Gần đây, bà Lý, 55 tuổi, sống tại Hà Nam (Trung Quốc), đã được đưa đi cấp cứu vì đau đầu dữ dội. Qua kiểm tra, bà được chẩn đoán mắc viêm màng não do nhiễm khuẩn Listeria monocytogenes . Các bác sĩ cho biết, trước khi phát bệnh, bà đã ăn thịt đông lạnh được rã đông từ tủ lạnh. Mặc dù thịt đã được nấu chín, nhưng trong quá trình xử lý có thể bị lây nhiễm vi khuẩn từ tay. Trước đó, cũng từng có trường hợp thai phụ suýt sảy thai sau khi ăn salad rau củ bảo quản trong tủ lạnh, và gần đây còn có một người cao tuổi tử vong sau khi ăn bánh kem cuộn để lạnh. Những sự việc này đều liên quan đến cùng một "sát thủ trong tủ lạnh", vi khuẩn Listeria .
Bác sĩ trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Tương Ái, Đại học Trung Nam, ông Quách Kỷ Phong cho biết: Listeria monocytogenes là loại vi khuẩn gây bệnh qua thực phẩm, tồn tại phổ biến trong tự nhiên. Trái với suy nghĩ thông thường, loại vi khuẩn này có khả năng chịu lạnh rất tốt, vẫn có thể sinh sôi trong môi trường bảo quản lạnh từ 0-4 độ C , thậm chí ngủ đông trong môi trường -20 độ C đến cả một năm . Nó thường tồn tại trong các thực phẩm chưa được nấu chín kỹ như thịt, sản phẩm từ sữa, salad ăn liền và thực phẩm đông lạnh, lây lan âm thầm qua quá trình xử lý thực phẩm bị nhiễm chéo.
Ông Quách nhấn mạnh, hàng rào máu não của con người có khả năng ngăn chặn phần lớn tác nhân gây bệnh, nên người trưởng thành khỏe mạnh nếu nhiễm Listeria thường chỉ có triệu chứng nhẹ như tiêu chảy hoặc sốt , không cần quá hoảng sợ. Tuy nhiên, đối với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người cao tuổi trên 65 tuổi và người suy giảm miễn dịch (như bệnh nhân ung thư, tiểu đường...) , vi khuẩn này có thể xuyên qua hàng rào máu não, gây các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não , thậm chí gây sảy thai hoặc tử vong . Điều đáng lo hơn là thời gian ủ bệnh của vi khuẩn này có thể kéo dài tới 3 tuần , các triệu chứng ban đầu giống cảm cúm nên dễ bị bỏ qua, chỉ đến khi xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao, cứng cổ, co giật... thì mới được chú ý.
Để phòng tránh nguy cơ từ vi khuẩn Listeria, cần loại bỏ quan niệm sai lầm rằng "tủ lạnh là nơi bảo quản tuyệt đối an toàn" . Thực tế, việc cấp đông không thể kéo dài tuổi thọ thực phẩm mãi mãi, và thời gian bảo quản an toàn của các loại thịt khác nhau cũng rất khác biệt :
- Hải sản như cá, tôm: nên dùng trong vòng 2-3 tháng.
- Thịt đỏ như heo, bò, cừu: có thể để 6-12 tháng.
- Gia cầm (gà, vịt...): nên dùng trong 6 tháng.
- Thịt chế biến sẵn: không nên để quá 2 tháng. Ngay cả thịt tươi bảo quản trong ngăn mát , thời gian sử dụng tốt nhất không nên vượt quá 2 ngày .
Việc bảo quản và xử lý thực phẩm đúng cách là rất quan trọng. Trước hết, cần tách riêng thực phẩm sống và chín , nên đặt thịt sống ở tầng dưới cùng của tủ lạnh để tránh nước thịt nhiễm vào thực phẩm khác. Trước khi cấp đông, nên chia nhỏ các miếng thịt để tránh việc phải rã đông nhiều lần gây nguy cơ nhiễm khuẩn. Khi nấu ăn, phải đảm bảo nhiệt độ bên trong thực phẩm đạt trên 70 độ C và duy trì trong ít nhất 5 phút để tiêu diệt vi khuẩn Listeria hoàn toàn. Ngoài ra, nên thường xuyên vệ sinh tủ lạnh , đặc biệt là các khu vực dễ tích tụ bẩn như ron cửa và các ngăn kệ. Đảm bảo cửa tủ luôn kín, tránh mở lâu hay mở thường xuyên để hạn chế vi khuẩn phát triển.
Đối với các nhóm nguy cơ cao , cần đặc biệt chú ý tránh ăn các loại thực phẩm có nguy cơ cao như thực phẩm sống, phô mai mềm, sữa chưa tiệt trùng và các loại salad cắt sẵn.
Nguồn và ảnh: QQ
