Theo Live Science, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi GS Robert Wimmer-Schweingruber từ Viện Vật lý thực nghiệm và ứng dụng thuộc Đại học Kiel (Đức) đã phát hiện "vùng lõm" bức xạ khi xem xét dữ liệu từ tàu Hằng Nga 4 của Trung Quốc, hoạt động trên Mặt Trăng từ đầu năm 2019.
"Vùng lõm" này là một khu vực mà biểu đồ thể hiện mức bức xạ trũng xuống đột ngột, tạo thành một "vùng an toàn" vô hình bao phủ một phần bề mặt Mặt Trăng vào thời điểm nhất định trong tháng, vươn cao trong khoảng không gian từ vệ tinh này đến Trái Đất.
Tàu vũ trụ Hằng Nga 4 của Trung Quốc và chiếc rover Thỏ Ngọc 2 mà nó giải phóng trên Mặt Trăng sau khi đổ bộ - Ảnh: VCG
Trên tạp chí khoa học Science Advances, nhóm nghiên cứu quốc tế cho biết họ đã phân tích dữ liệu mà Hằng Nga 4 thu thập trong 31 chu kỳ Mặt Trăng từ tháng 1-2019 đến tháng 1-2022, tập trung vào các thời điểm yên tĩnh trong chu kỳ Mặt Trời.
Vào lúc đó, bức xạ không gian chủ yếu đến từ các tia vũ trụ thiên hà.
Nhóm nghiên cứu tìm kiếm những thay đổi lặp đi lặp lại trong số lượng proton đo được của Hằng Nga 4 từ các tia này khi Mặt Trăng di chuyển qua các phần khác nhau trong quỹ đạo của nó quanh Trái Đất.
Họ phát hiện ra rằng các proton năng lượng thấp hơn, trong dải từ 9,18 đến 34,14 mega-electron-volt, đã giảm khoảng 20% trong buổi sáng theo giờ địa phương của Mặt Trăng và vào giai đoạn trăng khuyết đầu tháng (trước kỳ trăng tròn).
Vì sự suy giảm này chỉ xuất hiện ở một phần cụ thể, lặp đi lặp lại theo chu kỳ chứ không phải trong mọi lúc, cho thấy giữa Trái Đất và Mặt Trăng có một vùng bức xạ thấp mà Mặt Trăng đi qua vào các thời điểm nhất định.
Nhóm nghiên cứu tin rằng "vùng lõm" bức xạ được tạo nên khi từ trường Trái Đất chặn một số proton. Điều này cho thấy từ trường của Trái Đất có thể ảnh hưởng đến những khoảng cách trong không gian xa hơn so với dự kiến của các nhà khoa học, ngay cả ở những vị trí ngoài đuôi từ trường.
Sự xuất hiện của "vùng lõm" bức xạ cũng bác bỏ giả định trước đây cho rằng các tia vũ trụ thiên hà phân bổ đồng đều trong khoảng không giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Việc tận dụng các vùng bức xạ thấp như vậy sẽ đem lại lợi ích rất lớn cho các sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng của phi hành gia trong tương lai.
Theo các nhà nghiên cứu, "buổi sáng địa phương" trên Mặt Trăng chính là thời điểm tốt nhất để thực hiện các chuyến du hành, giúp giảm lượng bức xạ tiếp xúc với da khoảng 20% so với mức trung bình, từ đó giúp giảm nguy cơ tổn thương da và ung thư.
Địa điểm đổ bộ tốt nhất sẽ là vùng cực, nơi ánh nắng thường xuyên chiếu rọi.
