Tôi từng nghĩ mua được nhà là một cột mốc rất rõ ràng: đủ tiền – mua – xong. Nhưng thực tế, đó là một chuỗi quyết định tài chính kéo dài nhiều năm sau đó. Tôi không hối hận vì đã mua, nhưng nếu được quay lại thời điểm chuẩn bị ký hợp đồng, tôi sẽ tự nhắc mình vài điều dưới đây.
1. Đừng mua vì áp lực “ai cũng mua rồi”
Có một giai đoạn tôi cảm thấy mình bị tụt lại. Bạn bè khoe nhận nhà, khoe decor, khoe sổ hồng. Gia đình hỏi bao giờ ổn định. Tôi bắt đầu nhìn việc thuê nhà như một kiểu “chưa trưởng thành”.
Nhưng nhà là khoản chi lớn nhất đời người, không phải một chiếc điện thoại để nâng cấp cho kịp xu hướng. Nếu động lực chính của bạn là sợ thua kém, hãy chậm lại. Áp lực xã hội không trả góp cùng bạn mỗi tháng.
Ảnh minh hoạ Pinterest
2. Đừng dồn hết tiền vào tiền đặt cọc
Tôi từng nghĩ chỉ cần đủ tiền trả trước là ổn. Nhưng sau khi chuyển vào, hàng loạt chi phí xuất hiện: phí trước bạ, nội thất, sửa chữa, thiết bị, phí quản lý, những khoản phát sinh mà trước đó tôi chưa tính kỹ.
Nếu quay lại, tôi sẽ không để tài khoản về gần 0 sau khi đặt cọc. Có một khoản dự phòng riêng cho “chi phí sau khi mua” là điều cực kỳ quan trọng. Mua nhà xong mà không còn tiền dự phòng là cảm giác rất áp lực.
3. Đừng vay ở mức tối đa ngân hàng cho phép
Ngân hàng có thể cho bạn vay một con số khá cao, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn nên vay tối đa. Tôi từng tính toán dựa trên kịch bản “thu nhập ổn định như hiện tại”. Nhưng cuộc sống không phải lúc nào cũng giữ nguyên.
Nếu có thể, hãy tính theo kịch bản xấu hơn một chút: thu nhập giảm, lãi suất tăng, có thêm chi phí bất ngờ. Nếu vẫn chịu được khoản trả hàng tháng trong kịch bản đó, bạn sẽ ngủ ngon hơn nhiều.
Ảnh minh hoạ Pinterest
4. Đừng xem nhẹ lãi suất và thời gian vay
Khi ký hợp đồng vay, tôi quan tâm nhiều đến khoản trả hàng tháng, nhưng ít nghĩ đến tổng số tiền lãi trong suốt 15–20 năm. Sau này nhìn lại con số tổng, tôi mới thực sự hiểu mình đã cam kết điều gì.
Hãy dành thời gian tính tổng số tiền phải trả trong toàn bộ thời gian vay, không chỉ con số mỗi tháng. Khi nhìn bức tranh lớn, bạn sẽ đưa ra quyết định tỉnh táo hơn.
5. Đừng nghĩ mua nhà xong là “xong”
Tôi từng nghĩ sau khi nhận nhà, cuộc sống sẽ tự nhiên ổn định. Thực tế là trách nhiệm mới bắt đầu: bảo trì, sửa chữa, phí quản lý, áp lực trả nợ đều đặn mỗi tháng.
Mua nhà không làm bạn giàu lên ngay lập tức. Nó là một cam kết dài hạn. Điều quan trọng không phải là sở hữu căn nhà, mà là bạn có thể sống bình thường và thoải mái trong suốt thời gian trả nợ hay không.
Nếu bạn đang có kế hoạch mua nhà năm nay, tôi không khuyên bạn nên hay không nên. Tôi chỉ nghĩ rằng quyết định này không cần gấp. Nhà không chạy mất, nhưng áp lực tài chính có thể theo bạn rất lâu nếu chọn sai thời điểm.
Mua nhà là một cột mốc lớn. Nhưng cảm giác an toàn tài chính mới là thứ bạn phải sống cùng mỗi ngày sau đó. Nếu chuẩn bị đủ kỹ, bạn sẽ thấy đó là bước tiến. Nếu không, nó dễ trở thành gánh nặng. Và tôi ước mình đã hiểu điều đó sớm hơn.
