Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Ninh Bình liên quan đến việc sớm thông tin và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để địa phương chủ động trong công tác quản lý đất đai.
Trả lời, Bộ Xây dựng cho biết dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành nghị quyết để triển khai thực hiện.
Thời gian qua, để đẩy nhanh tiến độ dự án, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt (chủ đầu tư) làm việc với các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để phối hợp triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD (Ảnh minh họa: Shutterstock).
Đến nay, đã có 12/15 địa phương khởi công xây dựng khu tái định cư vào dịp 19/8. EVN cũng đã chỉ đạo 15/15 công ty điện lực địa phương và 4/4 công ty truyền tải điện khu vực rà soát, kiểm đếm, thống kê các điểm giao chéo với dự án, đồng thời lập phương án sơ bộ di dời các công trình điện bị ảnh hưởng.
Song song, Ban Quản lý dự án Đường sắt đang triển khai lựa chọn tư vấn cho các gói thầu như tư vấn quản lý dự án, rà phá bom mìn vật nổ, đánh giá tác động môi trường…
Bộ Xây dựng cho biết thêm, Chính phủ đã trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 và được Quốc hội thông qua bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Theo đó, cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương. Các địa phương, các chủ thể cơ quan liên quan, cấp có thẩm quyền, tổ chức lập, quyết định đầu tư, thực hiện các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn và việc đầu tư các hạng mục liên quan đến nội dung này không phải lập chủ trương đầu tư.
Căn cứ tình hình thực tế, Chính phủ được giao sẽ hướng dẫn chi tiết việc thực hiện cơ chế này. Sau khi có Nghị quyết của Quốc hội, Bộ Xây dựng sẽ tham mưu để Chính phủ ban hành hướng dẫn triển khai trong tháng 1/2026.
Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt - thường xuyên họp Ban Chỉ đạo để chỉ đạo, đôn đốc tiến độ và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án.
Theo Bộ Xây dựng, hiện Ban Quản lý dự án Đường sắt đang thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn để lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đơn vị tư vấn và quyết định của cấp có thẩm quyền về phương án hướng tuyến, vị trí nhà ga, khu depot, chủ đầu tư sẽ triển khai ngay việc lập hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng, tổ chức cắm cọc và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng cho các địa phương theo đúng quy định.
Mới đây, Tập đoàn Vingroup trình Chính phủ công văn xin rút đăng ký đầu tư dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, để tập trung nguồn lực cho dự án hạ tầng, năng lượng trọng điểm.
