên ăn nội tạng thường xuyên
|
Quan niệm ăn thận lợn để bổ thận chưa có bằng chứng khoa học chứng minh thực phẩm này giúp tái tạo tế bào thận hoặc điều trị bệnh thận. |
Thận lợn thuộc nhóm nội tạng động vật, có thể chứa lượng cholesterol đáng kể. Vì vậy, người bị rối loạn lipid máu, mắc bệnh tim mạch hoặc thừa cân cần chú ý đến khẩu phần và tần suất sử dụng thực phẩm này.
Đặc biệt, nếu chế độ ăn vốn đã có nhiều nội tạng, thịt đỏ và chất béo bão hòa, việc thường xuyên bổ sung thêm thận lợn có thể khiến khẩu phần khó cân đối. Thay vì ăn nội tạng với kỳ vọng “bổ thận”, nên đa dạng hóa nguồn protein từ cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ và các loại đậu, tùy theo nhu cầu dinh dưỡng của mỗi người.
Không phải tất cả người có mỡ máu cao đều phải loại bỏ hoàn toàn thận lợn khỏi thực đơn. Tuy nhiên, lượng ăn và tần suất sử dụng cần được cân nhắc trong tổng thể chế độ dinh dưỡng, nhất là khi người bệnh có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch.
Người mắc bệnh thận không nên tự ý tăng ăn nội tạng để bồi bổ
Với người đã mắc bệnh thận, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo giai đoạn bệnh, mức lọc cầu thận, kết quả xét nghiệm và việc người bệnh có phải lọc máu hay không. Nhu cầu protein ở người bệnh thận không giống nhau trong mọi trường hợp. Một số người cần kiểm soát lượng protein, trong khi người đang lọc máu có thể cần lượng protein khác để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Việc điều chỉnh natri, kali và phospho cũng phụ thuộc vào tình trạng cụ thể, chứ không áp dụng một công thức chung cho tất cả bệnh nhân.
Do đó, bệnh thận không đồng nghĩa với việc mọi người đều phải kiêng tuyệt đối thận lợn. Tuy nhiên, ăn nhiều nội tạng để “bổ thận” cũng không phải lựa chọn phù hợp. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định loại thực phẩm, khẩu phần và tần suất sử dụng an toàn.
Muốn bảo vệ thận, cần chú ý điều gì?
Thay vì đặt kỳ vọng vào một loại thực phẩm riêng lẻ, việc bảo vệ chức năng thận cần được thực hiện thông qua những thói quen có lợi cho sức khỏe lâu dài. Trong đó, duy trì huyết áp và đường huyết trong mục tiêu phù hợp, hạn chế ăn quá mặn, giữ cân nặng hợp lý và không tự ý sử dụng thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến thận là những vấn đề cần được quan tâm.
Người có đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc tiền sử bệnh thận nên kiểm tra sức khỏe theo hướng dẫn của bác sĩ. Các xét nghiệm như creatinine máu, mức lọc cầu thận ước tính và albumin niệu có thể được sử dụng để đánh giá chức năng thận tùy trường hợp.
Bên cạnh đó, cần thận trọng với các sản phẩm được quảng cáo là “bổ thận”, “thải độc thận” hoặc phục hồi chức năng thận nhưng không có bằng chứng rõ ràng. Không nên tự ý dùng thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc bài thuốc không rõ nguồn gốc, đặc biệt khi đã có bệnh thận từ trước.
Tóm lại, thận lợn có thể cung cấp một số chất dinh dưỡng, nhưng không phải thuốc bổ thận và không có tác dụng thay thế điều trị bệnh thận. Muốn chăm sóc cơ quan này, điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn phù hợp, kiểm soát các bệnh nền và thăm khám khi cần thiết, thay vì chỉ dựa vào quan niệm “ăn gì bổ nấy”.
