Tesla đang đối diện không ít thách thức: nguy cơ bị đình chỉ bán hàng tại California do tranh cãi về cách tiếp thị công nghệ hỗ trợ lái, nhu cầu xe điện tại Mỹ chậm lại, cùng với việc mất thị phần ở Trung Quốc và châu Âu. Kết quả kinh doanh quý gần nhất cũng khiến nhà đầu tư thất vọng khi chi phí tăng cao làm xói mòn lợi nhuận, dù doanh số xe đạt kỷ lục.
Tuy nhiên, những yếu tố tiêu cực này lại không ngăn được đà tăng của cổ phiếu. Kể từ mức đáy ngày 21/11, cổ phiếu Tesla đã tăng khoảng 25% và lần đầu tiên trong năm nay thiết lập mức cao lịch sử. Đà tăng này vượt xa chỉ số “Magnificent Seven” của Bloomberg – nhóm bảy cổ phiếu công nghệ lớn nhất, vốn chỉ tăng chưa đến 6% trong cùng giai đoạn.
Nhà đầu tư đang kỳ vọng điều gì ngoài xe điện?
Trọng tâm lạc quan của thị trường không còn nằm ở mảng xe điện, mà ở tham vọng biến Tesla thành một “đế chế AI và robot” của Elon Musk. Các nhà đầu tư tin rằng Tesla đang tiến gần hơn tới việc thương mại hóa trí tuệ nhân tạo, đặc biệt thông qua xe tự lái, taxi không người lái và robot hình người.
Một số nhà quản lý quỹ cho rằng Tesla có thể trở thành “kẻ thay đổi cuộc chơi” trong lĩnh vực tự hành. Những câu chuyện mới xoay quanh AI, robot và công nghệ tự động đã khiến Tesla được nhìn nhận như một cổ phiếu công nghệ AI tiềm năng, thay vì chỉ là một hãng xe.
Tâm lý này còn được khuếch đại bởi các động thái trong “vũ trụ Musk”, như khả năng SpaceX, công ty tên lửa và vệ tinh của Musk tiến hành IPO, hay thông tin Waymo (thuộc Alphabet) đang đàm phán huy động vốn với định giá gần 100 tỷ USD, góp phần củng cố niềm tin vào tương lai xe tự hành.
Đà tăng của Tesla cho thấy nhà đầu tư cá nhân đặc biệt hào hứng với câu chuyện dài hạn, sẵn sàng “gộp chung” tất cả các dự án của Elon Musk, từ xe điện, AI, robot đến vũ trụ vào một mã cổ phiếu duy nhất. Tesla vì thế trở thành “đại diện” cho toàn bộ hệ sinh thái công nghệ mang dấu ấn Musk, dù mối liên hệ kinh tế thực tế giữa các công ty không quá chặt chẽ.
Chính hiệu ứng này giúp Tesla tăng tốc mạnh hơn nhiều so với các ông lớn công nghệ khác, vốn đã tăng cao và đang chịu áp lực chốt lời sau giai đoạn bùng nổ AI toàn cầu.
Rủi ro nào đang bị thị trường bỏ qua?
Dù câu chuyện AI đầy hấp dẫn, Tesla vẫn phải đối mặt những rào cản đáng kể. Ngoài nguy cơ bị tạm dừng bán hàng tại California, doanh nghiệp này còn chịu áp lực từ biên lợi nhuận suy giảm và sự cạnh tranh gay gắt trong ngành xe điện toàn cầu.
Đặc biệt, mức định giá hiện tại khiến nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp lo ngại. Cổ phiếu Tesla đang giao dịch ở mức khoảng 223 lần lợi nhuận dự phóng, cao gấp hơn hai lần mức trung bình 5 năm và vượt xa mức định giá khoảng 31 lần của nhóm “Magnificent Seven”. Với nhiều quỹ đầu tư, đây là mức định giá “quá đắt”, nhất là khi lợi nhuận thực tế liên tục gây thất vọng.
Thực tế, đà tăng của Tesla phản ánh niềm tin rằng chỉ cần một tín hiệu tích cực về AI, robot hay tự hành, cổ phiếu có thể tiếp tục được đẩy lên cao hơn. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc bất kỳ cú vấp nào trong triển khai công nghệ, pháp lý hay lợi nhuận đều có thể khiến giá cổ phiếu điều chỉnh mạnh.
Tesla hiện đứng ở giao điểm giữa kỳ vọng công nghệ dài hạn và rủi ro kinh doanh ngắn hạn, nơi sự hưng phấn của thị trường có thể tạo ra cả cơ hội lẫn bong bóng.
