Những ngày cuối tháng 1, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến một nghịch lý thú vị nhưng cũng đầy cay đắng đối với cộng đồng tiền mã hóa.
Về mặt lý thuyết, bitcoin ra đời với sứ mệnh trở thành một dạng “tiền tệ lành mạnh”, một pháo đài tự do không chịu sự kiểm soát của bất kỳ chính phủ nào và đặc biệt phải phát huy tác dụng trong những giai đoạn bất ổn. Thế nhưng, thực tế đang diễn ra trên bảng điện tử lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác.
Khi căng thẳng địa chính trị leo thang, lẽ ra bitcoin phải thăng hoa, nhưng thực tế tài sản này lại là cái tên đầu tiên bị nhà đầu tư đẩy ra đường để “cứu” thanh khoản.
Bitcoin đã giảm giá mạnh khi căng thẳng địa chính trị leo thang, làm dấy lên nghi ngờ về danh xưng “vàng kỹ thuật số” và vai trò trú ẩn an toàn của đồng tiền số này (Minh họa: ET).
Khi "vàng kỹ thuật số" biến thành máy rút tiền ATM
Kể từ ngày 18/1, thời điểm những bất ổn địa chính trị bắt đầu nhen nhóm, bức tranh đầu tư đã chia thành hai mảng màu đối lập gay gắt. Trong khi giá vàng tăng tốc phi mã tới 8,6%, xô đổ mọi kỷ lục cũ vượt mốc 5.000 USD/ounce, thì bitcoin lại ngậm ngùi bốc hơi hơn 6,6% giá trị. Tính đến nay, đồng tiền số lớn nhất thế giới đang được giao dịch quanh mức 90.280 USD/BTC, giảm sâu so với kỳ vọng.
Theo phân tích từ Yahoo Finance, nguyên nhân cốt lõi của sự lệch pha này nằm ở chính đặc tính thanh khoản của hai loại tài sản. Ông Greg Cipolaro, Giám đốc nghiên cứu toàn cầu tại NYDIG, đã đưa ra một so sánh đầy hình tượng, rằng trong những giai đoạn hoảng loạn, bitcoin hành xử giống một “cây ATM” hơn là vàng.
Bitcoin được giao dịch liên tục 24/7 với tốc độ thanh toán tức thì. Chính sự linh hoạt này lại trở thành "gót chân Achilles" của đồng tiền này khi thị trường rung lắc. Khi nhà đầu tư cần tiền mặt gấp để tháo gỡ đòn bẩy hoặc giảm thiểu rủi ro, họ sẽ chọn bán thứ gì dễ bán nhất. Bitcoin, trớ trêu thay, lại là tài sản dễ thanh khoản nhất trong danh mục.
“Trong môi trường né tránh rủi ro, nhu cầu về tiền mặt là vua. Bitcoin thường bị bán ra theo phản xạ vô điều kiện để huy động vốn, bất chấp câu chuyện tăng trưởng dài hạn của nó. Ngược lại, vàng dù kém linh hoạt hơn nhưng lại đóng vai trò là nơi hút thanh khoản thực sự, được nắm giữ chặt chẽ thay vì bán tháo”, ông Cipolaro nhận định.
Điều này lý giải vì sao khi nỗi sợ hãi bao trùm, bitcoin lại sụt giảm. Nó không phải vì nền tảng kỹ thuật sụp đổ, mà vì nó quá thuận tiện để chuyển thành tiền mặt - thứ mà các nhà đầu tư đang khao khát trong ngắn hạn.
Sự "lạnh nhạt" của dòng tiền lớn
Một yếu tố khác khiến bitcoin thất thế trước vàng là hành động của các “cá mập” trên thị trường. Dữ liệu on-chain (chuỗi khối) cho thấy một xu hướng đáng lo ngại, đó là những người nắm giữ bitcoin dài hạn đang âm thầm bán ra. Các đồng bitcoin “đời cũ” liên tục được chuyển lên các sàn giao dịch, tạo ra một áp lực bán thường trực lơ lửng trên đầu thị trường, cản trở mọi nỗ lực phục hồi giá.
