Thị trường điện thoại thông minh (smartphone) đang đối mặt với giai đoạn khó khăn và giá bộ nhớ thậm chí không phải là vấn đề lớn nhất. Dù đã diễn ra một thời gian, “cơn khát” bộ nhớ chuẩn bị tác động rõ rệt lên toàn bộ ngành công nghiệp điện tử, tạo ra “cuộc khủng hoảng chưa từng có”.
Theo dự báo của hãng nghiên cứu IDC, tình trạng thiếu hụt bộ nhớ toàn cầu sẽ khiến doanh số smartphone năm 2026 giảm 12,9%. Ước tính chỉ có khoảng 1,1 tỷ thiết bị được xuất xưởng trong năm, giảm đáng kể so với mức 1,26 tỷ của năm 2025.
"Cuộc khủng hoảng thuế quan và dịch Covid-19 dường như chỉ là trò đùa so với hiện nay", Giám đốc Nghiên cứu cấp cao của IDC Nabila Popal cho biết. "Thị trường smartphone sẽ chứng kiến một sự thay đổi địa chấn vào thời điểm cuộc khủng hoảng này kết thúc - về quy mô, giá bán trung bình và bối cảnh cạnh tranh".
Dù giá cả linh kiện tăng cao, thách thức cốt lõi là tình trạng thiếu hụt dự kiến kéo dài sang tận năm 2027. CEO Qualcomm Cristiano Amon nhận định nguồn cung chính là vấn đề lớn nhất của ngành: "Tôi cho rằng mức độ sẵn có của bộ nhớ sẽ quyết định quy mô tổng thể của thị trường thiết bị di động".
Các nhà sản xuất Android có thể chịu thiệt hại nặng nề nhất từ việc tăng giá của cả chip DRAM và NAND. Do giá linh kiện tăng, bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn hơn nhiều trong tổng chi phí vật liệu đối với các thiết bị phổ thông từ những công ty như Xiaomi hay Oppo. Điều này gây thêm áp lực lên tỷ suất lợi nhuận vốn đã mỏng, dẫn đến việc các hãng sẽ phải cắt giảm số lượng mẫu máy sản xuất.
Ngược lại, Apple nằm ở thái cực đối lập, giúp hãng có thể vượt qua khủng hoảng dễ dàng hơn các đối thủ. Nhờ định vị vững chắc ở phân khúc cao cấp, iPhone mang lại tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Nhờ lợi thế này, Apple được dự báo sẽ tự hấp thụ phần chi phí bộ nhớ gia tăng và có thể không tăng giá mẫu iPhone 18 Pro.
Tháng trước, CEO Tim Cook cho biết giá chip nhớ chỉ tác động tối thiểu đến lợi nhuận của hãng trong quý cuối năm dương lịch 2025. Tuy nhiên, công ty dự kiến cuộc khủng hoảng sẽ ảnh hưởng lớn hơn đến lợi nhuận ròng trong quý.
IDC nhận định dù nguồn cung bộ nhớ phục hồi vào năm 2027, giá smartphone khó có khả năng trở lại như cũ. Điều này đồng nghĩa với việc mặt bằng giá sẽ tăng vĩnh viễn.
"Thời của điện thoại thông minh giá rẻ đã qua, vì ngay cả khi cuộc khủng hoảng kết thúc, chúng tôi không mong đợi giá bộ nhớ sẽ giảm trở lại mức năm 2025", ông Popal nói.
Những thiết bị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ sự thay đổi này chính là các dòng máy giá rẻ. Theo dữ liệu của IDC, có tới 170 triệu smartphone xuất xưởng trong năm 2025 có giá dưới 100 USD. Tuy nhiên, việc duy trì phân khúc giá này hiện nay là không còn hiệu quả về mặt kinh tế.
(Theo PhoneArena, Bloomberg)
