Theo hồ sơ dự án Luật Đất Đai (sửa đổi), cơ quan soạn thảo - Bộ Tài nguyên & môi trường, cho biết sẽ sửa đổi việc sử dụng các loại đất để tạo cơ sở pháp lý trong quản lý, sử dụng và thống nhất giữa Luật Đất đai và các luật khác như Nhà ở, Kinh doanh bất động sản, Đầu tư...
Tuy nhiên, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) góp ý rằng lần sửa đổi này vẫn không rõ chế độ sử dụng đất với các loại hình như condotel, biệt thự biển... . Kết quả là khó phân định đất để xác định loại bất động sản nghỉ dưỡng này thuộc loại đất gì. Thực tế, nhiều dự án nghỉ dưỡng, xây dựng căn hộ du lịch... được cơ quan Nhà nước chấp thuận thực hiện theo hình thức đất ở không hình thành đơn vị ở.
VCCI dẫn phản ánh của doanh nghiệp cho biết hiện các văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương đều dừng xử lý, cấp giấy chứng nhận cho khách hàng mua sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng trên đất ở không hình thành đơn vị ở như condotel, biệt thự biển... Lý do là chưa có cơ chế pháp lý quy định. Điều này ảnh hưởng tới quyền lợi của khách hàng, chủ đầu tư dự án, cũng như thị trường bất động sản.
Để gỡ vướng trong đầu tư, xây dựng dự án condotel, biệt thự biển, cũng như tránh thiệt hại cho nhà đầu tư, người mua..., VCCI góp ý, dự thảo Luật Đất đai cần quy định rõ chế độ sử dụng đất và điều khoản chuyển tiếp cho các dự án bất động sản thuộc loại hình này trước thời điểm Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực.
Một số tổ hợp condotel Đà Nẵng nhìn từ trên cao. Ảnh: Kim Liên
Cơ quan đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp nhấn mạnh, việc soạn Luật Đất đai cần phải thống nhất với các luật về kinh doanh để hạn chế chồng chéo, gây cản trở và ách tắc đầu tư.
Chẳng hạn, Điều 6 dự thảo Luật nêu "cá nhân người nước ngoài" không được xem là người sử dụng đất, không được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất; thuê lại đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao.
Tuy nhiên, Luật Nhà ở 2014 và Luật Kinh doanh bất động sản 2014 lại thừa nhận quyền sở hữu nhà, sử dụng đất của người nước ngoài. Tức là giữa dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và các luật hiện có chưa "khớp" về quyền sở hữu đất, nhà ở của người nước ngoài ở Việt Nam.
VCCI đặt vấn đề, trường hợp dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) không công nhận quyền sở hữu đất của người nước ngoài, nếu người nước ngoài bán nhà cho người Việt Nam thì "người mua có được thừa nhận quyền sử dụng đất không? Vô hình trung, quyền của người mua là người Việt Nam sẽ không được đảm bảo".
Cũng góp ý về điều này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho rằng, chính sách khuyến khích cá nhân nước ngoài mua nhà ở sẽ khó trọn vẹn nếu không giải quyết được vấn đề chứng nhận quyền sở hữu của họ. Vì thế, HoREA đề nghị dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần bổ sung các quy định cụ thể về quyền sở hữu nhà, đất của người nước ngoài theo hướng vừa đảm bảo quyền, vừa bảo vệ quốc phòng, an ninh.
Liên quan tới đấu thầu dự án, VCCI cũng chỉ ra điểm mâu thuẫn giữa các quy định pháp luật hiện có. Theo khoản 1, Điều 64 dự thảo Luật sửa đổi quy định điều kiện đất được chọn để đấu thầu, là có quy hoạch chi tiết 1/500, đất theo quy hoạch có giá trị quyền sử dụng đất cao hơn giá trị sử dụng hiện trạng.
Tuy nhiên, khoản 7, Điều 19 Luật Quy hoạch đô thị và khoản 3, Điều 24 Luật Xây dựng lại nêu, quy hoạch chi tiết do chủ đầu tư dự án lập.
