Tín hiệu phát từ các hành tinh gần sao lùn đỏ có thể bị làm mờ đi trước khi đến được Trái đất - Ảnh: VISHAL GAJJAR
Trong nhiều thập kỷ, các nhà thiên văn học sử dụng kính thiên văn vô tuyến để tìm kiếm những dấu hiệu cho thấy công nghệ của một nền văn minh ngoài Trái đất, tức người ngoài hành tinh.
Một đặc điểm quan trọng của tín hiệu nhân tạo là chúng có băng tần rất hẹp, giúp tiết kiệm năng lượng và giúp tín hiệu nổi bật hơn so với các nguồn phát tự nhiên trong vũ trụ vốn có bước sóng rộng.
Do đó các chương trình tìm kiếm trí tuệ ngoài Trái đất (SETI) thường tối ưu việc tìm kiếm các tín hiệu vô tuyến hẹp trong những dải tần mà chúng ta cho rằng các nền văn minh khác có khả năng lựa chọn.
Tuy nhiên nghiên cứu mới cho thấy một vấn đề lớn là tín hiệu có thể bị "làm mờ" hoặc mở rộng phổ tần khi đi qua plasma hỗn loạn do các ngôi sao phát ra, theo trang IFLScience ngày 9-3.
Theo tiến sĩ Vishal Gajjar và nhà nghiên cứu Grayce C. Brown của SETI, plasma từ gió Mặt trời (hay gió sao) có thể làm năng lượng của tín hiệu vô tuyến phân tán ra nhiều bước sóng khác nhau.
Trước đây, các nhà thiên văn đã tính đến sự biến dạng khi tín hiệu truyền qua không gian giữa các sao nhưng ít chú ý đến những biến đổi xảy ra ngay trong hệ sao nơi tín hiệu được phát ra.
Để đánh giá mức độ ảnh hưởng, nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu về cách gió Mặt trời tác động đến tín hiệu từ các tàu vũ trụ, sau đó điều chỉnh mô hình cho các loại sao khác nhau.
Kết quả cho thấy ở nhiều hệ sao, hiện tượng "làm mờ" có thể đủ mạnh để khiến tín hiệu hẹp trở nên rộng hơn mức mà các chương trình SETI hiện nay có thể phát hiện.
Các hệ sao có sao lùn đỏ đặc biệt gặp bất lợi. Những ngôi sao này có hoạt động mạnh, với gió sao và các vụ phun trào khối nhật hoa thường xuyên.
Các hành tinh có khả năng có sự sống quanh sao lùn đỏ lại nằm rất gần ngôi sao này, nơi plasma hỗn loạn mạnh nhất. Điều này khiến tín hiệu vô tuyến từ các nền văn minh giả định tại đây dễ bị biến dạng nghiêm trọng trước khi rời khỏi hệ sao.
Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, khoảng 70% hệ sao có thể khiến tín hiệu một GHz bị mờ hơn một Hz, và hơn 30% hệ sao có độ mờ trên 10Hz. Các sự kiện mạnh như phun trào khối nhật hoa thậm chí có thể làm tín hiệu bị mờ trên hơn một kilôhertz.
Điều này không có nghĩa tín hiệu biến mất hoàn toàn, nhưng chúng có thể không còn đủ hẹp để các thuật toán tìm kiếm hiện tại nhận diện.
Theo các nhà khoa học, việc hiểu rõ cách hoạt động của các ngôi sao ảnh hưởng đến tín hiệu sẽ giúp thiết kế các chiến lược tìm kiếm mới, phù hợp hơn.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Astrophysical Journal.
