Viêm tụy cấp nặng, người bệnh suy đa cơ quan
Người bệnh D.P.T., 35 tuổi, có tiền sử viêm dạ dày. Trước ngày nhập viện, người bệnh xuất hiện đau nhiều vùng thượng vị, được đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Thanh Sơn và chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm tụy cấp do tăng triglycerid, toan chuyển hóa nặng. Sau một ngày, tình trạng đau bụng tăng dữ dội, bụng chướng căng nên người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để điều trị chuyên sâu.
Tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, người bệnh trong tình trạng nặng. Dù Glasgow đạt 15 điểm, bệnh nhân khó thở liên tục, tím tái, nổi vân tím toàn thân, đau bụng dữ dội, bụng chướng căng. Áp lực ổ bụng trên 30 cmH₂O, SpO₂ chỉ 84%, huyết áp tụt, phải sử dụng thuốc vận mạch.
Các bác sĩ nhanh chóng hỗ trợ hô hấp, đặt ống nội khí quản, thở máy và sử dụng thuốc vận mạch. Người bệnh đồng thời được thực hiện các thăm dò chuyên sâu như chụp cắt lớp vi tính (CT) ổ bụng có thuốc cản quang, CT lồng ngực, siêu âm ổ bụng cùng các xét nghiệm khí máu động mạch, huyết học, sinh hóa và đông máu.
Ảnh: BVCC
Kết quả CT ổ bụng cho thấy hình ảnh viêm tụy cấp mức độ nặng (Balthazar E, CTSI 4 điểm), gan to, gan nhiễm mỡ, giãn và dày thành các quai ruột non, kèm dịch tự do trong ổ bụng. CT ngực ghi nhận hình ảnh xẹp đông đặc thùy dưới hai phổi, ít dịch màng phổi hai bên.
Các xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng tăng cao, suy đa cơ quan gồm suy tim, suy thận, suy gan và viêm phổi, kèm rối loạn đông máu, toan chuyển hóa. Men tụy amylase ở mức 718 U/L, lipase 2.365 U/L. Đáng chú ý, triglycerid tăng lên 43,7 mmol/l, cholesterol 18 mmol/l. Người bệnh cũng được phát hiện đái tháo đường lần đầu, với chỉ số HbA1c lên tới 13,5%.
Viêm tụy cấp do tăng triglycerid, điều trị bằng nhiều kỹ thuật hồi sức
Trước tình trạng diễn biến nặng, có nguy cơ đe dọa tính mạng, người bệnh được hồi sức tích cực bằng nhiều phương pháp phối hợp. Các biện pháp được triển khai gồm thở máy, thay huyết tương, lọc máu liên tục, lọc máu hấp phụ, dẫn lưu dịch ổ bụng, dẫn lưu dịch tụy, sử dụng kháng sinh, insulin và thuốc vận mạch. Bên cạnh đó, ê-kíp điều trị tiến hành bù dịch, điều chỉnh điện giải và bảo đảm dinh dưỡng cho người bệnh.
Sau một tuần điều trị, tình trạng hô hấp có chuyển biến tích cực. Người bệnh được rút ống nội khí quản, chuyển sang hỗ trợ thở máy không xâm nhập; các cơ quan bị suy cũng phục hồi. Tuy nhiên, dịch tụy và dịch ổ bụng vẫn còn nhiễm khuẩn nên người bệnh tiếp tục được điều trị kháng sinh theo phác đồ.
Sau khoảng hai tuần, sức khỏe người bệnh cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân không còn sốt, hết đau bụng, bụng mềm. Các chỉ số xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng trở về bình thường, chức năng các cơ quan từng bước được cải thiện.
Kết quả chụp CT kiểm tra ghi nhận tình trạng thâm nhiễm quanh tụy, lượng dịch tự do trong ổ bụng chỉ còn ít. Sau quá trình hồi sức và điều trị chuyên sâu, người bệnh đủ điều kiện chuyển về Trung tâm Y tế huyện Thanh Sơn để tiếp tục theo dõi, điều trị theo phác đồ.
Cảnh giác viêm tụy cấp do tăng mỡ máu
Theo TS.BS Hà Thị Bích Vân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, viêm tụy cấp do tăng triglycerid là một trong những thể bệnh có nguy cơ diễn biến nặng, thậm chí gây tử vong, đặc biệt ở người bệnh mắc đái tháo đường.
Việc điều trị đòi hỏi phải đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh, kiểm soát nguyên nhân và phối hợp nhiều phương pháp hồi sức nhằm hỗ trợ, bảo vệ chức năng các cơ quan.
Trường hợp người bệnh D.P.T. cho thấy vai trò quan trọng của việc phát hiện sớm, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế có năng lực hồi sức chuyên sâu và triển khai kịp thời các kỹ thuật điều trị phù hợp. Sự phối hợp giữa thay huyết tương, các phương pháp lọc máu, kiểm soát nhiễm trùng, hỗ trợ hô hấp và dẫn lưu dịch ổ bụng, dịch tụy đã góp phần giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch.
