Việt Nam sắp có sàn vàng

Giá vàng tăng mạnh vẫn khó mua

Ngày 26.1, vàng miếng SJC biến động trong biên độ rộng. Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC tăng giá vàng miếng từ 2,7 - 3,7 triệu đồng mỗi lượng, mua vào lên 175 triệu đồng, bán ra 177 triệu đồng; thậm chí có thời điểm giá bán lên 178 triệu đồng/lượng. Chỉ trong vòng 7 ngày qua, giá vàng miếng đã tăng từ 12 - 13 triệu đồng/lượng, còn nếu so với cuối năm 2025 thì giá đã tăng hơn 24 triệu đồng mỗi lượng. Tổng cộng vàng miếng SJC đã tăng giá hơn 15,8% chỉ trong 1 tháng đầu năm. Riêng vàng nhẫn 4 số 9 có tốc độ tăng giá nhanh hơn, lên 27,2 triệu đồng mỗi lượng so với giá cuối năm 2025, tương đương mức lên giá 18,2%. Công ty SJC cuối ngày hôm qua mua vàng nhẫn với giá 173,5 triệu đồng, bán ra 176,1 triệu đồng/lượng; Công ty Bảo Tín Minh Châu mua vào 173,5 triệu đồng, bán ra 176,5 triệu đồng/lượng…

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trên thị trường thế giới, kim loại quý sau khi tăng mạnh lên đỉnh 5.110,9 USD/ounce đã về lại mức 5.090 USD/ounce. Tổng cộng trong vòng một tháng qua, vàng đã lên hơn 12,3% khi thêm 560 USD/ounce. Còn tính 1 năm trở lại đây, giá vàng thế giới đã tăng hơn 2.330 USD/ounce, tương đương 84,5%.

Giá vàng leo thang khiến nhiều người sốt ruột nhưng rất khó mua được. Vàng càng tăng, chị Nguyễn Anh (TP.HCM) càng tiếc. Cuối tuần qua, chị dự định mua 3 chỉ vàng nhẫn nhưng xếp hàng chờ quá lâu và khi đến lượt chỉ mua được 1 chỉ. Còn muốn mua vàng miếng SJC, chị phải vô website công ty để canh lấy số mà lần nào cũng không lấy được nên cũng nản, không canh nữa.

Dạo một vòng quanh thị trường, tại cửa hàng Công ty Phú Quý TP.HCM, chúng tôi thấy trong tủ trưng bày nhiều vỉ vàng nhẫn loại 1 chỉ; nhưng hỏi thì nhân viên trả lời đã có khách đặt mua, đang chờ đến lấy. Hiện công ty hết vàng bán và chưa biết khi nào có lại. Tương tự, chị Mai (TP.HCM), đang xem các mẫu bạc tại cửa hàng Ancarat TP.HCM, cho biết chị đã ra các tiệm hỏi mua vàng nhẫn trơn mà không tiệm nào còn, chị chuyển sang mua bạc thì bạc cũng khan hiếm. Tính mua 5 ký nhưng cuối cùng chị chỉ mua được 1 ký bạc.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Tình trạng các công ty không có vàng bán khá phổ biến. Đại diện Công ty SJC cho biết trong ngày 26.1 khi giá vàng tăng cao, nhiều người đến bán ra chốt lời nên công ty cũng mở số đăng ký trên website để khách mua lấy số thứ tự. Dù vậy, khối lượng bán vàng cho mỗi khách hàng cũng hạn chế 1 lượng/người. Tương tự, Công ty Bảo Tín Mạnh Hải thông báo không còn hàng Kim Gia Bảo bán sẵn và chỉ nhận đặt hàng này. Trong trường hợp dưới 100 chỉ, khách sẽ được trả hàng sau 35 ngày và sẽ thanh toán 100% giá trị tại thời điểm đặt hàng. Công ty không có và không nhận đặt vàng SJC, không bán Vàng Rồng Thăng Long…

Ông Huỳnh Trung Khánh, Phó chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng VN, nhận định giá vàng thế giới tăng đột biến lên 5.100 USD/ounce đã vượt qua mức dự báo của của chuyên gia. Ở mức giá cao, người mua vàng rất khó khi nguồn cung hàng vẫn đang trong tình trạng khan hiếm. Điều này không chỉ riêng VN mà nhiều nước cũng chứng kiến cảnh xếp hàng chờ mua vàng.

