Lột xác từ "công xưởng gia công" đến "động cơ công nghệ cao"
Trang Investing.com (Cyprus) ngày 2.2 dẫn số liệu mới nhất của tập đoàn vụ thông tin và phân tích tài chính - kinh tế toàn cầu S&P Global (Mỹ) về chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất của VN cho thấy, ngành sản xuất của VN khởi đầu năm 2026 với đà tăng trưởng mạnh mẽ khi sản lượng và đơn đặt hàng mới tăng nhanh hơn trong tháng 1. Nền tảng tin tức, dữ liệu tài chính và công cụ đầu tư hàng đầu thế giới này nhìn nhận ngành sản xuất của VN đã có khởi đầu vững chắc khi các doanh nghiệp (DN) tăng sản lượng để đáp ứng lượng đơn đặt hàng mới tăng cao và nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách kịp thời. Tiếp nối đà tăng trưởng đạt được vào cuối năm 2025, ngành sản xuất có vẻ đang ở vị thế tốt để chào đón một năm 2026 thành công rực rỡ.
VN ngày càng khẳng định vị thế, trở thành đối tác tin cậy của những "ông lớn" hàng đầu thế giới
ẢNH: N.A
Với rất nhiều tín hiệu khách quan, Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) dự báo VN sẽ là một trong những nền kinh tế tăng trưởng cao nhất khu vực nhờ vai trò trong chuỗi cung ứng và thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Dự báo này không phản ánh yếu tố chu kỳ, mà chủ yếu dựa trên những đặc điểm cấu trúc của nền kinh tế VN trong những năm gần đây như: VN tiếp tục hưởng lợi từ quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; khả năng hấp thụ dòng vốn FDI được cải thiện rõ rệt so với giai đoạn trước; xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục là điểm tựa quan trọng của kinh tế VN.
Cùng nhận định, Tổ chức Growth Lab thuộc Trường Harvard Kennedy (Mỹ) ngày 11.2 cũng cho rằng VN đang ở vị thế dẫn đầu tăng trưởng toàn cầu trong thập niên tới nhờ vào năng lực sản xuất đa dạng và tiên tiến. VN được dự báo sẽ dẫn đầu thế giới về tăng trưởng GDP bình quân đầu người, dựa trên cơ sở các quốc gia đã đa dạng hóa sản xuất sang các lĩnh vực phức tạp hơn là những quốc gia sẽ dẫn đầu tăng trưởng toàn cầu. Các dự báo tăng trưởng dựa trên Chỉ số độ phức tạp kinh tế (ECI) của tổ chức Growth Lab, chỉ số này phản ánh sự đa dạng và tinh vi của năng lực sản xuất tiềm ẩn trong hàng xuất khẩu của mỗi quốc gia. Theo đó, tăng trưởng trong thập niên tới sẽ tập trung ở ba cực toàn cầu: Đông Á, Trung Á và Đông Phi. Một số nền kinh tế châu Á đã có đủ độ phức tạp kinh tế cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng nhanh nhất đến năm 2034, dẫn đầu là VN, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Indonesia, Malaysia và Ấn Độ.
Phân tích kỹ hơn, trang Seeking Alpha (Israel) chỉ rõ: Trong những thập kỷ qua, VN đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong số các nước ASEAN chủ chốt, được hỗ trợ bởi các cải cách cơ cấu và đầu tư trực tiếp nước ngoài mạnh mẽ. FDI là động lực chính thúc đẩy sự chuyển đổi của VN thành một nền kinh tế hướng xuất khẩu. Hàng điện tử và máy móc hiện đang chiếm ưu thế trong xuất khẩu, thay thế dệt may trở thành mặt hàng xuất khẩu hàng đầu kể từ năm 2019. Sự chuyển dịch này đã củng cố vai trò của VN trong chuỗi giá trị toàn cầu và giúp duy trì thặng dư thương mại kể từ năm 2018, tăng cường sự ổn định kinh tế, giảm thâm hụt ngân sách và mức nợ chính phủ tương đối thấp.
