Theo báo cáo, Dự án thành phần 1 có tổng mức đầu tư khoảng 21.118 tỷ đồng, gồm 6 gói thầu xây lắp. Hiện 2 gói thầu đã được triển khai thi công, các gói còn lại đang hoàn tất thủ tục, với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào tháng 9/2026.
Công tác giải phóng mặt bằng hiện đạt khoảng 36,63/60,031 km, tương đương 61%, song nhiều đoạn đã bàn giao mặt bằng nhưng chưa liền mạch. Lũy kế giải ngân đạt 2.038,47/4.480 tỷ đồng, tương đương 45,5%.
Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy được khởi công ngày 18/5, có chiều dài hơn 60 km, tổng mức đầu tư hơn 23.900 tỷ đồng. Tuyến được quy hoạch 6 làn xe, trong giai đoạn 1 đầu tư hoàn chỉnh 4 làn; các cầu lớn xây dựng theo quy mô 6 làn, tốc độ thiết kế 80-100 km/h.
Tuyến có điểm đầu tại nút giao Hưng Tây, kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, và điểm cuối tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy - Nậm On, giáp biên giới Việt Nam - Lào. Cao tốc đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, gồm Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng.
Dự án được chia thành 10 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 là đầu tư xây dựng tuyến cao tốc, do Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An làm chủ đầu tư; 9 dự án còn lại thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, do UBND các xã làm chủ đầu tư.
Phối cảnh nút giao cao tốc Vinh - Thanh Thủy.
Đáng chú ý, liên danh nhà thầu do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu phụ trách thi công gói thầu XL01, bao gồm nhiều hạng mục cầu, hầm và đường dẫn có yêu cầu kỹ thuật cao.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ cửa khẩu Thanh Thủy đến các đô thị và cảng biển Nghệ An, đồng thời tăng kết nối giữa Bắc Trung Bộ với Lào và Thái Lan. Các điểm du lịch như biển Cửa Lò, Khu di tích Kim Liên và Vườn quốc gia Pù Mát cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ tuyến giao thông này.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021–2030, tuyến cao tốc Vinh – Thanh Thủy giữ vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hành lang kinh tế Đông – Tây khu vực Bắc Trung Bộ, kết nối cao tốc Bắc – Nam với cửa khẩu Thanh Thủy và mạng lưới giao thương quốc tế sang Lào, Đông Bắc Thái Lan. Dự án được kỳ vọng tạo cú hích phát triển cho khu vực miền Tây Nghệ An, nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng nhưng hạ tầng kết nối hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Ở góc độ liên vùng, tuyến cao tốc khi hoàn thành sẽ mở ra trục vận tải đường bộ trực tiếp từ thủ đô Viêng Chăn ra Bắc Trung Bộ và các cảng biển như Cửa Lò, Nghi Sơn, Vũng Áng. Ngược lại, đây cũng là tuyến giao thương quan trọng kết nối Việt Nam với Lào và Đông Bắc Thái Lan, góp phần hình thành chuỗi cung ứng liên vận trong khu vực ASEAN.
