Theo báo cáo mới đây Chứng khoán MB (MBS) công bố, lợi nhuận sau thuế quý 2/2025 của các ngân hàng niêm yết tăng khoảng 14,7% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng này khả quan so với mức 11% trong 3 tháng đầu năm.
Cụ thể, 8 ngân hàng được nhóm phân tích của MBS dự báo lãi trên 10%, gồm VPBank, Sacombank, VietinBank, HDBank, Eximbank, LPBank, OCB và VIB. Trong đó, lợi nhuận của VPBank dự kiến tăng tới 39%, đạt 5.046 tỷ đồng. Hay HDBank lãi khoảng 5.171 tỷ đồng, tương đương tăng 25%.
Phần lớn những ngân hàng được nhóm phân tích của MBS nhắc tới cũng tương đồng với danh sách dự báo từ Chứng khoán Vietcombank (VCBS). Ngoài ra, theo VCBS, hai nhà băng MB và MSB cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan.
Tăng trưởng tín dụng và kiểm soát nợ xấu là yếu tố chính thúc đẩy lợi nhuận của các ngân hàng, theo nhóm phân tích từ VCBS. Ngoài ra, biên lãi ròng (NIM) phục hồi và áp lực trích lập dự phòng giảm bớt cũng là lý do giúp các nhà băng ghi nhận lãi tăng tốt trong quý này.
Đơn cử với VPBank, mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng này đạt 12% tính tới cuối quý II. Tỷ suất lợi nhuận ròng (NIM) ước khoảng 5,9%, đi ngang so với quý trước và giảm so với cùng kỳ năm ngoái. Chi phí trích lập của nhà băng này dự kiến đạt trên 9.000 tỷ đồng, tăng hơn 38% so với quý trước.
Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận nói trên không đồng đều giữa các ngân hàng. Những tổ chức có nền tảng tín dụng mạnh, kiểm soát rủi ro tốt và đa dạng thu nhập (như MB, HDBank, Sacombank) thể hiện khả năng phục hồi nhanh hơn mặt bằng chung.
Cũng theo chứng khoán MBS, không chỉ lợi nhuận, quy mô tín dụng của các ngân hàng cũng có thể tăng tốc trong quý 2/2025 nhờ môi trường lãi suất thấp được duy trì. Cụ thể, tính đến ngày 16/6, chỉ số này tăng khoảng 7% so với đầu năm, cao hơn mức 3,75% cùng kỳ năm ngoái.
"Nhóm ngân hàng tư nhân có mức tăng trưởng tín dụng tốt hơn khu vực quốc doanh", báo cáo của MBS nêu. Công ty chứng khoán này cũng cho rằng NIM sẽ không giảm thêm trong quý này.
Trong dự báo đưa ra hồi đầu năm, nhiều chuyên gia từng nhận định các ngân hàng tăng trưởng lợi nhuận khoảng 10-15% năm nay.
Cũng có dự báo khả quan, Chứng khoán Asean dự báo lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng niêm yết có thể tiếp tục tăng 15-17% trong nửa cuối năm.
Theo chứng khoán Asecan, động lực thúc đẩy tăng trưởng của các ngân hàng đến từ việc tăng trưởng tín dụng năm nay dự kiến đạt 16%.
Bên cạnh đó, việc luật hóa Nghị quyết 42 thí điểm xử lý nợ xấu có thể giúp các ngân hàng giảm tỷ lệ nợ quá hạn, tối ưu hoạt động xử lý các khoản nợ có tài sản đảm bảo, đặc biệt với nhóm cho vay bán lẻ khi tỷ lệ nợ xấu toàn ngành ngân hàng được dự báo có thể giảm 0,3% năm nay, về 2,5.
Còn nhiều thách thức đặt ra
Dù được dự báo tích cực trong quý 2/2025, tuy nhiên, nhìn ra hơn, triển vọng lợi nhuận của các ngân hàng Việt Nam trong thời gian tới (nửa cuối 2025 và giai đoạn 2026) cũng đứng trước nhiều thách thức đáng kể, dù nền kinh tế có dấu hiệu hồi phục.
Đầu tiên là việc biên lãi ròng (NIM) bị thu hẹp do lãi suất cho vay khó tăng do sức mua và sức khỏe doanh nghiệp còn yếu. Trong khi đó, chi phí huy động vốn tăng do cạnh tranh lãi suất, đặc biệt là giữa các ngân hàng tư nhân. Một số ngân hàng phải tăng lãi suất tiền gửi để giữ chân khách hàng trong bối cảnh thanh khoản không đều dẫn đến việc NIM bị thu hẹp kéo giảm lợi nhuận thuần từ hoạt động tín dụng – vốn là nguồn thu chủ lực.
Bên cạnh đó, chất lượng tài sản cũng chứng khiến nhiều thách thức suy giảm. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) và nợ nhóm 2 (dưới chuẩn) có xu hướng tăng, đặc biệt ở nhóm khách hàng doanh nghiệp nhỏ và khách hàng cá nhân vay tiêu dùng.
Các khoản tái cơ cấu (theo Thông tư 02, 03) bắt đầu đáo hạn trong năm 2025 nếu không được gia hạn hoặc xử lý hiệu quả sẽ gia tăng áp lực trích lập dự phòng dẫn đến nguy cơ tăng chi phí tín dụng (credit cost.
Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng có thể chậm lại và phân bổ tín dụng khó khăn do ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể tiếp tục duy trì room tín dụng ở mức chặt để kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô.
Ngoài ra, nhu cầu tín dụng cũng được dự báo có thể có suy giảm do doanh nghiệp ngại vay vì đầu ra bấp bênh, trong khi thị trường bất động sản còn trầm lắng, chưa tạo được lực kéo rõ ràng.
Một yếu tố thách thức nữa đối với lợi nhuận của các ngân hàng là việc lợi nhuận từ dịch vụ và phi tín dụng chưa đủ bù đắp. Theo đó, mảng thu nhập ngoài lãi đang bị suy giảm ở nhiều ngân hàng do doanh thu bancassurance giảm sau các đợt siết chặt và giao dịch ngoại hối kém sôi động.
Trong công tác quản trị hoạt động quản trị, nhiều ngân hàng cần tăng vốn để đáp ứng yêu cầu của Basel II/III (CAR, LCR, NSFR) trong bối cảnh việc tăng vốn điều lệ gặp khó khăn do giá cổ phiếu ngân hàng đang thấp và nhà đầu tư nước ngoài không còn quá "hào hứng" như giai đoạn 2020 - 2022.