Cùng với đó, thị trường vốn của VN đã phát triển nhanh chóng song song với sự mở rộng kinh tế. Cụ thể, vốn hóa thị trường của chỉ số FTSE Frontier Vietnam Index đã tăng từ 11 tỉ USD năm 2015 lên 59 tỉ USD năm 2025, vượt trội so với cả các chỉ số chuẩn của thị trường cận biên và thị trường mới nổi.
Sau tất cả những phân tích chuyên sâu trên, Seeking Alpha khẳng định: "VN đã nổi lên như một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN và vượt qua Philippines - một nền kinh tế đã được FTSE Russell xếp vào nhóm thị trường mới nổi - cả về GDP bình quân đầu người và vốn hóa thị trường khoán - kể từ năm 2020".
Sự kinh ngạc của giới quan sát quốc tế còn đến từ những con số "biết nói" khi đặt VN lên bàn cân với các "lão làng" ASEAN. Theo báo cáo từ Andaman Partners (Singapore), VN đã xác lập vị thế là nền tảng sản xuất hướng xuất khẩu có tỷ trọng chế tạo (MVA) chiếm tới 24% GDP, đứng cùng hàng ngũ với Thái Lan và vượt xa các quốc gia thiên về nội địa như Indonesia hay Philippines. Đặc biệt, trang này nhấn mạnh VN nổi bật như một "động cơ công nghệ cao" với sản phẩm máy móc và điện tử chiếm ưu thế tuyệt đối. Trong cuộc đua kim ngạch xuất khẩu, VN đã vươn lên vị thế "á quân" khu vực với 403 tỉ USD, bám đuổi sát sao Singapore (504 tỉ USD) và bỏ xa Malaysia (331 tỉ USD) hay Thái Lan (301 tỉ USD).
Nhìn lại lịch sử kinh tế hơn hai thập niên trước, VN thường xuất hiện trên các mặt báo tài chính quốc tế với định danh khiêm tốn: Một quốc gia hưởng lợi từ "cổ tức dân số", một điểm đến lý tưởng cho các ngành thâm dụng lao động nhờ giá nhân công rẻ. Những nhận định cũ giai đoạn trước thường xoáy sâu vào các lĩnh vực dệt may, da giày hay lắp ráp đơn giản. Khi đó, thế giới nhìn nhận VN như một "trạm dừng chân" tạm thời cho các dây chuyền sản xuất cần tối ưu chi phí. Thế nhưng giờ đây, cục diện đã thay đổi, một VN hoàn toàn khác biệt trong mắt bạn bè thế giới: Không còn là "kẻ đi sau" nhặt nhạnh những công đoạn giá trị thấp, VN đang vươn mình trở thành "động cơ công nghệ cao" của khu vực.
Từ điểm đến giá rẻ tới tâm điểm trải nghiệm văn hóa và lối sống đẳng cấp
Không chỉ mang đến hình ảnh một VN đang vươn mình mạnh mẽ trong các ngành sản xuất, báo chí quốc tế giai đoạn vừa qua cũng đã không tiếc "mỹ từ" để phác họa một hình ảnh VN đầy quyến rũ và tinh tế, thông qua những kỷ lục của ngành du lịch.
