Tổng thống Donald Trump khẳng định sẽ không xem xét việc giảm thuế nhập khẩu đối với Trung Quốc, bất chấp hy vọng từ nhiều phía rằng điều này có thể giúp nối lại các cuộc đàm phán thương mại giữa hai cường quốc. Khi được hỏi trực tiếp tại Nhà Trắng về khả năng nới lỏng mức thuế 145% mà Mỹ đang áp lên hàng hóa Trung Quốc, ông Trump trả lời dứt khoát: “Không.”
Phát ngôn này cho thấy sự kiên định của ông Trump với chính sách thương mại cứng rắn mà ông theo đuổi suốt nhiệm kỳ, nhằm gây sức ép lên Trung Quốc để đạt được các thỏa thuận có lợi hơn cho Mỹ. Trong quá khứ, ông từng nhiều lần tuyên bố rằng các mức thuế cao là công cụ để bảo vệ ngành sản xuất nội địa và tạo ra thế mạnh trong đàm phán.
Việc giữ nguyên thuế quan cũng là tín hiệu gửi đến Trung Quốc rằng Mỹ không dễ dàng nhượng bộ, đặc biệt là trong bối cảnh quan hệ song phương nhiều lần căng thẳng vì vấn đề thương mại và công nghệ.
Cuộc gặp sắp tới giữa hai bên có ý nghĩa gì?
Ba ngày sau tuyên bố của ông Trump, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự kiến sẽ gặp người đồng cấp Trung Quốc tại Thụy Sĩ để bàn về các vấn đề kinh tế và thương mại. Đây là một phần trong nỗ lực nối lại đối thoại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Phía Trung Quốc xác nhận chính Mỹ là bên đề xuất cuộc gặp lần này. Điều này cho thấy Washington vẫn mong muốn giữ kênh liên lạc mở với Bắc Kinh, dù lập trường của ông Trump có vẻ không thay đổi. Bắc Kinh cũng tuyên bố “kiên quyết phản đối” chính sách tăng thuế của Mỹ trước khi bước vào đàm phán.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh hai bên đều cần tránh leo thang căng thẳng hơn nữa, nhất là khi chuỗi cung ứng toàn cầu và thị trường tài chính vẫn chịu ảnh hưởng từ các cuộc đối đầu thương mại trong quá khứ.
Khi được hỏi về kỳ vọng từ cuộc gặp ở châu Âu, Tổng thống Trump trả lời ngắn gọn: “Cứ chờ xem... chúng ta từng mất cả nghìn tỷ đô mỗi năm, giờ thì không mất gì cả. Tôi nhìn nhận như vậy.”
Câu trả lời của ông Trump phản ánh quan điểm nhất quán của ông rằng chính sách thuế của mình đã giúp Mỹ thoát khỏi thế bất lợi trong thương mại với Trung Quốc. Ông cho rằng việc áp thuế cao đã giúp giảm thiểu thâm hụt thương mại – điều mà ông luôn coi là “mất tiền.”
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng tác động thực tế phức tạp hơn nhiều, khi nhiều doanh nghiệp Mỹ phải gánh chi phí cao hơn do hàng Trung Quốc bị đánh thuế, và người tiêu dùng Mỹ cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ.
Những phản ứng từ phía Trung Quốc ra sao?
Trung Quốc tuyên bố phản đối mạnh mẽ việc Mỹ duy trì hoặc tăng thêm thuế nhập khẩu với nước này. Bắc Kinh cho rằng các biện pháp này là không công bằng và gây tổn hại cho cả hai nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chưa hồi phục hoàn toàn.
Việc Trung Quốc vẫn đồng ý tham dự cuộc gặp cho thấy họ sẵn sàng đối thoại, nhưng cũng muốn giữ vững lập trường. Phản ứng của Trung Quốc cũng là cách thể hiện rằng họ không bị ép buộc và không dễ dàng nhượng bộ trước sức ép từ Washington.
Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã kéo dài suốt nhiều năm qua, và bất kỳ động thái nào từ hai bên cũng có thể ảnh hưởng đến các thị trường và đối tác thương mại trên toàn thế giới.
Dù cả hai bên đều thể hiện quan điểm cứng rắn, nhưng việc vẫn duy trì các cuộc gặp song phương cho thấy họ chưa đóng cửa đàm phán hoàn toàn. Mức độ nhượng bộ hoặc cứng rắn trong các vòng đối thoại tiếp theo sẽ quyết định hướng đi của mối quan hệ thương mại song phương.
Với việc ông Trump kiên quyết không giảm thuế, nhiều chuyên gia lo ngại đàm phán sẽ rơi vào bế tắc nếu không có sự linh hoạt từ hai phía. Ngược lại, nếu cả Mỹ và Trung Quốc đều thể hiện thiện chí, vẫn còn hy vọng đạt được thỏa thuận làm dịu căng thẳng.
Các doanh nghiệp và nhà đầu tư toàn cầu đang theo dõi sát sao diễn biến, vì kết quả của các cuộc thương lượng này có thể tác động trực tiếp đến giá cả, chuỗi cung ứng và môi trường kinh doanh quốc tế.
