Quy định này được nêu trong quyết định của UBND TP HCM về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn, có hiệu lực từ tháng 3.
Theo đó, trường hợp người có đất ở bị thu hồi phải di chuyển chỗ ở nhưng tiền bồi thường đất thấp hơn giá trị một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ hỗ trợ phần chênh lệch để người dân đủ điều kiện được bố trí tái định cư. Suất tối thiểu có thể được bố trí bằng đất ở, nhà ở hoặc bằng tiền tùy lựa chọn của người dân. Nếu bố trí bằng căn hộ chung cư, diện tích tối thiểu là 30 m2.
Trường hợp nhận đất ở, diện tích nền không nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa tại khu vực tái định cư. Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án có trách nhiệm rà soát quỹ nhà, đất tái định cư và đề xuất khu tái định cư có điều kiện tương đương để làm cơ sở xác định giá trị một suất tái định cư tối thiểu bằng tiền.
Bất động sản khu Đông TP HCM với các khu tái định cư. Ảnh: Quỳnh Trần
Ngoài ra, hộ gia đình, cá nhân hoặc người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài đủ điều nhưng có nhu cầu tự lo chỗ ở sẽ được hỗ trợ thêm 5% giá trị bồi thường, hỗ trợ về đất ở, ngoài tiền bồi thường đất. Thành phố cũng quy định mức hỗ trợ tạm cư với hộ dân phải di dời trong thời gian chờ bố trí chỗ ở mới, dao động 15-24 triệu đồng mỗi hộ một tháng.
Một số trường hợp sử dụng đất chưa đủ điều kiện bồi thường vẫn có thể được thành phố xem xét hỗ trợ tùy nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất. Chẳng hạn, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp trước ngày 15/10/1993 có thể được hỗ trợ bằng 100% giá đất tính bồi thường theo loại đất đang sử dụng. Trường hợp sử dụng từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2014 được hỗ trợ theo mức tương tự nhưng phải trừ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Với nhà ở và công trình phục vụ đời sống bị ảnh hưởng, mức bồi thường được tính bằng 100% giá trị xây dựng mới theo bảng giá nhà, công trình do thành phố ban hành hoặc theo suất vốn đầu tư của Bộ Xây dựng nếu mức này cao hơn.
Ngoài tiền bồi thường đất và tài sản, người bị thu hồi còn được hỗ trợ chi phí tháo dỡ, di chuyển tài sản, cũng như hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh, đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm.
Thành phố cũng áp dụng cơ chế thưởng với trường hợp bàn giao mặt bằng trước thời hạn. Hộ gia đình, cá nhân có thể được thưởng tối đa 50 triệu đồng nếu bị thu hồi toàn bộ đất và tối đa 25 triệu đồng nếu chỉ bị thu hồi một phần diện tích. Với tổ chức, mức thưởng tối đa là 100 triệu đồng.
Quy định này được UBND TP HCM đưa ra để cụ thể hóa các chính sách bồi thường, tái định cư theo Luật Đất đai 2024. So với trước đây, thành phố làm rõ hơn tiêu chuẩn suất tái định cư tối thiểu, đồng thời bổ sung cơ chế hỗ trợ phần chênh lệch nếu tiền bồi thường đất không đủ để người dân nhận nhà hoặc đất tái định cư.
Theo quyết định, chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu được phân quyền quyết định một số khoản hỗ trợ cụ thể theo từng dự án, như hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp hoặc hỗ trợ tháo dỡ công trình xây dựng có giấy phép tạm đã hết thời hạn.
Công tác bồi thường tái định cư được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của TP HCM thời gian tới. Hiện thành phố còn 373 dự án cải tạo sông, kênh, rạch được triển khai, với tổng quy mô di dời giải tỏa và tái định cư 5 năm tới gần 40.000 căn nhà. Theo kế hoạch, đến 2030 thành phố sẽ di dời, tái định cư toàn bộ các hộ trên và chỉnh trang đô thị, khai thác hiệu quả quỹ đất dọc bên. Từ 1993 đến nay, thành phố đã giải phóng mặt bằng 40.381 căn nhà ven kênh rạch. Riêng năm nay, dự kiến có thêm 5.717 căn nhà được di dời, tái định cư.