Các lãnh đạo thế giới cũng khẳng định kinh tế VN đã trỗi dậy thần tốc giai đoạn vừa qua
ẢNH: TTXVN
Chỉ trong vòng 1 tuần, từ 14 - 21.2, những con số lịch sử của ngành du lịch VN đã liên tiếp xuất hiện tới 5 lần trên trang Travel and Tour World - nền tảng tin tức và tạp chí kỹ thuật số quốc tế hàng đầu của Mỹ về ngành du lịch, lữ hành, hàng không, du thuyền và khách sạn. Ngày 14.2, khi cả nước đang tất bật đón mùa xuân đầu tiên của kỷ nguyên mới, Travel and Tour World đưa nhận định Tết Nguyên đán sẽ là một trong những động lực du lịch lớn nhất của VN và du khách cả trong nước lẫn quốc tế đang thúc đẩy ngành du lịch VN phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Nền tảng này nhìn nhận: Bằng cách tăng cường công suất sân bay và cải thiện kết nối khu vực, VN đang định vị mình cho sự thành công trong tương lai trên thị trường du lịch toàn cầu đầy cạnh tranh. Sự tập trung của Chính phủ vào du lịch an toàn, đáng tin cậy và sự hài lòng của du khách sẽ biến Tết Nguyên đán 2026 trở thành trải nghiệm khó quên cho tất cả mọi người.
Hai ngày sau, Travel and Tour World tiếp tục đưa tin du khách Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ đổ xô đến VN đón Tết Nguyên đán, khẳng định tết cổ truyền của VN là một trong những lễ hội văn hóa sôi động nhất châu Á, trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ đối với du khách quốc tế tìm kiếm sự trải nghiệm văn hóa đích thực. Số liệu du khách tăng đột biến được cập nhật "nóng hổi" cùng hình ảnh du khách háo hức tham gia vào các lễ hội truyền thống, từ những chợ hoa nhộn nhịp đến những màn trình diễn đường phố công phu mang đến một hình ảnh VN sống động và độc đáo trên báo Mỹ.
Truyền thông thế giới đã thể hiện rõ hy vọng Việt Nam sẽ là một trong những nền kinh tế đổi mới rất nhanh, trở thành "con hổ mới" của khu vực Đông Nam Á, thậm chí là của châu Á - Thái Bình Dương. Việt Nam đang ngày càng trở thành nhân tố không thể thay thế được trong quá trình tái cơ cấu, phục hồi và phát triển tăng trưởng kinh tế của thế giới.
TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM
Liên tiếp sau đó, ngày 20 - 21.2, Travel and Tour World không ngừng theo dõi sát sao tốc độ tăng trưởng và ghi nhận đầy đủ lượng khách du lịch tăng đột biến của VN trong mùa Tết Nguyên đán. Không chỉ là cập nhật số liệu một cách chung chung, họ còn "lùng sục" vào từng ngõ ngách, chỉ ra cuộc lột xác của diện mạo du lịch riêng từng vùng như Lâm Đồng, Tây nguyên. Song song, lượng khách liên tục xác lập kỷ lục theo từng ngày tại sân bay Tân Sơn Nhất cũng được Travel and Tour World cập nhật không sót ngày nào. "Tết Nguyên đán diễn ra, VN đã chứng kiến lượng khách du lịch đổ về chưa từng có… Sự bùng nổ này không chỉ giới hạn ở khách nội địa mà du khách quốc tế cũng đổ xô đến các điểm nổi tiếng, bị thu hút với văn hóa sôi động, vẻ đẹp thiên nhiên và những trải nghiệm mới mẻ của VN… Những nỗ lực chiến lược của các hãng hàng không cùng với sự nổi tiếng ngày càng tăng của VN như một điểm đến hàng đầu Đông Nam Á đã tạo nên "cơn bão hoàn hảo" cho ngành du lịch. Khi thế giới bước sang năm mới, hiệu ứng lan tỏa của sự bùng nổ du lịch đang biến VN thành một trung tâm du lịch quốc tế…", Travel and Tour World không tiếc lời khen ngợi dành cho du lịch VN.
Đáng chú ý, tầm vóc của du lịch VN giờ đây còn được nhìn nhận ở góc độ "sự sang trọng và trải nghiệm đẳng cấp". Trang The Route (Anh) từ trước tết đã dự báo VN sẽ đón lượng khách kỷ lục và đánh giá cao việc nâng cấp cơ sở hạ tầng, đổi mới kỹ thuật số giúp các sân bay xử lý an toàn đợt cao điểm. Thế giới nhận thấy ngành dịch vụ khách sạn của VN đang phát triển mạnh mẽ với "tỷ lệ lấp đầy kỷ lục", đảm bảo du khách tận hưởng những gì tốt nhất về lịch sử và sự sang trọng.