Đưa sàn vàng vào giao dịch trong tháng 2

Trong bối cảnh giá vàng đang "nóng", tại phiên họp Ban Chỉ đạo của Chính phủ về quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô diễn ra sáng qua (26.1), Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo trong tháng 2 phải khẩn trương đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng, thí điểm vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa, thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do nhà nước quản lý. Trước đó, tại Công điện ngày 24.1 về các giải pháp trọng tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, xem xét đề xuất lập sàn hoặc sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo trong tháng 1 cho Thường trực Chính phủ.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Việc lập sàn giao dịch vàng đã được giới chuyên gia đề xuất nhiều năm nay, với kỳ vọng là nơi người dân mua bán kim loại quý dễ dàng, và giá trong nước liên thông với thị trường quốc tế. Lãnh đạo Đảng và Quốc hội cũng đã yêu cầu Chính phủ khẩn trương nghiên cứu, có giải pháp và lộ trình phù hợp về thành lập sàn giao dịch vàng. Theo chuyên gia kinh tế Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Viễn Đông, việc đưa sàn giao dịch vàng vào hoạt động cũng cần thời gian vì nó gần giống mô hình sở giao dịch chứng khoán gồm các thành viên giao dịch, đơn vị lưu ký, NH thanh toán. Trước đây NHNN đã công bố dự kiến thí điểm sàn giao dịch theo 3 giai đoạn. Ông Hải cho rằng sàn vàng được đưa vào giao dịch sẽ góp phần giải quyết được điểm nghẽn về nguồn cung trên thị trường hiện nay. Nếu có sàn vàng thì việc cung cấp nguyên liệu cho các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vàng bạc trang sức sẽ dễ hơn. Hoạt động này tương tự mô hình của sàn giao dịch vàng Thượng Hải là nơi cung cấp nguyên liệu cho DN ở nhiều tỉnh, thành khác và cả Hồng Kông (Trung Quốc).

Cũng ủng hộ việc xây dựng sàn giao dịch vàng, chuyên gia tài chính NH, TS Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh sàn vàng giúp giảm rủi ro trộm cắp, kiểm soát chất lượng, minh bạch giá và cho phép theo dõi dòng tiền. Chắc chắn khi có sàn vàng thì các đơn vị có thể mua bán vàng nguyên liệu cũng như vàng miếng, từ đó góp phần tăng cung cho thị trường, giá cả cũng sẽ rõ ràng minh bạch hơn. Nhờ đó, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới sẽ thu hẹp xuống thấp hơn so với lâu nay. Đây là bước tiến tài chính hóa thị trường vàng mà nhiều nước đã làm, bởi việc trữ vàng vật chất tại nhà từ trước đến nay của người dân là một sự lãng phí lớn đối với nền kinh tế. Về lâu dài, chúng ta phải hướng tới mô hình chứng khoán hóa vàng, người dân nắm giữ tài sản vàng dưới dạng chứng chỉ có giá trị tương đương vàng vật chất. Do vậy, khi có sàn giao dịch vàng sẽ giúp rút ngắn chênh lệch giá trong nước với thế giới, đồng thời từ đó từng bước thu hút, khai thác được dòng vốn của người dân tích trữ bằng vàng chảy vào nền kinh tế và phát huy hiệu quả cao hơn. Tuy nhiên, TS Hiếu cho rằng với thời gian không còn bao lâu, bước sang tháng 2, đúng vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026 thì e công tác chuẩn bị đưa sàn giao dịch vàng vào vận hành có thể hơi vội. Chỉ cần trong quý 2/2026 đưa được sàn giao dịch vàng vào vận hành là phù hợp và sẽ đóng góp tích cực cho sự tăng trưởng của kinh tế VN.

Xây dựng sàn giao dịch tại Trung tâm tài chính quốc tế

Theo TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng NH BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, đã có nền tảng pháp lý từ Nghị quyết 222 của Quốc hội và Kết luận 203 của Bộ Chính trị để nghiên cứu mô hình sàn vàng. Tuy nhiên, cần làm rõ mô hình phù hợp cho VN là xây dựng một sàn vàng độc lập, hay giao dịch thông qua sở giao dịch hàng hóa, hoặc đặt tại Trung tâm tài chính quốc tế ở TP.HCM. Cùng với đó là cơ chế niêm yết giá, thuế - phí giao dịch, xuất nhập khẩu và sự phối hợp giữa các bộ, ngành. Về việc thành lập sàn vàng, nhà nước phải tính toán kỹ về dung lượng. Dù chúng ta vừa làm vừa thử nghiệm nhưng những phương án căn cơ vẫn phải có. 

