Cấp chủ trương đầu tư còn nhiều thiếu sót
Ngày 17/8, Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành kết luận thanh tra 26 dự án gặp khó khăn, vướng mắc trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất.
Đây là các dự án được Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi (gọi tắt Ban Quản lý) cấp chủ trương đầu tư từ năm 2017 đến tháng 3/2026.
Tổng vốn đăng ký của 26 dự án khoảng 734,8 tỷ đồng, với tổng diện tích sử dụng đất khoảng 46,67 ha.
Theo kết luận thanh tra, đến thời điểm kiểm tra, cả 26 dự án đều chưa hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng và thi công xây dựng để đi vào hoạt động theo mục tiêu, tiến độ được phê duyệt. Trong số này, 4 dự án đã được nhà đầu tư quyết định chấm dứt thực hiện và Ban Quản lý thông báo chấm dứt hoạt động.
Một trong những nội dung đáng chú ý được Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi chỉ ra là cả 26/26 dự án đều chưa được thẩm định đầy đủ các nội dung, chưa lấy ý kiến của các cơ quan liên quan và chưa tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư.
Theo Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, cả 26 dự án được Ban Quản lý thực hiện theo cơ chế đặc cách. Việc này dẫn đến không thực hiện thủ tục thẩm định nhu cầu sử dụng đất, điều kiện giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trước khi cấp quyết định chủ trương đầu tư. Ban Quản lý cũng không lấy ý kiến thẩm định của các sở chuyên môn và địa phương đối với các nội dung của dự án theo quy định.
Một góc ở Khu kinh tế Dung Quất.
Thanh tra cho rằng, những thiếu sót trên khiến Ban Quản lý chưa kịp thời phát hiện một số trường hợp dự án chưa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng. Cụ thể, có 13/26 dự án có diện tích đất xen lẫn với đất do UBND cấp xã quản lý. Đáng chú ý, một dự án có toàn bộ diện tích là đất do UBND xã quản lý.
Bên cạnh đó, 4/26 dự án khi được cấp quyết định chủ trương đầu tư đã dựa trên các công văn thống nhất điều chỉnh cục bộ quy hoạch xây dựng do Chủ tịch UBND tỉnh ban hành. Tuy nhiên, theo Thanh tra tỉnh, các văn bản này chưa đủ cơ sở pháp lý để xác định sự phù hợp về quy hoạch.
Một bất cập khác được chỉ ra là quyết định chủ trương đầu tư của 25/26 dự án chỉ quy định chung chung thời gian hoàn thành, không xác định cụ thể tiến độ thực hiện theo từng giai đoạn. Điều này gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát và đánh giá quá trình triển khai dự án.
Nhiều dự án chưa được giao đất, cấp phép xây dựng
Không chỉ vướng ở khâu thủ tục đầu tư, các dự án còn đình trệ trong quá trình triển khai. Đến thời điểm thanh tra, 8/26 dự án chưa thực hiện các thủ tục liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng. 18 dự án còn lại đã được Ban Quản lý, nhà đầu tư và chính quyền địa phương tiếp cận theo hình thức Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng nhưng vẫn chưa hoàn tất.
Đáng chú ý, cả 26 dự án đều chưa hoàn thành thủ tục về xây dựng, chưa được Nhà nước giao đất, cho thuê đất và chưa được cấp giấy phép xây dựng. Dù vậy, tại 5/26 dự án, nhà đầu tư đã xây dựng một số hạng mục như san ủi mặt bằng, hàng rào, lán trại, nhà bảo vệ, kho chứa vật tư, bể chứa nước...
Thanh tra tỉnh xác định tại 5 dự án này có dấu hiệu vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất và trật tự xây dựng. Cơ quan chức năng được yêu cầu kiểm tra, rà soát để có biện pháp xử lý theo quy định.
Cả 26/26 dự án đều chưa được thẩm định đầy đủ các nội dung, chưa lấy ý kiến của các cơ quan liên quan...
Theo Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, nguyên nhân chủ yếu khiến các dự án đình trệ là những khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; liên quan kế hoạch sử dụng đất, giá đất, xác định nguồn gốc đất và giải quyết tranh chấp.
Thanh tra tỉnh kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm người đứng đầu Ban Quản lý qua các thời kỳ cùng các công chức có liên quan. Trưởng các phòng thuộc Ban Quản lý phải chịu trách nhiệm đối với những sai sót trong tham mưu cấp chủ trương đầu tư, công tác giám sát, theo dõi dự án.
Đối với các nhà đầu tư, Thanh tra tỉnh yêu cầu chịu trách nhiệm đối với những vi phạm trong lĩnh vực đầu tư, đất đai và xây dựng.
Đối với 4 dự án không còn phù hợp quy hoạch, Ban Quản lý được yêu cầu xây dựng kế hoạch xử lý dứt điểm về mặt pháp lý. Với 18 dự án còn lại, cơ quan này phải rà soát phần diện tích đất do UBND cấp xã quản lý để xem xét khả năng tách thành dự án độc lập hoặc xây dựng kế hoạch, lộ trình xử lý phù hợp.
Đồng thời, Ban Quản lý phải xây dựng kế hoạch thực hiện kết luận thanh tra, khắc phục các sai phạm, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và báo cáo kết quả thực hiện cho Thanh tra tỉnh trước ngày 30/9/2026.
