Lưu Vĩnh Quân sinh ra và lớn lên ở một vùng nông thôn ở Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp đại học, năm 2004, anh cùng một người bạn khăn gói lên Thượng Hải lập nghiệp với số vốn chỉ vỏn vẹn 800 NDT (hơn 3 triệu đồng) từ vay mượn.
Khi ấy, người đàn ông này chỉ có suy nghĩ rất đơn giản: tìm được việc làm để không phải chịu cảnh đói rét nơi thành phố đắt đỏ. Tuy nhiên, nhờ chăm chỉ và kiên trì, chỉ sau 3 năm làm việc, Lưu Vĩnh Quân cùng bạn bè đã thành lập được công ty cảnh quan riêng. Công việc kinh doanh thuận lợi giúp anh nhanh chóng mua nhà, lập gia đình và có cuộc sống đủ đầy.
“Canh bạc” 2 triệu NDT
Năm 2012, khi công việc kinh doanh đang ở giai đoạn ổn định, Lưu Vĩnh Quân bất ngờ đưa ra quyết định khiến nhiều người ngỡ ngàng: bỏ việc làm chủ để chuyển sang làm nông dân. Lúc đó, Lưu Vĩnh Quân có một hướng đi mới. Anh chia sẻ với vợ và bạn bè về kế hoạch trồng rau ở ngoại ô Thượng Hải của mình.
Theo tính toán của người đàn ông này, phần lớn rau xanh tiêu thụ tại nội thành Thượng Hải khi đó đều được vận chuyển từ các tỉnh lân cận. Vì vậy, nếu trồng rau ngay tại vùng ven rồi đưa vào thành phố tiêu thụ, anh có thể tiết kiệm đáng kể chi phí vận chuyển. Không chỉ vậy, rau xanh còn có thời gian sinh trưởng ngắn, giúp dòng tiền quay vòng nhanh và mang lại biên lợi nhuận hấp dẫn.
Ban đầu, gia đình và bạn bè đều phản đối kế hoạch này. Tuy nhiên, Lưu Vĩnh Quân tin rằng mình có lợi thế vì xuất thân từ nông thôn, có kinh nghiệm trồng trọt và được đào tạo chuyên môn nông nghiệp nên vẫn kiên quyết làm.
Có trong tay 2 triệu NDT (hơn 7 tỷ đồng) vốn tích lũy, anh bắt đầu xây dựng nhà kính và thử nghiệm trồng rau trên diện tích khoảng 800 m2. Thế nhưng lứa rau đầu tiên thất bại hoàn toàn khi đưa ra thị trường mà không ai mua.
Sau thời gian tìm hiểu, anh phát hiện người dân Thượng Hải có nhu cầu rất tập trung với các loại rau ăn lá quen thuộc như cải xanh Thượng Hải, rau muống Liantang, cải ngồng và cải thìa. Ngoài ra, các đơn vị thu mua cũng chỉ muốn hợp tác với nhà cung cấp có sản lượng lớn và ổn định quanh năm.
Nhận ra vấn đề, Lưu Vĩnh Quân lập tức thay đổi chiến lược. Anh thu hẹp danh mục cây trồng, tập trung vào 4 loại rau bán chạy nhất và mở rộng diện tích để tăng sản lượng. Từ chỗ phải tự đi tìm đầu ra, dần dần các khách hàng lớn chủ động tìm đến tận nơi để đặt hàng.
Nhờ hướng đi đúng đắn, chỉ sau một năm, doanh thu từ việc trồng rau của anh đã vượt 5 triệu NDT/năm (hơn 19 tỷ đồng). Không dừng lại ở đó, năm 2014, trong một hội thảo đào tạo nông dân, Lưu Vĩnh Quân lần đầu nghe tới khái niệm “aquaponics” – mô hình kết hợp nuôi cá và trồng rau tuần hoàn bằng nước. Ý tưởng mới lạ này lập tức khiến anh bị cuốn hút.
