Thông tin trên được bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, chia sẻ tại một hội thảo về bất động sản Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 12/5.
"Nhà ở thương mại giá phù hợp" là loại hình nhà ở phát triển theo cơ chế thị trường nhưng có mức giá phù hợp hơn với khả năng chi trả của nhóm thu nhập trung bình. Hiện phân khúc này chưa đề cập chính thức trong các văn bản quy định pháp luật, song theo định hướng của Bộ Xây dựng, sẽ là dòng sản phẩm nằm giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại cao cấp.
Phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp đang trở thành một trong những định hướng trọng tâm nhằm giải bài toán lệch pha cung - cầu. Trước đó, Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu đề án phát triển phân khúc này. Gần đây, Bộ Chính trị cũng tiếp tục yêu cầu đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế để đáp ứng nhu cầu nhà ở của đại bộ phận người dân.
Theo bà Hằng, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu đưa nội dung phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp vào Luật Nhà ở sửa đổi và sẽ lấy ý kiến từ các bộ ngành, doanh nghiệp, người dân cùng giới chuyên gia trước khi hoàn thiện. Dự kiến luật sẽ được thông qua vào tháng 10 năm nay.
Một trong những nội dung được cơ quan quản lý nghiên cứu là cơ chế kiểm soát giá bán nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người mua nhà. Bộ Xây dựng cũng đang làm rõ ranh giới chính sách giữa nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở xã hội, đồng thời xây dựng tiêu chí xác định đối tượng được tiếp cận để tránh tình trạng đầu cơ hoặc trục lợi chính sách.
Theo góp ý từ Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), phân khúc "nhà thương mại giá phù hợp" nên có giá khoảng 30-70 triệu đồng mỗi m2. Khác với nhà ở xã hội, loại hình này không phụ thuộc nhiều vào ưu đãi ngân sách và doanh nghiệp có thể được hưởng lợi nhuận tối đa 15% tổng vốn đầu tư.
TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, cho rằng thị trường hiện tồn tại khoảng trống lớn ở phân khúc nhà ở dành cho nhóm thu nhập trung bình từ 20-40 triệu đồng mỗi tháng. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực rất lớn nhưng đang ở thế "lưng chừng", khó tiếp cận cả nhà ở thương mại cao cấp lẫn nhà ở xã hội. Trong khi đó, nguồn cung phù hợp với khả năng chi trả của nhóm này trên thị trường còn khá hạn chế. Vì vậy, ông Lực đề xuất các dự án nên hướng đến diện tích khoảng 70-100 m2, giá bán dao động 3-7 tỷ đồng mỗi căn tùy từng khu vực.
Bất động sản khu Đông TP HCM với các khu tái định cư, chung cư, nhà phố. Ảnh: Quỳnh Trần
Để phát triển được phân khúc này, theo ông, điều quan trọng nhất vẫn là tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và rút ngắn quy trình cấp phép dự án. Nhiều thủ tục chồng chéo đang khiến thời gian triển khai kéo dài, làm tăng chi phí đầu vào và đẩy giá nhà leo thang.
"Muốn tăng nguồn cung và kéo giảm giá nhà, trước hết phải cải thiện quy trình cấp phép, đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian triển khai dự án", ông Lực nói.
Bên cạnh đó, chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, đồng bộ các quy định của Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản nhằm khơi thông nguồn cung và nâng hiệu quả điều tiết thị trường.
Ông cũng đề xuất sớm đưa Quỹ nhà ở quốc gia và các quỹ đầu tư tín thác vào vận hành để bổ sung thêm nguồn lực cho thị trường. Đồng thời, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và áp dụng linh hoạt bảng giá đất mới nhằm tránh làm chi phí đầu vào tăng quá cao, kéo theo giá nhà tăng thêm.
Trước đó, Bộ Xây dựng đang tham vấn ý kiến về dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp ngay sau khi Thủ tướng yêu cầu cần có chính sách nhà ở cho người thu nhập trung bình (mức trên 20 triệu đồng mỗi tháng).
Theo đại diện Bộ Xây dựng, sự lệch pha giữa nguồn cung và nhu cầu thực hiện là một trong những vấn đề lớn nhất của thị trường. Trong quý I, cả nước có hơn 40.000 căn hộ đủ điều kiện đưa vào kinh doanh nhưng phân khúc nhà ở giá phù hợp và nhà ở xã hội chỉ chiếm hơn 7.000 căn (hơn 17%).
"Hiện nay nhu cầu ở thực rất lớn nhưng nguồn cung nhà ở có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân vẫn còn hạn chế", bà Hằng nói và cho biết việc hoàn thiện cơ chế phát triển phân khúc này sẽ khơi thông nguồn cung, giúp tăng cơ hội sở hữu nhà ở cho người thu nhập trung bình.
Ngoài câu chuyện thiếu nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, bà Hoàng Thu Hằng cho rằng giá bất động sản hiện đã vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân. Nguyên nhân không chỉ đến từ chi phí đất đai hay đầu vào tăng cao mà còn liên quan tình trạng đầu cơ, "thổi giá" và thiếu minh bạch thông tin thị trường.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng đang triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, dự kiến vận hành đồng bộ từ ngày 1/7 tới. Hệ thống sẽ công khai thông tin pháp lý dự án, quy hoạch, giao đất, cấp phép, giao dịch và giá giao dịch bất động sản nhằm tăng tính minh bạch cho thị trường. Khi dữ liệu thị trường được công khai đầy đủ, người dân và nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để đưa ra quyết định, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ và tình trạng tăng giá bất hợp lý.
