Chỉ đạo được nêu trong kết luận của Phó chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường tại cuộc họp về công tác cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn mới đây.
Theo đó, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến cấp phép xây dựng, bảo đảm đồng bộ và phù hợp thực tiễn quản lý.
Trọng tâm là hoàn thiện quy chế quản lý kiến trúc thay thế quy chế hiện hành, trong đó Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM được giao chủ trì xây dựng dự thảo, trình thành phố trước ngày 15/6. Đây được xem là căn cứ quan trọng để khắc phục tình trạng thiếu thống nhất trong cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nhiều khu vực.
Cùng với đó, các đơn vị liên quan rà soát quy định về mức thu, chế độ thu và quản lý lệ phí cấp giấy phép xây dựng, bảo đảm phù hợp với điều kiện sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời cập nhật theo các quy định pháp luật mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7.
Bất động sản khu trung tâm TP HCM, tháng 10/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Một nội dung đáng chú ý khác là định hướng cải cách mạnh thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Thành phố nghiên cứu phương án đơn giản hóa, tiến tới miễn giấy phép xây dựng với nhà ở riêng lẻ trong một số trường hợp đủ điều kiện quản lý, qua đó giảm thời gian xử lý hồ sơ và giảm áp lực cho cơ quan cấp phép.
TP HCM cũng định hướng chuyển toàn bộ quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ sang môi trường điện tử. Các phường, xã, đặc khu sẽ không tiếp nhận hồ sơ giấy, mà nhận, xử lý và theo dõi trực tuyến, đồng thời kết nối dữ liệu liên thông với Sở Xây dựng TP HCM và Bộ Xây dựng để phục vụ công tác giám sát, kiểm tra.
Thành phố đồng thời yêu cầu xây dựng "sổ tay hướng dẫn" về cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trước, thống nhất quy trình, thành phần hồ sơ, các bước xử lý, điều chỉnh giấy phép và nghiệm thu sau cấp phép. Tài liệu này sẽ được công khai rộng rãi trên các kênh thông tin, giúp người dân dễ tiếp cận, đồng thời tăng tính minh bạch trong quản lý trật tự xây dựng.
Ngoài ra, trong tháng 5, Sở Xây dựng TP HCM được giao phối hợp các đơn vị liên quan hướng dẫn 168 phường, xã, đặc khu tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục cấp phép xây dựng, bảo đảm thống nhất cách hiểu và cách thực hiện trên toàn địa bàn.
Trước đó, Sở Xây dựng TP HCM cho biết đã ghi nhận nhiều phản ánh về việc một số địa phương không tiếp nhận hoặc chậm giải quyết hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc áp dụng quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, quy hoạch chi tiết 1/500 và quy chế quản lý kiến trúc chưa đồng bộ, trong khi nhiều khu vực chưa có quy hoạch chi tiết hoặc các quy định đã hết hiệu lực từ cuối năm 2021.
Thực tế này dẫn đến tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách hiểu khác nhau: nơi vẫn căn cứ quy hoạch cũ để cấp phép, nơi lại tạm dừng tiếp nhận hồ sơ do thiếu cơ sở pháp lý, khiến thủ tục xây dựng nhà ở riêng lẻ bị ách tắc cục bộ trong thời gian qua.
