Tự xét nghiệm và mua thuốc uống
Bà N.T.L (57 tuổi, Long Biên, Hà Nội) tình cờ đọc được thông tin trên mạng về rối loạn mỡ máu. Lo lắng, bà đến hiệu thuốc và được tư vấn xét nghiệm mỡ máu tại nhà. Kết quả cho thấy cholesterol toàn phần của bà tăng lên 5,7 mmol/L, kèm theo axit uric cao.
Sợ bệnh nặng, bà lập tức mua thuốc hạ mỡ máu về uống và khuyên chồng dùng chung mà không xét nghiệm.
Tuy nhiên, sau một thời gian, bà cảm thấy mệt mỏi, đầy bụng, khó tiêu. Khi đến bệnh viện kiểm tra, bác sĩ yêu cầu làm lại xét nghiệm và kết luận bà không cần dùng thuốc vì không mắc bệnh.
Hiện nay, không ít người ngại đến cơ sở y tế để khám bệnh. Thay vào đó, họ tự xét nghiệm, tự chẩn đoán, tự kê đơn và dùng thuốc mà không có chỉ định từ bác sĩ.
Nhiều người tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn, thử nghiệm các loại thuốc, thậm chí tự ý điều chỉnh liều lượng để theo dõi hiệu quả. Hành động này tiềm ẩn không ít rủi ro, từ việc dùng thuốc không cần thiết đến tác dụng phụ nguy hiểm.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), mỡ (lipid) là thành phần quan trọng trong cơ thể, có mặt trong máu và các mô. Lipid cung cấp năng lượng, tham gia tổng hợp nội tiết tố, enzyme và xây dựng tế bào. Khi lượng mỡ trong máu quá cao, chúng có thể lắng đọng ở thành mạch, hình thành mảng xơ vữa, dẫn đến tắc mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Vì vậy, xét nghiệm lipid máu là cần thiết để phát hiện và điều trị kịp thời rối loạn mỡ máu, nhằm ngăn ngừa biến chứng tim mạch. Tuy nhiên, việc xét nghiệm và dùng thuốc phải được bác sĩ chỉ định chặt chẽ.
Việc điều trị rối loạn mỡ máu phụ thuộc vào mức độ nguy cơ tim mạch, tiền sử bệnh, bệnh lý đi kèm và nồng độ LDL-Cholesterol (LDL-C) theo các mức độ nguy cơ khác nhau để chỉ định. Bác sĩ Bảy nhấn mạnh tuyệt đối không tự mua thuốc uống.
Nguyên tắc ăn uống
Thay đổi lối sống, như ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Duy trì cân nặng lý tưởng đạt chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18,5 đến 22,9.
Phân chia các nhóm chất
- Chất đạm (Protein): Chiếm 15-20% tổng năng lượng, ưu tiên nguồn đạm lành mạnh.
- Chất béo (Lipid): Chiếm 20-25% tổng năng lượng, trong đó 2/3 là axit béo không no (từ dầu thực vật, cá). Giới hạn cholesterol dưới 300 mg/ngày.
- Tinh bột (Glucid): Chiếm 50-60% tổng năng lượng, ưu tiên ngũ cốc nguyên cám (gạo lứt, yến mạch). Hạn chế đường đơn dưới 25g/ngày.
- Chất xơ: Tiêu thụ trên 20g/ngày từ rau, trái cây và ngũ cốc.
Cần hạn chế thực phẩm nhiều muối như đồ chế biến sẵn (xúc xích, lạp xưởng, giò, chả), dưa muối, cà muối, thịt hoặc cá muối; thực phẩm giàu cholesterol như nội tạng (tim, gan, lòng, óc), tủy xương, lòng đỏ trứng, các loại mỡ động vật, dầu dừa, dầu cọ, bơ động vật, sữa nguyên kem; rượu bia, nước ngọt, bánh kẹo, kem, chè.
