Ông T.P.S. nêu các quy định tại Điều 139 Luật Đất đai về giải quyết trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước 1/7/2014; Điều 141, xác định diện tích đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất.
Tại Điều 152 về đính chính, thu hồi, hủy giấy chứng nhận đã cấp quy định cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất quy định tại Điều 136 của Luật này không thu hồi giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 điều này nếu người được cấp giấy chứng nhận đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai. Việc xử lý thiệt hại do việc cấp giấy chứng nhận tại khoản này thực hiện theo bản án, quyết định của tòa án.
Người có hành vi vi phạm bị xử lý theo quy định tại Điều 239, 240 của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Ông S. phản ánh, hiện nay một số hộ dân được cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) đất nông nghiệp từ trước những năm 2000, nhưng trên đất đã có nhà ở ổn định (có hộ khẩu, số nhà...).
Khi chủ sử dụng đất mất, con cái vợ chồng của chủ sử dụng đất thực hiện thủ tục thừa kế nhà đất nêu trên. Nhưng khi người được thừa kế tài sản nêu trên thực hiện các thủ tục xin cấp giấy chứng nhận hợp thức hóa nhà đất sang đất ở đều bị từ chối do đất đã chuyển quyền.
Từ thực tế trên, ông kiến nghị Bộ xem xét đề xuất chỉnh sửa với trường hợp nhận thừa kế hoặc tặng cho từ cha mẹ, nên cho phép người được thừa kế tặng cho thực hiện các quyền và được cấp giấy chứng nhận theo các Điều 137,138, 139, 141 Luật Đất đai 2024.
Ngoài ra, ông cũng đề nghị Bộ nên phân rõ trường hợp chuyển quyền, ví dụ nhận thừa kế hoặc tặng cho từ cha mẹ được thực hiện các thủ tục cấp giấy theo các điều 137, 138, 139, 141 Luật Đất đai 2024, còn các trường hợp nhận chuyển nhượng không được.
Bởi hiện đây là vấn đề rất thiệt thòi cho nhiều gia đình trước đây có đất chỉ được cấp mục đích nông nghiệp. Nếu gỡ được vấn đề này sẽ giúp rất nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện đóng tiền sử dụng đất theo quy định hiện hành.
Trả lời vấn đề này, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, tại điều 45 Luật Đất đai đã quy định các điều kiện để thực hiện quyền của người sử dụng đất.
Theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 5 Nghị định 123/2024, trường hợp vi phạm hành chính xảy ra trước khi chuyển quyền sử dụng đất thì bên chuyển quyền sử dụng đất bị xử phạt vi phạm hành chính và phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả với hành vi vi phạm do mình gây ra theo quy định.
Trường hợp bên chuyển quyền là cá nhân đã chết không có người thừa kế hoặc chuyển đi nơi khác mà được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận tại thời điểm phát hiện hành vi vi phạm không xác định được địa chỉ và không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất thì bên nhận chuyển nhượng không bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả do bên chuyển quyền gây ra.
“Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên, các trường hợp thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất mà đáp ứng điều kiện quy định tại Điều 45, người sử dụng đất được thực hiện quyền theo quy định của pháp luật”, Bộ Nông nghiệp và môi trường nêu.
Còn việc xử phạt hành vi vi phạm hành chính do tự ý xây dựng nhà trên đất nông nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận thực hiện theo quy định tại Nghị định 123/2024.
Cục đề nghị trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai mà ông không đồng ý với kết quả giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai theo quy định tại Điều 237 Luật Đất đai.
