Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một rối loạn thần kinh não bộ và phát triển, ước tính ảnh hưởng đến 1% trẻ em trên toàn thế giới.
Theo Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ, bệnh có thể biểu hiện qua nhiều triệu chứng như hạn chế rõ rệt các hoạt động và sở thích, khả năng nhận thức, ngôn ngữ và chậm phát triển trí tuệ.
Rối loạn phổ tự kỷ ảnh hưởng đến 1% trẻ em trên thế giới (Ảnh minh họa: Unsplash).
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận sự gia tăng đáng kể số lượng trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ. Năm 1970, tỷ lệ mắc tự kỷ toàn cầu là 1/10.000. Đến năm 2000, con số này đã tăng lên 1/150. Thống kê mới nhất của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (năm 2023) cho thấy tỷ lệ này đã đạt tới 1/36, với tỷ lệ trẻ nam so với nữ là 4/1.
Tại Việt Nam, Tổng cục Thống kê (tháng 1/2019) ước tính có khoảng 1 triệu người rối loạn phổ tự kỷ, với tỷ lệ trẻ mắc ước tính là 1% số trẻ sinh ra.
Mặc dù nguyên nhân chính xác gây ra rối loạn phổ tự kỷ vẫn chưa được xác định, các yếu tố như di truyền, môi trường sống, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt của người mẹ trong thai kỳ được cho là có vai trò quan trọng.
Mới đây, các nhà khoa học từ Đại học Curtin, Australia, đã công bố một phát hiện quan trọng. Sau khi phân tích 101 nghiên cứu trên hơn 3 triệu người, họ kết luận rằng các bà mẹ sử dụng axit folic và vitamin tổng hợp trước khi sinh có thể giảm tới 30% nguy cơ mắc rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ.
Các tác giả nghiên cứu khuyến nghị các bác sĩ nên tư vấn bổ sung axit folic và vitamin tổng hợp cho phụ nữ trước khi thụ thai và trong giai đoạn đầu của thai kỳ.
Axit folic là một dạng tổng hợp của folate, một loại vitamin B có nhiều trong rau lá xanh, trứng, bông cải xanh và trái cây họ cam quýt. Vi chất này đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bổ sung axit folic trước khi mang thai và trong tam cá nguyệt đầu tiên có thể giảm đáng kể nguy cơ dị tật bẩm sinh ảnh hưởng đến não và tủy sống, đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể của cả mẹ và bé.
Một nghiên cứu khác cũng cho thấy bổ sung axit folic sớm trong thai kỳ có thể cải thiện đáng kể kỹ năng nói và hành vi của trẻ khi lên 6 tuổi.
Trong khi axit folic hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển thần kinh, vitamin tổng hợp cung cấp các vi chất dinh dưỡng thiết yếu khác như vitamin B12, vitamin D và iốt.
Những chất này giúp tăng cường khả năng miễn dịch, kiểm soát phản ứng viêm và hỗ trợ chuyển hóa axit amin. Sự kết hợp này được cho là có thể làm giảm nguy cơ mắc rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ nhỏ.
Hiện nay, phụ nữ được khuyến nghị bổ sung 400 mg axit folic mỗi ngày, đặc biệt nếu đang có kế hoạch mang thai hoặc trong độ tuổi sinh sản.
Tuy nhiên, liều lượng này có thể thay đổi tùy thuộc vào giai đoạn thai kỳ hoặc tình trạng sức khỏe cụ thể của thai phụ.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên tham khảo ý kiến bác sĩ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để được hướng dẫn sử dụng liều lượng axit folic và vitamin phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.
