Nhận gần đủ tiền, bên bán không làm thủ tục sang tên
Theo trình bày của bà A. (ngụ tỉnh Tuyên Quang), tháng 4/2024, bà có thỏa thuận với vợ chồng ông H. để nhận chuyển nhượng thửa đất có chiều dài mặt đường 20m, với giá 520 triệu đồng. Thửa đất này đã được cấp giấy chứng nhận, nguồn gốc do ông H. nhận thừa kế.
Hai bên lập giấy thỏa thuận mua bán đất viết tay, có chữ ký của bà A., vợ chồng ông H. và người làm chứng.
Theo thỏa thuận, bà A. chịu trách nhiệm thực hiện các thủ tục chuyển nhượng. Ngay sau khi thống nhất, bà A. giao trước 430 triệu đồng cho vợ chồng ông H. để trả nợ ngân hàng và rút giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra.
Phần tiền còn lại được hai bên thống nhất thanh toán theo tiến độ. Sau khi hoàn tất việc trích đo và lập hợp đồng chuyển nhượng, bà A. sẽ giao thêm 30 triệu đồng. Số 60 triệu đồng còn lại sẽ được thanh toán khi nhận giấy chứng nhận.
Tuy nhiên, ngoài khoản 430 triệu đồng ban đầu, bà A. còn giao thêm 5,2 triệu đồng cho vợ chồng ông H. Tổng số tiền bà A. đã giao lên tới 435,2 triệu đồng.
Theo bà A., sau khi nhận tiền, vợ chồng ông H. không tiếp tục ký các giấy tờ cần thiết để hoàn tất việc chuyển nhượng. Quyền sử dụng đất cũng không được bàn giao như thỏa thuận.
Cho rằng quyền lợi bị ảnh hưởng, bà A. khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc vợ chồng ông H. tiếp tục thực hiện thủ tục chuyển nhượng đất theo thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, vợ chồng ông H. cho rằng hai bên chỉ thỏa thuận chuyển nhượng phần đất có chiều dài mặt đường 20m, trong khi hồ sơ do bà A. thực hiện sau đó thể hiện chiều dài mặt đường là 25m.
Tại biên bản lấy lời khai vào tháng 1/2026, vợ chồng ông H. cho biết nếu bà A. vẫn muốn mua đất thì giá chuyển nhượng theo thời điểm hiện tại phải là 1 tỷ đồng. Nếu bà A. không đồng ý với mức giá mới, vợ chồng ông H. cho biết sẽ hoàn trả tiền đã nhận.
Tòa hủy thỏa thuận, bên bán phải trả lại tiền
Trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án, bà A. thay đổi yêu cầu khởi kiện. Thay vì yêu cầu tiếp tục thực hiện giao dịch, bà đề nghị hủy giấy thỏa thuận mua bán đất và buộc vợ chồng ông H. hoàn trả 435,2 triệu đồng. Khi đó, bà sẽ trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bên bán.
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND khu vực 5 - Tuyên Quang xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”. Tòa cho rằng việc bà A. thay đổi yêu cầu khởi kiện trong quá trình giải quyết vụ án là phù hợp để xem xét, đồng thời có đủ căn cứ để giải quyết hậu quả của thỏa thuận giữa các bên.
Kết quả, Tòa sơ thẩm tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà A., hủy giấy thỏa thuận mua bán đất giữa vợ chồng ông H. và bà A. Tòa đồng thời buộc vợ chồng ông H. có trách nhiệm hoàn trả cho bà A. số tiền 435,2 triệu đồng.
(Tham khảo Bản án số 01/2026/DS-ST ngày 28/5/2026 của TAND khu vực 5 - Tuyên Quang)
