Bác sĩ chuyên khoa 2 Hoàng Thị Ánh Tuyết, Phó khoa Sản phụ, Bệnh viện Phương Nam (thành viên Tập đoàn Y tế Phương Châu) trả lời, sanh ngã âm đạo sau mổ lấy thai là phương pháp cho phép sản phụ từng mổ lấy thai một lần được thử chuyển dạ và sinh thường. Đây là lựa chọn an toàn, được áp dụng rộng rãi trên thế giới và tại nhiều bệnh viện sản phụ khoa lớn ở Việt Nam nếu thai phụ có chỉ định thích hợp. Mục tiêu của phương pháp sinh thường sau mổ lấy thai là giảm nguy cơ biến chứng phẫu thuật, rút ngắn thời gian hồi phục và bảo tồn tử cung.
Tuy nhiên, thai phụ không nên thử sanh ngã âm đạo nếu có các yếu tố nguy cơ như vết mổ tử cung dọc thân hoặc không rõ loại vết mổ, tiền sử vỡ tử cung, đã từng mổ lấy thai từ 2 lần trở lên, có chỉ định mổ tuyệt đối trong lần mang thai này (như nhau tiền đạo trung tâm, ngôi bất thường, khung chậu hẹp…), khoảng cách giữa 2 lần mang thai dưới 18 tháng hoặc không có điều kiện theo dõi và phẫu thuật khẩn khi cần.
Đánh giá theo thang điểm để lựa chọn có sinh thường sau mổ
Để tiên lượng khả năng thành công, bác sĩ sử dụng thang điểm Flamm, đánh giá các yếu tố như tuổi mẹ, tiền sử sinh thường, lý do mổ lấy thai lần trước, độ xóa và mở cổ tử cung khi nhập viện.
Tổng điểm từ 5 trở lên cho thấy khả năng sanh thường thành công cao, trong khi dưới 3 điểm thường được khuyến nghị mổ lại. Sinh thường sau mổ lấy thai chỉ nên thực hiện ở cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện theo dõi chuyển dạ liên tục, cùng ê kíp phẫu thuật, gây mê, hồi sức sẵn sàng can thiệp trong vòng 30 phút nếu có biến chứng. Bác sĩ theo dõi cần có kinh nghiệm và thai phụ phải hiểu rõ lợi ích, nguy cơ.
So với mổ lại, sanh ngã âm đạo giúp phục hồi nhanh, ít đau sau sinh, giảm nguy cơ mất máu, nhiễm trùng, tổn thương cơ quan lân cận và biến chứng ở những lần mang thai sau; đồng thời giúp thai nhi dễ thích nghi hơn sau sinh. Dù vậy, phương pháp này vẫn tiềm ẩn nguy cơ nứt hoặc vỡ sẹo mổ cũ (tỷ lệ 0,5-1%) và có thể phải chuyển mổ cấp cứu khi chuyển dạ không tiến triển, vì vậy việc theo dõi sát và xử trí kịp thời là yếu tố then chốt đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Thai phụ từng mổ lấy thai 1 lần hoàn toàn có thể được xem xét thử sanh ngã âm đạo nếu không có chống chỉ định
ẢNH: P.C
Thai phụ từng mổ lấy thai 1 lần hoàn toàn có thể được xem xét thử sanh ngã âm đạo nếu không có chống chỉ định, đạt điểm Flamm đủ cao và được theo dõi trong điều kiện y tế phù hợp. Quyết định cuối cùng sẽ dựa trên kết quả khám lâm sàng, siêu âm đánh giá sẹo mổ cũ, thăm khám cổ tử cung và hội chẩn chuyên môn giữa các bác sĩ.
Trong quá trình tư vấn, bác sĩ sẽ giải thích kỹ lưỡng để thai phụ và gia đình hiểu rõ lợi ích, nguy cơ, từ đó đưa ra lựa chọn an toàn và phù hợp nhất. Với những trường hợp đã mổ lấy thai cách đây khoảng 3 năm và không có chống chỉ định nào khác, sản phụ nên đến khám và tư vấn tại bệnh viện sản có khả năng thực hiện sinh thường sau mổ để được đánh giá cụ thể theo thang điểm Flamm.
Một lưu ý quan trọng là quy trình thử sanh ngã âm đạo chỉ nên thực hiện ở cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện theo dõi và xử trí cấp cứu, tuyệt đối không nên tự ý chuyển viện khi chuyển dạ đã tiến triển nhằm tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và con.
