Theo phản ánh, năm 2004, một công dân bán cho người quen một thửa đất và căn nhà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) bằng giấy viết tay.
Căn nhà được xây dựng từ năm 1997 và thửa đất được đăng ký đất đai ngay trong cùng năm.
Sau khi nhận chuyển nhượng, người mua tiếp tục đăng ký đất đai vào các năm 2005 và 2014, nay làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.
Theo phản ánh, thửa đất được sử dụng ổn định từ đó đến nay, không xảy ra tranh chấp, không lấn chiếm. Chủ đất cũ cũng không bị lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Từ trường hợp trên, công dân đặt câu hỏi liệu việc mua bán nhà, đất bằng giấy viết tay năm 2004 có khiến người bán và người mua bị xử phạt theo các Điều 8, 10, 17, 20 Nghị định 123/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai hay không?
Ngoài ra, trường hợp này có phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp theo khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 hay không? Nếu có thì khoản lợi này được tính từ thời điểm nào đến thời điểm nào và theo công thức nào?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khoản 3 Điều 17 Nghị định 123/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trong khi đó, khoản 1 Điều 3 Nghị định 123/2024 quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính chính trong lĩnh vực đất đai là 2 năm; điểm a khoản 2 Điều 3 quy định đối với hành vi đã kết thúc, thời điểm tính thời hiệu là thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.
Do đó, việc xử phạt phải căn cứ vào thời điểm chấm dứt hành vi để xác định hành vi còn thời hiệu xử phạt hay đã hết thời hiệu.
“Đáng chú ý, nếu hành vi đã hết thời hiệu xử phạt thì không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo điểm c khoản 1 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, người có thẩm quyền vẫn có thể áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 2 Điều 65 của luật này, trong đó có biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định
