Những tàu hàng đầu tiên từ Trung Quốc bị áp mức thuế quan “khổng lồ” – lên tới 145% – đang bắt đầu cập cảng Mỹ. Đây là kết quả từ chính sách thuế cứng rắn của Tổng thống Donald Trump trong cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh. Điều này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng Mỹ sắp phải đối mặt với giá cả tăng cao và tình trạng khan hiếm hàng hóa.
Theo ông Gene Seroka – Giám đốc điều hành Cảng Los Angeles – lượng hàng hóa cập cảng tuần này giảm khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. “Đây là những chuyến tàu đầu tiên bị đánh thuế nặng theo chính sách áp dụng từ tháng trước,” ông nói với CNN. Khối lượng hàng hóa sụt giảm mạnh do các doanh nghiệp Mỹ không muốn gánh khoản chi phí tăng vọt từ thuế nhập khẩu.
Tác động rõ rệt nhất là các đơn hàng từ Trung Quốc bị hủy hàng loạt. Theo ông Seroka, lượng hàng hóa trên các tàu đến cảng đã giảm hơn 50%. Cảng Los Angeles dự kiến đón 80 chuyến tàu trong tháng 5, nhưng đến 20% đã bị hủy. Trong tháng 6, đã có thêm 13 chuyến bị hủy tiếp theo.
Nhiều nhà bán lẻ không còn mặn mà với việc nhập hàng Trung Quốc vì giá bị đội lên gấp đôi, thậm chí gấp rưỡi so với tháng trước. Thay vì đưa hàng vào Mỹ, một số công ty lựa chọn phương án… thuê kho chứa hàng tại Trung Quốc – rẻ hơn rất nhiều so với nộp thuế.
Ryan Petersen – Giám đốc điều hành của công ty hậu cần Flexport – cảnh báo, lượng container có thể tiếp tục giảm tới 60%. “Một khi hàng tồn kho ở Mỹ cạn, người tiêu dùng sẽ bắt đầu cảm nhận rõ rệt sự thiếu hụt,” ông nói.
Người tiêu dùng Mỹ sẽ cảm nhận điều này ra sao?
Theo các chuyên gia, người dân Mỹ sắp phải đối mặt với sự lựa chọn khó khăn: hoặc trả nhiều tiền hơn cho những món hàng quen thuộc, hoặc chấp nhận không có chúng trên kệ. Trong khi nguồn hàng mới từ Trung Quốc giảm mạnh, người tiêu dùng hiện đang mua nốt số hàng đã được tích trữ từ trước.
Tuy nhiên, kho dự trữ này đang dần cạn kiệt. Ông Petersen dự báo: “Nếu tình trạng này kéo dài thêm vài tuần, đến mùa hè sẽ thiếu hàng diện rộng và kệ hàng trống rỗng.”
Ngay cả khi không rơi vào tình trạng "trắng kệ", người tiêu dùng vẫn sẽ cảm nhận sự thiếu lựa chọn rõ rệt. “Bạn có thể vẫn tìm thấy quần áo, nhưng không phải loại bạn muốn – và nếu có thì giá sẽ cao hơn nhiều,” ông Seroka nhận định.
Trong quý đầu năm 2025, các doanh nghiệp Mỹ đã ồ ạt nhập hàng để đón đầu làn sóng thuế quan. Hệ quả là thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 3 tăng vọt lên mức kỷ lục 140,5 tỷ USD. Tuy nhiên, giờ đây, khi mức thuế mới chính thức có hiệu lực, làn sóng tích trữ đã chững lại.
Chuyên gia kinh tế Daniel Vielhaber từ công ty Nationwide cho biết, việc "ôm hàng" đã kết thúc sau mốc ngày 2/4 – ngày chính quyền Trump gọi là “Ngày Giải phóng” (Liberation Day) trong cuộc chiến thuế quan. Từ thời điểm này, hàng hóa Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ bị đánh thuế cao nếu vào lãnh thổ Mỹ.
Một số lô hàng cuối cùng đang trên đường đến Mỹ có thể vẫn được miễn thuế – miễn là chúng rời cảng Trung Quốc trước thời hạn và cập cảng Mỹ trước ngày 27/5. Dù vậy, sau thời điểm này, các chuyên gia dự báo thương mại song phương sẽ sụt giảm mạnh.
Các container vận chuyển nằm trên đường ray xe lửa tại Cảng Long Beach ở Long Beach, California.
Viễn cảnh nào đang chờ thương mại Mỹ - Trung trong thời gian tới?
Tổ chức Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) dự báo, trong nửa cuối năm 2025, nhập khẩu vào Mỹ sẽ giảm ít nhất 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Đối với hàng hóa từ Trung Quốc, ngân hàng JP Morgan thậm chí dự đoán mức giảm lên đến 75–80%.
Thực trạng này sẽ không chỉ ảnh hưởng tới người tiêu dùng mà còn làm chao đảo chuỗi cung ứng toàn cầu, gây áp lực lên giá cả và lạm phát tại Mỹ. Trong khi đó, Trung Quốc cũng phải đối mặt với nguy cơ mất thị phần xuất khẩu vào thị trường lớn nhất thế giới.
Nếu căng thẳng thương mại không sớm hạ nhiệt, cả hai nền kinh tế sẽ cùng chịu thiệt. Cuộc chiến thuế quan không chỉ là chuyện giữa hai chính phủ – nó đã, đang và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người dân.
