Xuất huyết do lạc nội mạc tử cung kèm dị dạng tĩnh mạch

Chị Phương, 41 tuổi, đau bụng dưới, chụp MRI phát hiện ổ bụng chứa 500 ml dịch do lạc nội mạc tử cung kèm dị dạng tĩnh mạch vùng chậu gây xuất huyết.

Chị Phương phát hiện lạc nội mạc trong cơ tử cung 5 năm trước, từng đặt vòng nội tiết điều trị nhưng không hiệu quả. Hai tuần trước nhập viện, chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám do đau bụng sau khi điều trị rong kinh tại một bệnh viện. Kết quả chụp MRI ghi nhận lạc nội mạc tử cung tại tử cung, và một khối nang to chứa dịch choán chỗ tại vùng tiểu khung bên trái, nhiều dịch trong ổ bụng.

ThS.BS Nguyễn Thị Quý Khoa, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, chẩn đoán lạc nội mạc trong cơ tử cung, nang lạc tuyến buồng trứng to, bội nhiễm và chỉ định phẫu thuật tránh nguy cơ vỡ. Trong cuộc mổ, êkíp ghi nhận khối nang to vùng tiểu khung bên trái chứa 500 ml máu cục và máu tươi, tràn khắp vùng bụng. Tử cung có khối đa u xơ to, dạng lạc nội mạc đang vỡ và rỉ máu nhiều từ các điểm lạc nội mạc, dính chặt vào tổ chức xung quanh.

Tại vị trí tai vòi trái, dính sát thành tử cung là khối mô dạng ống mạch máu kích thước 4x4x15 cm đang chảy máu đỏ tươi. Bác sĩ Khoa cho rằng đây không phải dấu hiệu điển hình của nang lạc nội mạc tử cung như dự đoán trước mổ. Tổn thương dạng bó mạch dính chặt vào vùng tử cung khiến việc xác định chính xác điểm chảy máu và kiểm soát mạch máu phức tạp.

Các bác sĩ cắt tử cung toàn phần chừa hai buồng trứng. Dịch máu tiếp tục rỉ ra từ tổn thương dạng bó mạch. Êkíp cắt bỏ khối bó mạch sinh dục trái để kiểm soát hoàn toàn nguồn chảy máu.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân được truyền 900 ml máu, siêu âm vùng chậu không tụ dịch, sức khỏe cải thiện.

Bác sĩ Khoa cho biết xuất huyết ổ bụng tự phát, tức không do chấn thương, có thể liên quan tổn thương mạch máu như vỡ phình mạch, giãn hoặc dị dạng mạch máu, bệnh tại gan như vỡ khối u gan. Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, xuất huyết ổ bụng có thể do các nguyên nhân phụ khoa như thai ngoài tử cung vỡ, vỡ nang hoặc khối u buồng trứng. Chị Phương có tiền sử lạc nội mạc tử cung khiến triệu chứng đau bụng và rong kinh ban đầu dễ nhầm lẫn với bệnh phụ khoa sẵn có. Khi phẫu thuật, bác sĩ phát hiện thêm dị dạng tĩnh mạch gây xuất huyết ổ bụng.

Dị dạng tĩnh mạch vùng chậu có thể là bất thường hình thành từ giai đoạn phôi thai. Người bệnh có thể không có triệu chứng suốt nhiều năm và chỉ phát hiện khi mạch giãn lớn, chảy máu hoặc có biến chứng. Xuất huyết ổ bụng tự phát do tổn thương mạch máu vùng chậu có thể gây đau bụng dưới, dễ nhầm với lạc nội mạc tử cung hoặc u nang buồng trứng.