Khó khăn trong tiếp cận vốn vay
Tại một hội nghị với các ngân hàng thương mại mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại nghiên cứu, tiếp tục có gói tín dụng ưu đãi cho cả cung và cầu để phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là gói tín dụng ưu đãi cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà.
Theo sự chỉ đạo của Thủ tướng, nhiều ngân hàng thương mại đã triển khai các gói tín dụng lãi suất hấp dẫn cho nhóm khách hàng trẻ từ 18 đến 35 tuổi.
Tính đến nay, đã có khoảng 10 ngân hàng thương mại triển khai các gói vay có lãi suất ưu đãi như: ACB, SHB, MB, OCB, PVcomBank, SeABank, VPBank, BIDV, Vietcombank, VietinBank.
Mặc dù các ngân hàng đã tung ra gói vay mua nhà với lãi suất ưu đãi, nhưng thị trường bất động sản vẫn chưa ghi nhận sự bùng nổ trong nhu cầu vay vốn.
Anh Đặng Ngọc Trường (35 tuổi) từ TP. Vũng Tàu lên TP.HCM lập nghiệp nhiều năm và muốn mua một căn nhà để ở. Tuy nhiên, khi tiếp cận với ưu đãi tín dụng của ngân hàng, anh vẫn tỏ ra dè dặt.
Theo lý giải của anh Trường, thời gian áp dụng mức lãi suất ưu đãi quá ngắn. Sau thời gian ưu đãi, các ngân hàng áp dụng lãi suất thả nổi, thường được tính bằng lãi suất huy động 12 tháng cộng biên độ 3,5%, từ đó, hàng tháng khách hàng sẽ phải trả một khoản tiền lớn, nên anh Trường vẫn do dự trước quyết định vay mua nhà: "Thời gian áp dụng mức lãi suất ưu đãi chỉ có mỗi 3 tháng. Tôi hỏi vay ngân hàng khoảng 2,5 tỷ đồng, 3 tháng đầu có dù lãi suất ưu đãi phải trả mỗi tháng khoảng 21 triệu đồng. Từ tháng thứ 4 trở đi, lãi suất thả nổi có khoảng 8-10% thì tôi phải trả mỗi tháng hơn 26 triệu đồng. Khoản tiền này vẫn quá cao so với thu nhập hàng tháng của vợ chồng tôi".
Không dễ để tiếp cận các gói vay ưu đãi từ ngân hàng (Ảnh: Hoàng Minh)
Trong khi đó, chị Nguyễn Quỳnh (ngụ Quận 10) chia sẻ, sau 20 năm từ miền Trung vào TP.HCM lập nghiệp, đến nay, vợ chồng chị mới tiết kiệm được hơn 500 triệu đồng. Để an cư lạc nghiệp tại đây, chị đã đến ngân hàng ACB hỏi vay thêm 2 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi để mua được một căn chung cư nhỏ. Dù đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về vốn, tài sản thế chấp, chứng minh thu nhập và khả năng trả nợ, chị Quỳnh vẫn không được giải ngân vì đã 37 tuổi.
"Thực sự tôi có nhu cầu vay mua nhà nhưng khi tiếp cận thì tôi đã quá tuổi nên rất tiếc, không thể nào tiếp cận được gói vay này. Tôi mong muốn các ngân hàng có thể tăng thêm độ tuổi để cho những người dưới 40 có thể tiếp cận được gói vay này để mua nhà. Bởi vì trên thực tế, không chỉ những người trẻ từ 18 - 35 mới có nhu cầu mà những người như chúng tôi là những người ở độ tuổi từ 35-45 tuổi bây giờ vẫn chưa có thể mua được nhà" - chị Nguyễn Quỳnh bày tỏ.
Lãi suất cần song hành với giá nhà
Các chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh lãi suất, điều quan trọng là cân đối nguồn cung trên thị trường.
Chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho biết, năm 2024, tỷ lệ cho vay mua nhà của các ngân hàng chỉ tăng 6% trong khi tăng trưởng tín dụng chung cùng kỳ lên tới 15%.
TS Cấn Văn Lực cho rằng, lãi suất vay không phải là yếu tố chính mà chỉ là một trong những lợi thế giúp khách hàng sẵn sàng vay. Hiện nay, giá nhà vẫn có xu hướng tăng khiến khả năng tiếp cận nhà ở của đa số người dân giảm bớt: "Về cơ bản, chúng ta đã và đang tiếp tục giảm lãi suất cho vay. Như vậy rõ ràng bây giờ câu chuyện về lãi suất khá thuận lợi đối với thị trường bất động sản nhưng vì sao người dân chưa vay nhiều tiền để đi mua nhà để đi sửa nhà? Lý do chính là bất cập của thị trường bất động sản, đó là giá nhà quá cao".
Hiện nay, TP.HCM chủ yếu là các dự án nhà có giá quá cao so với khả năng tiếp cận của người trẻ. (Ảnh: Hoàng Minh)
Còn ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng, lãi suất và giá nhà cần song hành để giải bài toán an cư cho người trẻ. Phân khúc nhà ở cao cấp vượt quá khả năng tài chính của đa số người dân có thu nhập trung bình, nhưng lại chiếm đa số trên thị trường hiện nay, còn nhà ở giá vừa túi tiền vẫn đang thiếu hụt.
Trong khi đó, phần lớn người trẻ hoặc người có thu nhập trung bình chỉ đủ khả năng vay mua nhà tại các dự án có giá bình dân. Nhưng đây lại là phân khúc ít được chủ đầu tư quan tâm, thiếu hụt nguồn cung, nhất là ở thị trường Hà Nội và TPHCM.
Ông Lê Hoàng Châu đề nghị, Bộ Xây dựng xem xét xây dựng đề án phát triển nhà ở thương mại giá rẻ và cơ chế hỗ trợ người trẻ mua căn nhà đầu tiên được vay tín dụng với lãi suất thương mại hợp lý trong thời hạn ít nhất 10-15 năm.
Hiệp hội cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét cơ chế ưu đãi tín dụng từ 6-7% cho nhóm người trẻ (tuổi từ 18-45) mua nhà lần đầu và áp dụng với các dự án nhà ở thương mại thuộc phân khúc giá trên dưới 2 tỷ đồng.
Ngân hàng ACB đang triển khai gói “Ngôi nhà đầu tiên” áp dụng lãi suất từ 5,5%/năm cố định trong 5 năm đầu với thời hạn vay tối đa 30 năm; SHB triển khai gói tín dụng 16.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi từ 3,99%/năm với thời hạn vay lên đến 35 năm và hạn mức vay tối đa 90% giá trị căn nhà; MB đưa ra gói “MB Dream Home” với lãi suất từ 6,84%/năm với thời hạn vay tối đa 35 năm kèm theo ưu đãi tặng tài khoản thẻ tín dụng hạn mức 250 triệu đồng.
Bên cạnh đó, các ngân hàng PVcomBank và SHB đang áp dụng mức lãi suất thấp nhất trong thời gian ưu đãi là khoảng 3,99%/năm; trong khi SeABank và Shinhan Bank áp dụng mức từ 5,5% - 5,85%/năm; OCB đưa ra mức từ 6,2%/năm; BIDV áp dụng gói vay với lãi suất tối thiểu 5,5%/năm cố định trong 12 tháng đầu cho khoản vay từ 60 tháng trở lên; VietinBank duy trì mức lãi suất cố định từ 6% - 8,2%/năm tùy theo thời hạn vay; Vietcombank áp dụng mức cố định từ 5,5 - 5,7 %/năm trong 6 - 12 tháng đầu.