Anh cho rằng sớm muộn gì cũng sẽ có người tiên phong phát triển mô hình này tại Trung Quốc, vậy tại sao người đó không thể là chính mình. Để theo đuổi dự án, Lưu Vĩnh Quân chuyển hẳn tới sống tại khu nông nghiệp, ngày đêm nghiên cứu thiết kế hệ thống nuôi trồng mới.
Sau nhiều lần cải tiến, anh chế tạo được bể nuôi có đáy hình phễu giúp chất thải và thức ăn dư thừa dễ dàng thoát ra ngoài, giữ môi trường nước sạch hơn. Khó khăn tiếp theo nằm ở việc trồng rau. Theo nguyên lý aquaponics, nguồn nước nuôi cá phải sạch nên việc trồng rau bằng đất gần như không khả thi.
Sau nhiều lần thử nghiệm và tham khảo ý kiến chuyên gia, anh quyết định thay đất bằng sỏi. Phương pháp này giúp bộ rễ cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, đồng thời sỏi có khả năng giữ ẩm, hỗ trợ cây phát triển ổn định ngay cả trong thời tiết nóng.
Sau khi giải quyết được các vấn đề kỹ thuật, Lưu Vĩnh Quân bắt đầu đưa mô hình vào sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, năm 2019, một biến cố lớn xảy ra khi đàn cá trong trang trại chết hàng loạt chỉ trong thời gian ngắn. Nguyên nhân được xác định là do đường ống oxy chính bị rò rỉ khiến lượng oxy cung cấp cho cá không đủ. Vì mật độ nuôi quá cao nên toàn bộ đàn cá gần như chết sạch trong chưa đầy nửa giờ.
Sự cố này khiến Lưu Vĩnh Quân nhận ra rằng mô hình aquaponics không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu công nghệ giám sát hiện đại. Anh bắt đầu tìm đến các trường đại học và viện nghiên cứu tại Thượng Hải để học hỏi và mời chuyên gia hỗ trợ.
Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia, trang trại được lắp đặt hệ thống cảm biến theo dõi nhiệt độ, nồng độ oxy hòa tan, độ pH và nhiều chỉ số khác theo thời gian thực. Toàn bộ dữ liệu được gửi lên nền tảng đám mây, đồng thời kết nối với ứng dụng trên điện thoại di động. Khi có bất thường, hệ thống sẽ tự động phát cảnh báo để người quản lý kịp thời xử lý. Nhờ vậy, mô hình nuôi trồng trở nên ổn định và hiệu quả hơn nhiều.
Lưu Vĩnh Quân cũng lựa chọn nuôi các loại cá có giá trị kinh tế cao như cá rô California hay cá vược Mỹ. Nhờ chất lượng tốt và giá trị dinh dưỡng cao, mỗi kg cá có thể bán với giá cao, giúp doanh thu trang trại tăng mạnh.
Trở thành người tiên phong với mô hình mới
Bước ngoặt tiếp theo đến vào năm 2020, khi Lưu Vĩnh Quân được một vị khách tham quan gợi ý rằng hệ thống aquaponics rất phù hợp để đưa vào trường học như một mô hình giáo dục khoa học thực tiễn cho học sinh. Ý tưởng này nhanh chóng mở ra hướng kinh doanh mới cho Lưu Vĩnh Quân.
Sau nửa năm nghiên cứu, anh phát triển thành công mô hình aquaponics thu nhỏ với bể cá phía dưới và hệ thống trồng cây phía trên, dễ dàng lắp ráp và vận hành. Sản phẩm nhanh chóng được nhiều trường học đón nhận, tạo thêm nguồn thu đáng kể bên cạnh hoạt động nuôi cá và trồng rau.
Trong năm 2020, tổng doanh thu trang trại của Lưu Vĩnh Quân đạt hơn 36 triệu NDT (hơn 139 tỷ đồng). Từ một người phải vay mượn để lên thành phố tìm việc, anh đã trở thành chủ hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao nổi tiếng tại Thượng Hải. Hiện nay, cơ sở của anh không chỉ tạo việc làm cho nhiều lao động khó khăn tại địa phương mà còn được công nhận là hợp tác xã tiêu biểu cấp thành phố và cấp quốc gia tại Trung Quốc.
(Theo Toutiao)
