Khi bài tập Tết trở thành áp lực cho cả nhà
Anh Nguyễn Văn Lâm, phụ huynh có con học lớp 7 tại một trường THCS ở Hà Nội, cho biết năm nào gia đình anh cũng rơi vào cảnh “ăn Tết mà như không Tết”. “Con nghỉ học được vài hôm thì đã phải lôi vở ra làm bài. Toán, Văn, tiếng Anh, rồi bài tập dự án, bài đọc thêm… Tết đến là cả nhà phải sắp xếp lịch xoay quanh bài tập của con”, anh Lâm chia sẻ. Có hôm, con anh vừa đi chúc Tết về đã vội vàng ngồi vào bàn học vì sợ không kịp nộp bài sau kỳ nghỉ.
Không chỉ học sinh thành phố, nhiều phụ huynh ở các tỉnh cũng chung cảm giác. Chị Trần Thị Bắc - Hưng Yên, kể rằng con chị học tiểu học nhưng mỗi dịp Tết vẫn mang về cả xấp bài tập. “Ban ngày tôi đi làm, tối về lại phải ngồi kèm con làm bài. Có hôm con khóc vì mệt, tôi cũng stress theo. Tết mà nhà lúc nào cũng căng thẳng”, chị nói. Theo chị Bắc, điều khiến phụ huynh lo nhất không phải là con học hay không học, mà là áp lực tâm lý đè nặng lên trẻ trong kỳ nghỉ vốn được mong chờ nhất năm.
Thực tế này khiến nhiều gia đình đặt câu hỏi: bài tập Tết đang giúp học sinh duy trì nhịp học, hay vô tình làm mất đi ý nghĩa của kỳ nghỉ? Khi trẻ phải học liên tục, không có khoảng “ngắt nhịp”, việc sum họp gia đình, trải nghiệm phong tục truyền thống hay đơn giản là nghỉ ngơi đúng nghĩa cũng trở nên dang dở. Nhiều phụ huynh thừa nhận, họ không phản đối việc con học trong kỳ nghỉ, nhưng mong bài tập Tết nhẹ nhàng hơn, mang tính gợi mở thay vì ép buộc.
Chuyên gia nói gì về bài tập Tết “vừa đủ”?
Chia sẻ với VietNamNet, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Hiệu trưởng Trường THCS Vân Canh (Hà Nội), cho rằng tranh luận về việc có nên giao bài tập Tết hay không sẽ khó có hồi kết nếu chỉ nhìn theo hai thái cực “giao thật nhiều” hoặc “không giao gì”. Theo bà, vấn đề cốt lõi là cách giao nhiệm vụ để học sinh vừa được nghỉ ngơi đúng nghĩa, vừa không bị đứt mạch học tập.
Bà Dung nhận định, nếu giao quá nhiều bài tập, Tết sẽ mất đi ý nghĩa, khiến cả học sinh lẫn phụ huynh đều mệt mỏi. Ngược lại, nếu “thả trôi” hoàn toàn, không có bất kỳ định hướng học tập nào, nhiều em, đặc biệt là học sinh cuối cấp hoặc học lực trung bình, yếu - rất dễ quên kiến thức, mất nhịp khi quay lại trường. Vì vậy, thay vì bài tập bắt buộc nặng tính điểm số, giáo viên có thể chuyển sang những “nhiệm vụ mềm” như viết nhật ký ngày Tết, đọc sách và chia sẻ cảm nhận, hoặc ôn lại kiến thức cũ theo cách nhẹ nhàng.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội), cho rằng Tết là thời gian để học sinh nghỉ ngơi và sum họp gia đình sau một học kỳ dài. Việc giao bài tập dồn dập trong kỳ nghỉ không phù hợp với tâm lý học trò. Thay vào đó, thầy cô có thể giao những nhiệm vụ mang tính trải nghiệm, như tìm hiểu phong tục Tết, tham gia chuẩn bị mâm cỗ, dọn dẹp nhà cửa hay thực hành các hành vi ứng xử đẹp đầu năm. Đây vừa là bài học đời sống, vừa giúp trẻ kết nối kiến thức với thực tế.
Ở góc độ tâm lý – giáo dục, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), nhấn mạnh rằng Tết nên là lúc nhịp sống chậm lại để não bộ được “nghỉ ngơi chủ động”. Theo ông, học sinh vẫn có thể duy trì thói quen học tập nhẹ nhàng, khoảng 20–30 phút mỗi ngày để xem lại bài cũ, nhưng quan trọng hơn là trao quyền tự chủ cho các em. Khi trẻ biết tự cân bằng giữa nghỉ ngơi và học tập, các em không chỉ giữ được nhịp kiến thức mà còn học được kỹ năng quản lý thời gian – một năng lực sống quan trọng.
“Nếu biến Tết thành cuộc chạy deadline, chúng ta đang vô tình dạy trẻ rằng nghỉ ngơi là điều có lỗi. Trong khi đó, nghỉ ngơi đúng cách cũng là một phần của học tập”, ông Nam nhấn mạnh.