VN giờ đây trong mắt người nước ngoài không chỉ đón khách bằng cảnh đẹp, mà đang giữ chân họ bằng sự an toàn, tin tưởng và những chuẩn mực dịch vụ quốc tế. Như một nhận định trên truyền thông Mỹ: VN đang định vị mình cho sự thành công trong tương lai trên thị trường toàn cầu đầy cạnh tranh, biến mỗi chuyến đi thành một "trải nghiệm khó quên".
Tầm vóc mới bước vào kỷ nguyên mới
TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, so sánh: Trước đây các cơ quan dự báo của phương Tây nói chung không tin tưởng vào các chỉ số của VN, do những con số thống kê có phần mang tính định tính cao hơn định lượng. Bên cạnh đó, kinh tế VN giai đoạn trước tuy có chuyển đổi nhưng thực chất chỉ là mới so với chính mình, còn tư duy về kết nối chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất của VN luôn đi sau và tương đối cách biệt với kinh tế khu vực cũng như thế giới.
Mô hình kinh tế thay đổi thần tốc về chất đang khẳng định vị thế của VN trong kỷ nguyên mới
ẢNH: AI
Nhưng mấy năm trở lại đây, VN đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ hướng tới mô hình tăng trưởng mới gắn với các yếu tố mới của thời đại, đó là chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, tăng trưởng bền vững dựa trên động lực chính là đổi mới KH-CN. Công cuộc đổi mới về chất này cho thấy 3 vấn đề: Thứ nhất, VN đã bắt kịp tư duy và mô hình tăng trưởng mới của kinh tế thế giới; thứ hai là khả năng chuyển đổi của VN trong thực tiễn ở chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Thứ ba, VN đã thể hiện năng lực chuyển đổi mang tính thực tế, không phải chỉ là dự báo khả năng.
"Chính những kết quả thực tiễn này đã thay đổi hoàn toàn góc nhìn của truyền thông thế giới đối với kinh tế VN. Không chỉ truyền thông, ngay cả các chính khách cũng đã kinh ngạc và khẳng định sự chuyển mình thần tốc của VN. Như Thủ tướng Malaysia đã bày tỏ không ngờ VN có thể chuyển đổi nhanh như thế. Gần đây nhất là chuyến đi của Tổng Bí thư Tô Lâm sang Mỹ, mặc dù tham dự Hội đồng hòa bình ở dải Gaza nhưng thực tế lại là một chuyến đi rất thành công về kinh tế, cho thấy sự tin cậy của các đối tác Mỹ", TS Nguyễn Việt Hùng phân tích.
Theo TS Nguyễn Việt Hùng, các cơ quan truyền thông phương Tây luôn dự báo dựa trên cơ sở là các thông số dữ liệu, tài liệu, tư liệu và dựa vào một mô hình tăng trưởng đã được lựa chọn để phát huy. Do đó, các chỉ số của họ mang tính khách quan và có độ tin cậy cao. Họ đánh giá được tốc độ tăng trưởng kinh tế, chất lượng tăng trưởng kinh tế VN thời gian qua có nhiều mặt tích cực, từ đó tạo niềm tin mở đường cho các nhà đầu tư từ bên ngoài vào VN.
"Đây cũng là cơ hội để chúng ta khai thác triệt để những tiềm năng, lợi thế vốn có về tài nguyên, về nhân lực, về vị trí địa lý, vị thế kinh tế của VN trong khu vực cũng như trên thế giới. VN sẽ là điểm tiếp nối toàn cầu, tham gia vào chuỗi sản xuất giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, hình ảnh mới của VN được khẳng định trên trường quốc tế không chỉ định vị một vị thế mới cho nước ta mà còn định vị chuỗi giá trị chung của kinh tế khu vực và thế giới", TS Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh.
