Từ ngày 26 đến 28/11, Kỳ họp thứ 28 HĐND TP Hà Nội sẽ thảo luận và dự kiến thông qua hai nghị quyết có tác động lớn đến đời sống người dân: thiết lập vùng phát thải thấp (khu vực hạn chế phương tiện gây ô nhiễm) và ban hành gói chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Đây được xem là bước đi nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô 2024 và Chỉ thị 20 của Thủ tướng về giảm ô nhiễm môi trường tại các đô thị lớn.
Hỗ trợ chuyển đổi xe máy điện: Mức cao nhất lên tới 20 triệu đồng
Một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo nghị quyết là mức hỗ trợ tài chính cho người dân khi chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện. Theo đề xuất, cá nhân thường trú hoặc tạm trú tại Hà Nội liên tục từ hai năm trở lên sẽ được hỗ trợ 20% giá trị xe máy điện (giá trị từ 10 triệu đồng trở lên), tối đa 5 triệu đồng. Mức hỗ trợ này cao hơn đáng kể so với đề xuất hồi tháng 7 của Sở Xây dựng và tương đương chính sách mà TP.HCM đang xem xét triển khai.
Đáng chú ý, chính sách lần này dành ưu tiên đặc biệt cho nhóm yếu thế. Hộ nghèo được hỗ trợ tới 20 triệu đồng để đổi sang xe máy điện, còn hộ cận nghèo sẽ nhận mức hỗ trợ 15 triệu đồng. Mỗi cá nhân chỉ được nhận hỗ trợ cho một phương tiện, áp dụng từ khi nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2031.
Ngoài khoản hỗ trợ trực tiếp khi mua xe, Hà Nội cũng đề xuất giảm 50% lệ phí cấp đăng ký và biển số cho xe máy sử dụng năng lượng xanh. Riêng hộ nghèo và cận nghèo sẽ được hỗ trợ toàn bộ (100%) lệ phí này.
Đặc biệt, thành phố dự tính chi ngân sách hỗ trợ 30% tiền lãi vay cho các cá nhân mua xe máy xanh theo hình thức trả góp trong tối đa 12 tháng. Chính sách áp dụng đối với các gói trả góp được cung cấp tại đơn vị bán hàng có phối hợp với công ty tài chính hoặc ngân hàng thương mại. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp người dân dễ tiếp cận phương tiện xanh hơn, nhất là trong bối cảnh giá xe điện còn cao so với thu nhập trung bình.
Hà Nội dự kiến thí điểm cấm xe máy xăng tại 9 phường nội đô từ 2026
Theo dự thảo nghị quyết HĐND TP Hà Nội sắp thảo luận, vùng phát thải thấp sẽ được triển khai theo 3 giai đoạn. Tại các vùng này, xe máy chạy xăng sẽ bị cấm theo khung giờ hoặc khu vực; xe máy chạy dịch vụ qua ứng dụng cũng không được hoạt động. Xe ô tô không đạt chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị hạn chế, tiến tới cấm lưu thông tùy từng giai đoạn.
Từ 1/7/2026: Thí điểm tại một số khu vực trong Vành đai 1, gồm 9 phường thuộc các quận trung tâm cũ: Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ.
Từ 1/1/2028: Hà Nội thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 1 và một số khu vực tại Vành đai 2 trở vào (14 phường, gồm 9 phường khu vực đường Vành đai 1 và 5 phường Láng, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Vĩnh Tuy).
Từ 1/1/2030: Hà Nội thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 3 trở vào, gồm 36 phường, xã. 14 phường khu vực đường Vành đai 2 và Phú Thượng, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Yên Hòa, Thanh Xuân, Khương Đình, Định Công, Phương Liệt, Tương Mai, Hoàng Mai, Vĩnh Hưng, Long Biên, Phúc Lợi, Việt Hưng, Bồ Đề, Phù Đổng, Đông Anh, Thư Lâm, Phúc Thịnh, Vĩnh Thanh, Nội Bài.
Sau năm 2031, khu vực nào đáp ứng các tiêu chí về ùn tắc mức độ D - F theo TCVN, hoặc có chỉ số AQI trung bình dưới mức trung bình theo số liệu quan trắc, hay nằm trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt theo Quy hoạch Thủ đô đều phải áp dụng vùng phát thải thấp.
TP Hà Nội xác định lộ trình bắt buộc với một số nhóm phương tiện: xe máy dùng nhiên liệu hóa thạch phải chuyển đổi xanh trước năm 2030; taxi phải 100% chuyển sang xe xanh từ ngày 1/7/2026 với các phương tiện thay thế, đầu tư mới.
