Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 11 đã tăng từ 4,4% lên 4,6%, mức cao nhất kể từ năm 2020. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường lao động ngày càng khó tiếp cận hơn đối với người tìm việc, bất chấp nền kinh tế vẫn tạo thêm việc làm.
Sự gia tăng thất nghiệp diễn ra trong bối cảnh số việc làm mới chỉ đạt 64.000 trong tháng 11 – thấp so với các năm trước, dù vẫn cao hơn dự báo của giới phân tích. Điều này phản ánh một thị trường lao động đang mất dần động lực tăng trưởng.
Điều gì khiến dữ liệu việc làm gần đây trở nên “bất thường”?
Báo cáo việc làm lần này bị ảnh hưởng nặng nề bởi đợt đóng cửa chính phủ liên bang kéo dài, khiến các cơ quan thống kê không thể thu thập đầy đủ dữ liệu trong tháng 10. Lần đầu tiên trong gần 80 năm, Mỹ không công bố tỷ lệ thất nghiệp cho một tháng do thiếu dữ liệu.
Báo cáo tháng 11 vì vậy mang tính “bù đắp”, kết hợp một phần dữ liệu của tháng 10. BLS thừa nhận một số chỉ số, đặc biệt từ khảo sát hộ gia đình, phải điều chỉnh kỹ thuật nhiều hơn, có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy so với thông thường.
Trong sáu tháng gần nhất, kinh tế Mỹ mất việc làm trong ba tháng (tháng 6, 8 và 10), điều chưa từng xảy ra trong hơn bốn năm trước đó. Tổng số việc làm ròng tạo thêm trong nửa năm chỉ khoảng 100.000 – mức rất thấp đối với nền kinh tế Mỹ.
Theo Heather Long, kinh tế trưởng của Navy Federal Credit Union, phần lớn số việc làm mới đến từ lĩnh vực y tế và chăm sóc xã hội, trong khi đa số các ngành khác gần như “đứng hình” hoặc cắt giảm nhân sự.
Ngành nào còn tạo việc làm, ngành nào đang sa sút?
Y tế và trợ giúp xã hội tiếp tục là trụ cột, tạo thêm 64.000 việc làm trong tháng 11. Xây dựng đứng thứ hai với 28.000 việc làm mới. Ngược lại, các ngành như sản xuất, vận tải, giải trí và dịch vụ lưu trú đều ghi nhận mức giảm việc làm.
Theo các chuyên gia, môi trường kinh tế thiếu chắc chắn từ chính sách thuế quan, căng thẳng địa chính trị đến chi phí vốn đang khiến doanh nghiệp ngần ngại tuyển dụng, dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bắt đầu hạ lãi suất.
Tăng trưởng tiền lương hàng năm đã giảm xuống 3,5%, mức thấp nhất trong hơn bốn năm, làm dấy lên lo ngại về sức mua của người tiêu dùng. Một số nhóm lao động chịu ảnh hưởng nặng hơn, đặc biệt là lao động trẻ và các nhóm thiểu số.
Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp của người da màu đã tăng lên 8,3% trong tháng 11 – mức cao nhất trong bốn năm cho thấy tác động phân hóa ngày càng rõ rệt của sự chững lại trên thị trường lao động Mỹ.