Ông Lực nhấn mạnh: "Trong các phương án được đưa ra, tôi thiên về phương án cho phép vàng như một vật chất, một sản phẩm được giao dịch trên sở giao dịch hàng hóa, vì chúng ta đã có có quy trình vận hành rõ ràng rồi, chỉ việc bổ sung thêm một mặt hàng thôi. Về vàng tài khoản, chứng chỉ vàng, hiện nay khi xây dựng một sàn giao dịch vàng thì chứng chỉ vàng cũng là một điều cần lưu ý cân nhắc. Việc sử dụng chứng chỉ vàng sẽ bớt đi được việc người dân tích cóp tích trữ".

"Để giải quyết chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế, yếu tố cấp bách là tăng cung hợp pháp. Điều này gồm giảm chi phí chế tác, chuẩn hóa quy cách vàng miếng, tạo thuận lợi cho DN trong nhập khẩu và sản xuất để nguồn cung không còn khan hiếm. Để nhập khẩu, NHNN đương nhiên cần tính toán số lượng như thế nào cho hợp lý. Đây là việc cần thiết vì chúng ta không nhập khẩu chính thống thì một phần sẽ qua kênh buôn lậu vàng, phần khác là gom vàng bằng nhiều cách khác nhau. Việc buôn lậu vàng rất nguy hiểm, vừa trốn thuế, vừa dùng ngoại tệ không chính thức, có thể đẩy tỷ giá lên, phức tạp hơn", TS Cấn Văn Lực đề xuất.

Ông Trần Thanh Hải cũng cho rằng nên giao dịch vàng trên sàn giao dịch kim loại (bao gồm kim loại quý và bán quý như vàng, bạc, bạch kim…) nằm trong Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM. Tại đây sẽ có nhiều cơ chế thử nghiệm và các thành viên giao dịch liên thông với nước ngoài, từ đó sẽ giúp tăng tính thanh khoản, đưa giá vàng trong nước về sát với thế giới. Bởi nếu mới chỉ giao dịch vàng vật chất và chưa liên thông với thế giới thì chưa giải quyết được "gốc" các điểm nghẽn của thị trường và cũng chưa huy động được nguồn vàng lớn trong dân. Hơn nữa, giá vàng trong nước vẫn phụ thuộc thế giới và tỷ giá USD/VND. Khi giao dịch vàng vật chất thì VN vẫn chi ra một lượng ngoại tệ để nhập khẩu vàng hằng năm, có thể gây áp lực phần nào lên tỷ giá hối đoái trong nước. Chỉ khi sàn vàng có thể giao dịch vàng nguyên liệu nhập khẩu, vàng miếng, các loại vàng đang lưu thông trong nước, chứng chỉ vàng, công cụ phái sinh vàng thì mới rút ngắn được chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới.

Ông Huỳnh Trung Khánh phân tích: Trước đây NHNN thông tin về sàn giao dịch vàng chia thành 3 giai đoạn, thì nên nhập giai đoạn 1 và 2 lại. Bởi mua bán vàng nguyên liệu, vàng miếng chỉ có số ít đơn vị tham gia và hiện nay, các DN vẫn đang chờ NHNN cấp giấy phép, hạn mức nhập khẩu bao nhiêu vẫn chưa rõ, trong khi tình hình khan vàng nguyên liệu sản xuất của các đơn vị là hiện hữu. Nếu sàn vàng chỉ cho phép giao dịch vàng nguyên liệu như dự kiến thì liệu hàng hóa trên sàn có dồi dào để duy trì hoạt động liền mạch hay không? Cần tính đến việc mở "chợ" mà không có người mua người bán. Cho vàng miếng giao dịch trên sàn cùng với vàng nguyên liệu thì sẽ duy trì được hoạt động của sàn.

"Việc thành lập sàn vàng là giai đoạn sau, vấn đề giải quyết nguồn cung vàng trên thị trường hiện nay là cấp phép nhập khẩu vàng. Khi chưa có giấy phép nhập khẩu vàng, chưa có nguồn nguyên liệu sản xuất, nguồn hàng trên thị trường chưa có. Chỉ cần cho phép một số đơn vị nhập nguyên liệu về sẽ giải quyết được căng thẳng nguồn hàng trên thị trường hiện nay, lúc này sẽ phần nào đỡ áp lực lên giá trong nước", ông Huỳnh Trung Khánh chia sẻ thêm.