PGS.TS.BS Nguyễn Thị Nữ đã có gần nửa thế kỷ gắn bó với chuyên ngành xét nghiệm
Khoảnh khắc định hình một sự nghiệp
Khi nhiều bạn bè chọn những chuyên ngành phổ biến hơn để thi bác sĩ nội trú, cô sinh viên Đại học Y Hà Nội Nguyễn Thị Nữ quyết định đến với ngành Huyết học - Truyền máu, một lĩnh vực khi ấy còn mới mẻ, ít người theo đuổi và có sự kết hợp chặt chẽ giữa thực hành lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng. Năm đó cũng là khóa Bác sĩ nội trú đầu tiên của chuyên ngành này, chỉ có 2 học viên trúng tuyển. Lịch học và trực nối tiếp nhau: ban ngày học lý thuyết tại trường, ban đêm có mặt tại Bệnh viện Bạch Mai để theo dõi bệnh nhân, xử lý mẫu bệnh phẩm.
Bác sĩ Nữ và đồng nghiệp làm việc tại Khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc
"Đó là giai đoạn vất vả nhất nhưng cũng là thời gian tôi trưởng thành nhanh nhất. Khi nhân lực ít, mình buộc phải làm nhiều hơn, học nhanh hơn và chịu trách nhiệm sớm hơn", PGS Nữ tâm sự.
Khoảnh khắc định hình con đường sự nghiệp đến với bà Nữ trong một buổi trực khuya. Khi đặt mắt lên kính hiển vi, bà nhìn thấy những tế bào bất thường trong tủy xương của một bệnh nhân ung thư máu. "Những tế bào ác tính hiện ra rất rõ. Khi ấy, tôi không chỉ thấy một hình ảnh dưới kính, mà thấy cả sinh mệnh của một con người phía sau đó. Tôi hiểu rằng, nếu mình đọc đúng tín hiệu, người bệnh sẽ có cơ hội được điều trị kịp thời", bà kể lại.
Năm 1984, bà Nữ tốt nghiệp Bác sĩ nội trú và bắt đầu hành trình công tác tại nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Bà bảo vệ luận án tiến sĩ năm 2004; vinh dự được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú vào năm 2005; và được phong học hàm PGS năm 2012.
Song song với điều trị và quản lý, bà còn tham gia giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ và được nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế.
Không chỉ chú trọng phát triển chuyên môn, PGS Nữ còn tham gia công tác đào tạo đội ngũ nhân sự kế cận
Nhưng với bà, giá trị lớn nhất không nằm ở danh hiệu, mà ở vai trò thầm lặng của xét nghiệm trong y học hiện đại. "Xét nghiệm giữ vai trò nền tảng trong y học hiện đại, bởi bệnh lý thường gây ra những thay đổi trên kết quả xét nghiệm sớm hơn khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Nếu phân tích đúng, bác sĩ có thể phát hiện bệnh từ giai đoạn rất sớm và đánh giá hiệu quả phác đồ điều trị", bà lý giải.
Theo PGS.Nữ, bác sĩ lâm sàng và bác sĩ xét nghiệm cần có sự phối hợp chặt chẽ bởi Kết quả xét nghiệm chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong bối cảnh lâm sàng cụ thể
Trong nhiều trường hợp, xét nghiệm còn là chìa khóa xác định căn nguyên gây bệnh. Một kết quả chính xác có thể giúp phân biệt nhiễm virus hay vi khuẩn, từ đó tránh lạm dụng kháng sinh. Đó là lý do bà luôn nhấn mạnh mối liên kết giữa bác sĩ lâm sàng và bác sĩ xét nghiệm."Kết quả xét nghiệm chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Khi hai bên hiểu nhau, mỗi con số sẽ trở thành một thông tin có giá trị", bà chia sẻ.
Quyết định "ngược dòng" xây dựng nền tảng xét nghiệm chuyên sâu cho tuyến đảo
Năm 2015, sau khi nghỉ hưu tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, PGS Nữ tiếp tục đảm nhiệm vị trí Trưởng khoa Xét nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.
Khi nhiều người nghĩ rằng đó sẽ là điểm dừng hợp lý, bà lại nhận được một lời đề nghị khác: ra đảo ngọc xây dựng và phát triển khoa xét nghiệm cho Vinmec Phú Quốc. "Làm xét nghiệm ở đảo hoàn toàn khác so với đất liền. Hóa chất và chế phẩm máu phụ thuộc vào vận chuyển đường biển, chịu ảnh hưởng bởi thời tiết. Khi tàu phà ngưng hoạt động, mọi kế hoạch cũng có thể bị đảo lộn. Thiết bị hỏng hóc phải chờ kỹ sư từ đất liền ra. Nếu không chuẩn bị kỹ, công tác chẩn đoán và điều trị sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp", PGS Nữ cho biết.
Cùng với đội ngũ của mình, bà xây dựng hệ thống dự phòng cho từng khâu: kiểm soát tồn kho sinh phẩm; đào tạo nhân sự đa kỹ năng; thiết lập quy trình xử lý sự cố. Từng bước, phòng xét nghiệm được hoàn thiện, vận hành ổn định và đạt chuẩn chuyên môn cao.
Khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc được hoàn thiện, vận hành ổn định và đạt chuẩn chuyên môn cao.
Một trong những dấu ấn quan trọng nhất là việc triển khai kỹ thuật nuôi cấy và định danh vi khuẩn ngay tại bệnh viện, thay vì phải gửi mẫu về đất liền, giúp tối ưu phác đồ điều trị. Nhờ đó, trong 3 năm gần đây, Vinmec Phú Quốc đã phát hiện 10 trường hợp mắc Whitmore - căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vốn rất khó nhận diện trên lâm sàng, tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Bên cạnh đó, bệnh viện đã triển khai thường quy nhiều kỹ thuật xét nghiệm hiện đại, như: PCR đa mồi giúp phát hiện đồng thời nhiều tác nhân gây bệnh; các xét nghiệm chẩn đoán rối loạn đông máu nguy hiểm hay hệ thống sàng lọc đảm bảo an toàn truyền máu. Đến nay, phòng xét nghiệm trên đảo của Vinmec đã đạt trình độ tương đương nhiều cơ sở tuyến trung ương.
Ở tuổi nhiều người chọn sống chậm lại, PGS-TS-BS Nguyễn Thị Nữ vẫn gắn bó với phòng xét nghiệm, nơi bà đã dành gần trọn cuộc đời. "Tôi luôn tin rằng, dù ở đâu, nếu mình làm tốt công việc của mình, người bệnh sẽ được hưởng lợi", PGS Nữ tâm sự.
