Ga Thủ Thiêm được quy hoạch với tổng diện tích 17,2 ha, kết nối ba tuyến đường sắt và metro gồm: tốc độ cao Bắc - Nam, Bến Thành - Thủ Thiêm, Thủ Thiêm - Long Thành. Ga này là đầu mối giao thông lớn, được TP HCM kỳ vọng trở thành công trình biểu tượng. Theo định hướng, khu vực quanh ga sẽ được phát triển thành đô thị TOD (Transit-Oriented Development) để khai thác tiềm năng từ dòng khách.
SonKim Land trước đó được UBND TP HCM giao nghiên cứu, lập quy hoạch phát triển mô hình TOD tại khu vực này. Theo phương án được đề xuất, khu đô thị phức hợp ga Thủ Thiêm được phát triển theo mô hình TOD 5.0. Trong đó giao thông là nền tảng nhưng trải nghiệm đô thị trở thành yếu tố tạo giá trị.
Phối cảnh không gian đô thị TOD 5.0 do SonKim Land đề xuất. Ảnh: SonKim Land
Khác với mô hình truyền thống tập trung vào kết nối và mật độ phát triển, TOD thế hệ mới hướng tới việc kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng tần suất quay lại và hình thành hệ sinh thái vận hành liên tục. Các yếu tố như cảnh quan, nghệ thuật, công nghệ, thương mại và không gian công cộng được tích hợp như một phần của trải nghiệm đô thị.
Khu vực nhà ga được tổ chức như một hành trình trải nghiệm đa tầng, vận hành 24/7. Dự án tạo điểm nhấn thưởng lãm bằng không gian "khu rừng trong lòng đô thị" dẫn lối vào nhà ga, kết hợp với quảng trường, cảnh quan và mặt nước giúp điều hòa nhiệt độ đô thị, tạo cảm giác kết nối thiên nhiên.
Một trong những điểm nhấn được đề xuất là hệ thống quầy check-in sớm và ký gửi hành lý trực tiếp ra sân bay ngay tại nhà ga. SonKim Land cho biết công nghệ lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, giúp hành khách thoải mái nghỉ ngơi, mua sắm hoặc tận hưởng hệ tiện ích trong khu đô thị trước khi di chuyển ra sân bay. Chiến lược nhằm tối đa hóa giá trị kinh tế của mô hình TOD, đưa nhà ga trở thành một cực hút du lịch, mua sắm và trải nghiệm mới.
Phối cảnh không gian tích hợp văn phòng, MICE, bán lẻ, dịch vụ quanh ga Thủ Thiêm. Ảnh: SonKim Land
Dự án cũng đề xuất phát triển các không gian nghệ thuật và văn hóa công cộng như khu triển lãm, bảo tàng nghệ thuật đương đại và địa điểm tổ chức sự kiện quy mô lớn. Đây được xem là cấu phần nhằm tăng tính nhận diện và hút cộng đồng sáng tạo cũng như khách quốc tế.
Một trong những trọng tâm của dự án là mô hình bán lẻ đa lớp tích hợp giao thông với khoảng 550.000 m2 diện tích thương mại kết nối trực tiếp cùng nhà ga. Không gian bán lẻ được thiết kế để bao bọc hành trình của hành khách thông qua cấu trúc đa tầng.
Xuất phát từ không gian ngầm, hệ thống cửa hàng kết nối trực tiếp với các lối đi tại nhà ga phục vụ dòng khách di chuyển liên tục. Tầng trệt là không gian mua sắm đan xen cùng mảng xanh, nằm trong khối đế các tòa nhà, kết nối với nhau qua các cầu bộ hành trên cao. Khu vực còn có khu bán lẻ hàng hiệu cao cấp giữa lòng công viên trung tâm.
Khu vực ga Thủ Thiêm cũng được tích hợp hệ sinh thái gồm văn phòng hạng A, khách sạn, trung tâm hội nghị và các loại hình lưu trú. Các chức năng giúp duy trì dòng khách đa dạng từ cư dân, chuyên gia, khách công vụ đến khách du lịch, tạo nền tảng vận hành dài hạn cho toàn khu.
Theo SonKim Land, trong bối cảnh TP HCM mở rộng vai trò trung tâm tài chính và dịch vụ của khu vực, những mô hình phát triển gắn với hạ tầng như ga Thủ Thiêm cho thấy xu hướng mới. Xu hướng này biến ga từ nơi trung chuyển trở thành điểm đến, nơi kết nối hoạt động kinh tế với trải nghiệm đô thị trong cùng một không gian.
Còn theo nghiên cứu từ Savills Global, người tiêu dùng hiện đại ngày càng ưu tiên chi trả cho những giá trị mang tính cảm xúc, trải nghiệm độc bản và phong cách sống thay vì sở hữu vật chất đơn thuần. Ông Neil MacGregor, Tổng giám đốc Savills Việt Nam nhận định việc kết hợp hạ tầng giao thông công cộng với thiết kế biểu tượng có thể tạo nên các điểm đến có sức hút về du lịch và thương mại.
Trên thế giới, nhiều mô hình như Jewel Changi Airport (Singapore), King's Cross hay Battersea Power Station (Anh) được xây dựng theo hướng này đã phát huy giá trị, thu hút dòng người và tạo ra một nền kinh tế thu nhỏ.