Ở chiều ngược lại, vàng đang nhận được sự hậu thuẫn vững chắc mang tính cấu trúc. Các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đang mua vàng ở mức kỷ lục, tạo ra một lực cầu khổng lồ nâng đỡ giá kim loại quý này. Sự đối lập trong hành động của “tay to” đã nới rộng khoảng cách giữa hai tài sản vốn được xem là đối thủ của nhau.
Hơn nữa, thị trường dường như đang định giá rủi ro theo 2 khung thời gian khác nhau. Theo các chuyên gia tài chính, những biến động hiện tại xuất phát từ thuế quan hay các tuyên bố chính sách được xem là cú sốc ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, vàng là công cụ phòng vệ “kinh điển” khi niềm tin sụt giảm tức thì hoặc rủi ro chiến tranh cận kề.
Ngược lại, bitcoin được xem là công cụ phòng vệ cho những rủi ro dài hạn như sự mất giá của tiền pháp định hay khủng hoảng nợ công kéo dài nhiều năm. Ông Cipolaro nhấn mạnh: “Chừng nào thị trường còn tin rằng các rủi ro hiện tại tuy nguy hiểm nhưng chưa mang tính nền tảng hệ thống, vàng vẫn sẽ là lựa chọn số một”.
Trong khi vàng liên tục lập đỉnh để khẳng định vị thế vua trú ẩn, bitcoin lại bị giới đầu tư bán tháo ồ ạt như một cây ATM nhằm tìm kiếm tiền mặt (Minh họa: InteractiveCrypto).
"Bóng ma" từ công nghệ lượng tử
Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ dừng lại ở thanh khoản hay tâm lý thị trường. Theo nguồn tin từ CNBC, một "cơn gió ngược" khác đang âm thầm thổi bay niềm tin của giới đầu tư vào bitcoin, đó là nỗi sợ hãi về máy tính lượng tử.
Ông Peter Corey, đồng sáng lập Pave Finance, tiết lộ rằng cụm từ “lỗ hổng lượng tử” đang trở thành nỗi ám ảnh mới. Giới đầu tư lo ngại rằng với tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ, những siêu máy tính lượng tử trong tương lai gần có thể bẻ khóa mật khẩu ví điện tử và đánh cắp tài sản số.
Nỗi lo này không phải là vô căn cứ khi mới đây, các nhà khoa học tại Stanford đã công bố bước đột phá về thiết bị truyền thông lượng tử hoạt động ở nhiệt độ phòng. Ngay lập tức, phản ứng trên thị trường tài chính đã xuất hiện. Chiến lược gia lão luyện Christopher Wood của Jefferies hồi đầu tháng đã quyết định loại bỏ hoàn toàn tỷ trọng bitcoin trong danh mục đầu tư của mình để chuyển sang vàng và cổ phiếu khai thác vàng.
Theo trích dẫn từ Công ty nghiên cứu Chaincode Labs, nếu máy tính lượng tử trở thành hiện thực sớm hơn dự kiến, hàng triệu bitcoin có thể bị đặt vào tình trạng rủi ro bảo mật. Những thông tin này, dù mang tính dự báo, cũng đủ khiến dòng tiền thận trọng rút lui tìm nơi trú ẩn an toàn hơn.
Dẫu vậy, trong bức tranh xám màu vẫn le lói những tia hy vọng cho những người kiên định. Như ông Peter Corey nhận định đầy ẩn ý: “Khi một thông tin tiêu cực lan rộng và gây hoảng sợ cho đại chúng, lịch sử cho thấy đó thường là dấu hiệu của vùng đáy thị trường”. Liệu lần này, quy luật đó có lặp lại với bitcoin hay không, câu trả lời vẫn còn ở phía trước.
