Mất ngủ vì chồng ngáy
Anh P.V.D. (29 tuổi, Hà Nội) đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai vì tình trạng ngủ ngáy kéo dài. Mỗi đêm tiếng ngáy lớn của anh khiến vợ thường xuyên mất ngủ. Nhiều lần chị nhận thấy chồng đang ngáy bỗng im bặt vài chục giây rồi mới thở trở lại.
Ban đầu, anh D. cho rằng đây chỉ là biểu hiện bình thường nên không đi khám. Sau đó, vợ anh xem các video trên mạng cảnh báo ngáy to kèm ngưng thở khi ngủ có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí đột tử. Bởi vậy, chị không ngừng giục chồng đi khám.
Tại Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, anh D. được đo đa ký giấc ngủ và phát hiện đường hô hấp trên bị hẹp, mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Sau khi đánh giá tình trạng bệnh nhân, các bác sĩ xác định anh D. chưa cần phẫu thuật mà được chỉ định đeo máy hỗ trợ thở khi ngủ kết hợp giảm cân để cải thiện tình trạng tắc nghẽn đường thở.
Theo TS.BS Phan Thanh Thủy, Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, khi ngủ, các cơ vùng hầu họng sẽ giãn ra. Ở người khỏe mạnh, đường thở vẫn đủ rộng để không khí lưu thông. Tuy nhiên, ở người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, đường hô hấp trên vốn hẹp nên dễ bị xẹp, làm cản trở hoặc tắc hoàn toàn luồng không khí.
Dù vẫn cố gắng hít thở, người bệnh không nhận đủ oxy. Não bộ sẽ lập tức "đánh thức" cơ thể trong vài giây để mở lại đường thở rồi nhanh chóng ngủ trở lại. Hiện tượng này có thể lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mỗi đêm, giấc ngủ bị chia cắt và cơ thể luôn trong tình trạng thiếu oxy.
Ai dễ bị ngừng thở khi ngủ?
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên do thừa cân, béo phì khiến lớp mỡ vùng cổ chèn ép làm hẹp đường thở. Ngoài ra, amidan quá phát, lưỡi gà dài, hàm nhỏ, lệch vách ngăn mũi, tuổi cao, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng thuốc an thần cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, còn có ngưng thở khi ngủ trung ương - tình trạng não bộ tạm thời không phát tín hiệu điều khiển hô hấp, thường gặp ở người suy tim, sau đột quỵ hoặc khi lên vùng núi cao.
Do bệnh chỉ xảy ra khi ngủ nên người phát hiện đầu tiên thường là người nằm cạnh. Dấu hiệu điển hình là ngáy to, ngắt quãng, đang ngáy bỗng ngừng thở vài chục giây rồi giật mình thở gấp. Một số trường hợp còn vã mồ hôi hoặc tiểu đêm nhiều lần.
Ban ngày, người bệnh thường đau đầu, khô họng, mệt mỏi dù ngủ đủ giấc, buồn ngủ quá mức, dễ ngủ gật khi làm việc hoặc lái xe, ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và chất lượng cuộc sống.
Theo TS Thủy, hội chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ là rối loạn giấc ngủ mà còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý tim mạch và chuyển hóa nghiêm trọng.
Việc thiếu oxy khiến tim phải hoạt động quá sức, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim và đột tử. Nguy cơ đột quỵ ở người mắc hội chứng này cũng cao gấp 2-4 lần. Người bệnh dễ mắc đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu và có nguy cơ tai nạn giao thông cao hơn do những cơn buồn ngủ không kiểm soát.
Theo TS Thủy, người có biểu hiện ngáy to kéo dài, ngáy kèm ngưng thở nên đi khám chuyên khoa sớm.
