Trong lúc dư luận xôn xao vì hình ảnh lợn bệnh bị tố bán ra thị trường ở Sóc Trăng, câu hỏi được nhiều người đặt ra là: Ăn phải thịt lợn bệnh nguy hiểm thế nào?; Liệu nấu chín có loại bỏ được hết nguy cơ?
Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nguy cơ từ thịt lợn bệnh không chỉ dừng ở vi khuẩn mà còn liên quan đến độc tố, nhiệt độ cao cũng không thể phá hủy hoàn toàn.
Mối nguy từ thịt lợn bệnh: Không chỉ là vi khuẩn
BS Lê Văn Thiệu cho biết, lợn mắc bệnh thường nhiễm nhiều loại vi khuẩn, ký sinh trùng và virus. Khi con người tiêu thụ thịt từ những con vật mắc bệnh hoặc chết vì bệnh, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và mắc các bệnh truyền nhiễm là rất lớn.
Những vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Listeria có thể tồn tại trong thịt lợn bệnh, gây nên các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy cấp, nôn mửa và sốt cao. Ở những nhóm đối tượng có sức đề kháng yếu như trẻ em, người già và phụ nữ mang thai, nguy cơ biến chứng nặng càng cao.
Nội dung phản ánh về thịt lợn bệnh đưa ra thị trường trên mạng xã hội (Ảnh: Chụp màn hình).
Ngoài ra, ký sinh trùng như giun xoắn và sán dây lợn có thể xâm nhập vào cơ thể người thông qua việc ăn thịt lợn nhiễm bệnh chưa được nấu chín kỹ. Ấu trùng của chúng khi vào cơ thể có thể di chuyển đến cơ, mắt, thần kinh trung ương, gây ra những tổn thương nguy hiểm.
Đặc biệt, một số virus như virus cúm lợn hay dịch tả lợn châu Phi, liên cầu lợn dù không truyền trực tiếp qua đường tiêu hóa, nhưng nguy cơ lây lan gián tiếp qua tiếp xúc khi chế biến cũng rất đáng lo ngại nếu người chế biến không tuân thủ các biện pháp an toàn.
Độc tố nguy hiểm: Đun sôi không đủ để loại bỏ
Điều đáng lo ngại nhất, theo BS Thiệu, là độc tố sinh ra từ quá trình phân hủy của cơ thể lợn bệnh.
Các loại độc tố như histamine, endotoxin (độc tố nội bào của vi khuẩn) và mycotoxin (độc tố do nấm sinh ra) có khả năng tồn tại bền vững ngay cả dưới nhiệt độ cao. Điều này đồng nghĩa với việc nấu chín thịt lợn ở 100 độ C vẫn không thể phá hủy hoàn toàn các chất độc này.
BSCKI Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: Minh Nhật).
Việc ăn phải thịt chứa độc tố có thể gây ngộ độc cấp tính, với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao và tụt huyết áp. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng sốc nhiễm độc, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Không chỉ dừng lại ở những biểu hiện cấp tính, việc tiếp xúc lâu dài với lượng nhỏ độc tố tích tụ trong cơ thể còn có thể dẫn đến các tổn thương mạn tính ở gan, thận, hệ miễn dịch. Nhiều nghiên cứu còn chỉ ra mối liên hệ giữa độc tố thực phẩm với nguy cơ gây ung thư.
Đặc biệt, thịt chứa độc tố hoặc đã bắt đầu phân hủy có thể không biểu hiện rõ ràng qua màu sắc hay mùi vị. Điều này dễ khiến người tiêu dùng chủ quan khi lựa chọn thực phẩm, vô tình đưa những mối nguy tiềm ẩn vào bữa ăn gia đình.
Cách nhận biết và bảo vệ sức khỏe
Trước những nguy cơ tiềm tàng từ thịt lợn bệnh, BS Thiệu khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác khi chọn mua và chế biến thực phẩm.
Những dấu hiệu như thịt có màu tái nhợt, bầm tím, chảy nước, có mùi hôi tanh bất thường hoặc da lợn xuất hiện nhiều nốt xuất huyết li ti là lời cảnh báo rõ ràng.
Ngoài việc chọn mua thịt ở các cơ sở uy tín có chứng nhận kiểm dịch, người tiêu dùng cần chế biến thực phẩm đúng cách.
Thịt lợn cần được nấu chín hoàn toàn, không ăn tái hay làm các món chưa nấu kỹ như nem chua, tiết canh. Quá trình chế biến cũng cần tuân thủ nguyên tắc vệ sinh: rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc với thịt sống, sử dụng thớt và dao riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo.
BS Thiệu lưu ý, tuyệt đối không nên vì ham rẻ mà mua thịt có dấu hiệu bất thường.
Ngoài ra, chuyên gia cũng khuyến cáo người tiêu dùng cần tỉnh táo trước những thông tin lan truyền trên mạng xã hội. Việc tiếp cận thông tin một cách bình tĩnh, chọn lọc, kết hợp với kiến thức cơ bản về an toàn thực phẩm sẽ giúp mỗi người tự bảo vệ mình trong bối cảnh thực phẩm "bẩn" vẫn còn là nỗi lo thường trực.
