Ngày tôi vào công ty, tôi 26 tuổi. Mức lương không cao nhưng ổn định, sếp tử tế, môi trường không drama. Tôi tự nhủ: mình sẽ đi đường dài ở đây. Tôi không thích cảm giác nhảy việc liên tục, không muốn mỗi năm lại phải làm quen từ đầu. Tôi tin rằng chỉ cần làm tốt và gắn bó lâu dài, công ty sẽ tự biết cách ghi nhận.
9 năm trôi qua rất nhanh. Tôi lên senior, rồi quản lý một nhóm nhỏ. Lương tăng đều mỗi năm vài triệu. Tôi không thất vọng, cũng không quá tham vọng. Tôi nghĩ mình đang đi đúng hướng: ổn định, chắc chắn, không mạo hiểm.
Cho đến một buổi tối, tôi tình cờ xem mặt bằng lương ngành cho vị trí tương đương. Con số cao hơn mức tôi đang nhận khoảng 25-30%. Ban đầu tôi tự trấn an: mỗi công ty một khác. Nhưng khi hỏi thêm vài người bạn trong nghề, tôi mới biết đó không phải cá biệt. Thị trường đã thay đổi nhanh hơn tôi nghĩ.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tôi bắt đầu nhìn lại mình. Trong 9 năm đó, tôi có tiến bộ, nhưng chủ yếu là tiến bộ trong phạm vi công việc quen thuộc. Tôi rất hiểu quy trình nội bộ, hiểu cách vận hành của công ty, xử lý việc trơn tru. Nhưng nếu bước ra ngoài, kỹ năng của tôi có thực sự nổi bật? Tôi có theo kịp những công cụ mới? Tôi có mở rộng network ngành? Tôi có biết giá trị của mình trên thị trường đang ở đâu?
Thú thật là không.
Tôi chưa từng đi phỏng vấn thử để “test giá”. Tôi không theo dõi báo cáo lương ngành. Tôi cũng không đặt câu hỏi rõ ràng về lộ trình tăng thu nhập dài hạn. Tôi tin rằng sự gắn bó tự thân đã là một điểm cộng lớn.
Sau này tôi mới hiểu: công ty trả tiền cho giá trị bạn tạo ra ở hiện tại, không phải cho số năm bạn đã ở lại. Trung thành là một phẩm chất tốt, nhưng nếu kỹ năng của bạn không tăng theo tốc độ của thị trường, thu nhập của bạn sẽ dần tụt lại phía sau. Sự ổn định có thể khiến bạn cảm thấy mình đang đi lên, nhưng thực tế có khi bạn chỉ đang đi chậm hơn phần còn lại.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Điều khiến tôi tỉnh ra không phải một cú sốc lớn, mà là cảm giác bị động. Nếu một ngày công ty tái cấu trúc, tôi có thể tìm được một offer tương đương không? Tôi có đủ tự tin rằng mình đang được trả đúng giá không? Khi không trả lời chắc chắn được hai câu hỏi đó, tôi mới thấy sự trung thành của mình có phần ngây thơ.
Tôi không nghỉ việc ngay. Nhưng tôi thay đổi cách tiếp cận. Tôi bắt đầu cập nhật mặt bằng lương ngành mỗi năm. Tôi chủ động nhận những dự án khó hơn thay vì chỉ làm phần việc an toàn. Tôi học thêm kỹ năng mới, kể cả những thứ chưa bắt buộc trong công việc hiện tại. Tôi đi phỏng vấn thử ở vài nơi để hiểu thị trường đang nhìn mình thế nào.
Cảm giác rất khác. Tôi không còn ở lại chỉ vì thói quen hay vì “đã gắn bó lâu rồi”. Tôi ở lại vì tôi biết mình vẫn đang tăng giá trị. Và nếu một ngày phải rời đi, tôi có lựa chọn.
Nhìn lại gần một thập kỷ, tôi không tiếc vì đã gắn bó. Tôi chỉ tiếc vì đã từng nghĩ trung thành tự nó sẽ được trả công. Thực tế đơn giản hơn nhiều: nếu sự trung thành không đi kèm với việc nâng cấp bản thân, nó chỉ là đứng yên quá lâu trong một nơi quen thuộc.
Và thị trường thì không chờ ai đứng yên cả.
